I ACA 1152/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa T. B. przeciwko (...) S.A. o zapłatę i ustalenie nieważności umowy kredytu indeksowanego do CHF. Sąd Okręgowy w Krakowie uznał umowę za nieważną i zasądził od banku na rzecz powoda kwotę 216.273,76 zł wraz z odsetkami, a także koszty procesu. Obie strony wniosły apelacje. Sąd Apelacyjny, na skutek cofnięcia apelacji przez pozwanego, umorzył postępowanie apelacyjne w tym zakresie. Oddalił apelację powoda, uznając, że roszczenie o odsetki stało się wymagalne dopiero od dnia 24 listopada 2022 r., po tym jak powód poinformowany przez sąd wyraził świadomą zgodę na nieważność umowy. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Okręgowego. Orzeczono o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5.400 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF w przypadku braku zgodnego zamiaru stron bez abuzywnych klauzul, a także precyzyjne określenie momentu wymagalności roszczeń o zwrot świadczeń nienależnych.
Dotyczy umów kredytów indeksowanych do CHF z klauzulami abuzywnymi, gdzie brak zgodnego zamiaru stron co do zawarcia umowy bez tych klauzul.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej, zawierająca niedozwolone postanowienia umowne, może być uznana za nieważną w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli bez tych postanowień brak byłoby zgodnego zamiaru stron co do zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia dotyczące indeksacji do CHF były kluczowe dla stron. Bez nich umowa przybrałaby inny kształt (kredyt w PLN z wyższym oprocentowaniem), co oznaczałoby brak zgodnego zamiaru stron co do zawarcia umowy w takiej formie, a tym samym uzasadniało stwierdzenie jej całkowitej nieważności.
Od kiedy biegnie termin wymagalności roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego w przypadku nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie staje się wymagalne z chwilą, gdy konsument, po pełnym pouczeniu, podejmie wiążącą decyzję co do akceptacji nieważności umowy lub odmowy związania niedozwolonymi postanowieniami.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale SN III CZP 6/21, wskazując, że do chwili podjęcia przez konsumenta świadomej decyzji, umowa jest w stanie bezskuteczności zawieszonej. Dopiero po tej decyzji (lub upływie rozsądnego czasu na jej podjęcie) roszczenie staje się wymagalne, a bank może być w opóźnieniu.
Czy w przypadku nieważności umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, bankowi przysługuje roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bankowi przysługuje odrębne roszczenie o zwrot świadczenia z tytułu nieważnej umowy, które rozlicza się niezależnie od roszczenia konsumenta o zwrot spełnionych świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 6/21, III CZP 11/20), które potwierdzają zasadę teorii dwóch kondykcji, zgodnie z którą obie strony mają odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. B. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy kredytu indeksowanego do CHF uznano za niedozwolone (abuzywne).
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenia spełnione na podstawie nieważnej umowy kredytu uznano za świadczenia nienależne.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna do zwrotu świadczeń nienależnych.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Eliminacja niedozwolonych postanowień co do zasady nie prowadzi do nieważności umowy, lecz do związania stron umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Brak zgodnego zamiaru stron co do zawarcia umowy w kształcie pozbawionym abuzywnych postanowień uzasadnia stwierdzenie nieważności umowy.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność dochodzenia ustalenia nieistnienia umowy.
k.p.c. art. 391 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania apelacyjnego w przypadku cofnięcia apelacji przez pozwanego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy kredytu indeksowanego do CHF z uwagi na brak zgodnego zamiaru stron bez abuzywnych postanowień. • Prawo do zwrotu świadczeń nienależnych na podstawie teorii dwóch kondykcji. • Wymagalność roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego od dnia świadomej decyzji konsumenta po pouczeniu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda o odsetki od dnia doręczenia pozwu do dnia 23 listopada 2022 r. (oddalone). • Apelacja pozwanego (umorzona po cofnięciu).
Godne uwagi sformułowania
Skoro bez postanowień umowy kredytu, które zostały uznane za abuzywne, brak byłoby zgodnego zamiaru stron w rozumieniu art. 65 § 2 k.c. co do zawarcia umowy kredytu, umowę tą należy uznać za nieważną w całości. • Na gruncie niniejszej sprawy jest bezspornym, że Bank nigdy nie zaoferowałby powodowi umowy kredytu w złotych polskich nieindeksowanego do waluty CHF z oprocentowaniem opartym o stawkę referencyjną LIBOR 3M, zaś powód z uwagi na wysokość rat nie chciałby zawrzeć umowy kredytu w walucie złoty polski nieindeksowanego do waluty CHF z wyższym oprocentowaniem, opartym o stawkę referencyjną WIBOR. • Wymagalność roszczeń związanych z nieważnością kredytu nastąpi dopiero z chwilą podjęcia przez kredytobiorcę wiążącej decyzji co do ewentualnego sanowania niedozwolonej klauzuli i co do zaakceptowania konsekwencji całkowitej nieważności umowy oraz sprzeciwienia się udzieleniu mu ochrony przed tymi konsekwencjami przez wprowadzenie regulacji zastępczej, dopiero wtedy można uznać, że brak podstawy prawnej świadczenia stał się definitywny.
Skład orzekający
Jerzy Bess
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF w przypadku braku zgodnego zamiaru stron bez abuzywnych klauzul, a także precyzyjne określenie momentu wymagalności roszczeń o zwrot świadczeń nienależnych."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów indeksowanych do CHF z klauzulami abuzywnymi, gdzie brak zgodnego zamiaru stron co do zawarcia umowy bez tych klauzul.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych i ich nieważności, a także precyzyjnie określa moment wymagalności roszczeń, co jest kluczowe dla konsumentów i prawników.
“Kredyt CHF nieważny? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy bank musi oddać pieniądze!”
Dane finansowe
WPS: 216 273,76 PLN
zwrot świadczenia nienależnego: 216 273,76 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.