I ACa 1147/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Syndyk Masy Upadłości (...) Sp. z o.o. w K., wniósł o zasądzenie od pozwanego Banku (...) w K. kwoty 2.217.525,51 zł wraz z odsetkami, tytułem zwrotu zapłaty dokonanej przez osobę trzecią (spółkę (...) Sp. z o.o.) na rzecz banku, która była bezskuteczna wobec masy upadłości. Zapłata dotyczyła niewymagalnych kredytów upadłej spółki, a została dokonana w ramach umowy sprzedaży nieruchomości i trójstronnego porozumienia, zawartych odpowiednio na krótko przed złożeniem wniosku o upadłość i po jego złożeniu, a przed ogłoszeniem upadłości. Sąd Okręgowy w Kielcach zasądził dochodzoną kwotę. Pozwany bank wniósł apelację, zarzucając m.in. nierozpoznanie istoty sprawy, naruszenie przepisów postępowania (art. 328 § 2 Kpc, art. 233 § 1 Kpc) oraz prawa materialnego (art. 127 puin, art. 76 ust. 3 puin, art. 61 puin). Kwestionował uznanie zapłaty za bezskuteczną, twierdząc, że została dokonana przez osobę trzecią i dotyczyła długu zabezpieczonego hipotecznie. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i argumentację Sądu Okręgowego. Podkreślono, że zapłata niewymagalnego długu upadłego, dokonana po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości (nawet przez osobę trzecią), jest bezskuteczna wobec masy upadłości na podstawie art. 127 ust. 3 puin. Stwierdzono również, że zawarcie porozumienia przekraczającego zwykły zarząd majątkiem upadłego (kwota ponad 2 mln zł) bez zgody tymczasowego nadzorcy sądowego czyniło je bezskutecznym wobec masy upadłości. Sąd Apelacyjny odrzucił zarzuty banku dotyczące nierozpoznania istoty sprawy, naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując m.in., że bank nie wykazał, iż jego zabezpieczenie hipoteczne nadal istnieje, ani nie zgłosił swojej wierzytelności do postępowania upadłościowego. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie bezskuteczności czynności upadłego (zapłaty niewymagalnego długu) dokonanej po złożeniu wniosku o upadłość, nawet przez osobę trzecią, oraz bezskuteczności czynności przekraczających zwykły zarząd bez zgody nadzorcy sądowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem upadłościowym i sposobem dokonywania spłat w okresie poprzedzającym ogłoszenie upadłości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zapłata niewymagalnego długu upadłego, dokonana przez osobę trzecią po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, jest bezskuteczna wobec masy upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zapłata niewymagalnego długu upadłego, dokonana po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, jest bezskuteczna wobec masy upadłości na podstawie art. 127 ust. 3 prawa upadłościowego i naprawczego, nawet jeśli została dokonana przez osobę trzecią.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 127 ust. 3 puin ma zastosowanie również do zapłaty dokonanej przez osobę trzecią, jeśli środki pochodzą od upadłego i służą spłacie jego niewymagalnego długu. Zapłata taka, dokonana w okresie ochronnym, narusza równość wierzycieli i prawo masy upadłości do zaspokojenia.
Czy zawarcie porozumienia dotyczącego spłaty długu upadłego, przekraczającego zwykły zarząd majątkiem, bez zgody tymczasowego nadzorcy sądowego, jest skuteczne wobec masy upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawarcie porozumienia przekraczającego zakres zwykłego zarządu majątkiem upadłego bez zgody tymczasowego nadzorcy sądowego czyni czynność prawną bezskuteczną wobec masy upadłości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czynność prawna dotycząca kwoty ponad dwóch milionów złotych, odnosząca się do niewymagalnego jeszcze zobowiązania, jest czynnością przekraczającą zakres zwykłych czynności i wymagała zgody nadzorcy sądowego. Brak takiej zgody powoduje bezskuteczność czynności wobec masy upadłości.
Czy bank, który otrzymał zapłatę niewymagalnego długu upadłego od osoby trzeciej, może skutecznie powoływać się na zabezpieczenie hipoteczne, które przestało istnieć?
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie może skutecznie powoływać się na zabezpieczenie hipoteczne, jeśli ono przestało istnieć, a wierzytelność nie została zgłoszona do postępowania upadłościowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że bank nie zgłosił swojej wierzytelności do postępowania upadłościowego i nie posiada już zabezpieczenia hipotecznego, co uniemożliwia mu szczególne traktowanie w ramach postępowania upadłościowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk Masy Upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w K. | inne | powód |
| Bank (...) w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
puin art. 127 § 3
Prawo upadłościowe i naprawcze
Bezskuteczna wobec masy upadłości jest zapłata lub zabezpieczenie długu niewymagalnego, dokonane przez upadłego w terminie dwóch miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Sąd rozszerzył tę zasadę na zapłatę dokonaną przez osobę trzecią po złożeniu wniosku o upadłość.
puin art. 76 § 3
Prawo upadłościowe i naprawcze
Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu majątkiem upadłego wymagają zgody tymczasowego nadzorcy sądowego. Brak zgody powoduje bezskuteczność czynności wobec masy upadłości.
puin art. 61
Prawo upadłościowe i naprawcze
Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego.
Pomocnicze
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
puin art. 130
Prawo upadłościowe i naprawcze
puin art. 137
Prawo upadłościowe i naprawcze
puin art. 38 § 1
Prawo upadłościowe i naprawcze
Kpc art. 368 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Kpc art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapłata niewymagalnego długu upadłego, dokonana po złożeniu wniosku o upadłość, jest bezskuteczna wobec masy upadłości na podstawie art. 127 ust. 3 puin, nawet jeśli dokonana przez osobę trzecią. • Zawarcie porozumienia przekraczającego zwykły zarząd majątkiem upadłego bez zgody tymczasowego nadzorcy sądowego czyni czynność prawną bezskuteczną wobec masy upadłości. • Bank nie wykazał, że jego zabezpieczenie hipoteczne nadal istnieje ani nie zgłosił wierzytelności do postępowania upadłościowego.
Odrzucone argumenty
Zapłata dokonana przez osobę trzecią nie podlega reżimowi art. 127 ust. 3 puin. • Spłata długu zabezpieczonego hipotecznie nie narusza praw wierzycieli, gdyż hipoteka korzysta z pierwszeństwa. • Zawarcie porozumienia nie było czynnością przekraczającą zwykły zarząd i nie wymagało zgody nadzorcy sądowego. • Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Okręgowy. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 328 § 2 Kpc, art. 233 § 1 Kpc).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne dokonane w pierwszej instancji, albowiem Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodowe rzetelnie i prawidłowo, dokonując trafnych ustaleń faktycznych w oparciu o analizę wszystkich zebranych w sprawie dowodów. • Wystąpienie powoda zostało przez Sąd I instancji ocenione tak w zakresie wskazanej w pozwie jego podstawy prawnej jak i przywołanych dla jej uzasadnienia okoliczności faktycznych. • W ocenie Sądu Apelacyjnego omawiany zarzut jest prawdopodobnie wynikiem braku wnikliwej analizy treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. • W pierwszej kolejności zwraca uwagę na to, że został wadliwie skonstruowany. • Istotna jest bowiem relacja postanowień tego porozumienia do art. 127 puin. • W przypadku zapłaty długu jeszcze niewymagalnego, a z taką sytuacją mamy do czynienia, prawo upadłościowe abstrahuje od tego czy czynność prowadząca do naruszenia przepisów prawa upadłościowego jest korzystna dla masy upadłości. • Przechodząc do oceny podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia prawa materialnego Sąd Apelacyjny uznaje je w całości za bezzasadne. • Wbrew zatem twierdzeniom pozwanego spłata wierzytelności zabezpieczonych hipotekami przez nabywcę nieruchomości nie następowała z uwagi na jego odpowiedzialność jako dłużnika rzeczowego z posiadanych przez niego funduszy lecz jako dłużnika osobistego (...) sp. z o.o. w K. dysponującego pieniędzmi należnymi tej spółce jako sprzedawcy z tytułu zapłaty ceny. […]
Skład orzekający
Andrzej Struzik
przewodniczący
Robert Jurga
sprawozdawca
Beata Kurdziel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezskuteczności czynności upadłego (zapłaty niewymagalnego długu) dokonanej po złożeniu wniosku o upadłość, nawet przez osobę trzecią, oraz bezskuteczności czynności przekraczających zwykły zarząd bez zgody nadzorcy sądowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem upadłościowym i sposobem dokonywania spłat w okresie poprzedzającym ogłoszenie upadłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej sytuacji w prawie upadłościowym, gdzie bank otrzymał pieniądze od osoby trzeciej na poczet długu upadłej spółki, co sąd uznał za próbę obejścia przepisów chroniących wierzycieli. Pokazuje to, jak ważne jest przestrzeganie procedur w postępowaniu upadłościowym.
“Czy bank może przyjąć pieniądze od osoby trzeciej na spłatę długu upadłej firmy? Sąd Apelacyjny odpowiada: nie zawsze!”
Dane finansowe
WPS: 2 217 525,51 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.