I ACA 1145/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o zapłatę kary umownej naliczonej przez pozwanego za opóźnienie w wykonaniu umowy o dokumentację projektową i uzyskanie pozwoleń na budowę. Powód domagał się zasądzenia kwoty 225 456 zł, twierdząc, że kara umowna została naliczona bezzasadnie, ponieważ opóźnienie wynikało z przedłużających się postępowań administracyjnych, a nie z jego winy. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając karę umowną za prawidłowo naliczoną i potrąconą. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, oddalając apelację powoda. Sąd Apelacyjny uznał, że opóźnienie w wykonaniu umowy, które wyniosło 295 dni, było spowodowane okolicznościami obciążającymi powoda, który jako przedsiębiorca powinien wykazać się podwyższoną starannością w prowadzeniu postępowań administracyjnych. Sąd podkreślił, że powód nie wykazał, aby opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego, a wręcz przeciwnie, jego działania, w tym powierzenie czynności osobie bez odpowiedniego doświadczenia, przyczyniły się do zwłoki. Sąd odrzucił również zarzut rażącego wygórowania kary umownej, wskazując, że nie było podstaw do jej miarkowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kar umownych za opóźnienie w wykonaniu umów o roboty budowlane i projektowe, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności przedsiębiorcy za czynności administracyjne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale przedstawia ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego w kwestii kar umownych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kara umowna za opóźnienie w wykonaniu umowy projektowej została prawidłowo naliczona i potrącona przez stronę pozwaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara umowna została prawidłowo naliczona i potrącona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opóźnienie w wykonaniu umowy było zawinione przez stronę powodową, która jako przedsiębiorca powinna wykazać się podwyższoną starannością w prowadzeniu postępowań administracyjnych. Brak wykazania przez powoda, że opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego, uzasadniał naliczenie kary umownej.
Czy kara umowna była rażąco wygórowana w kontekście stopnia wykonania umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara umowna nie była rażąco wygórowana i nie było podstaw do jej miarkowania.
Uzasadnienie
Strona powodowa wykonała umowę w przeważającym zakresie, jednak opóźnienie w wykonaniu umowy spowodowało przesunięcie inwestycji i zmianę zasad jej finansowania. Kara umowna została naliczona za opóźnienie, a nie za niewykonanie umowy. Brak szkody po stronie pozwanej nie był warunkiem naliczenia kary umownej, a wykonanie umowy w przeważającym zakresie nie uzasadniało jej miarkowania w sytuacji, gdy opóźnienie było zawinione.
Czy uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było wystarczające?
Odpowiedź sądu
Częściowo tak, częściowo nie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny przyznał rację stronie skarżącej, że uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego nie było wyczerpujące i nie odniosło się do wszystkich istotnych okoliczności. Jednakże, uchybienie to nie było przeszkodą do przeprowadzenia kontroli instancyjnej i nie mogło uzasadniać apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Biuro (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | powód |
| (...) W. | inne | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Podstawa do zastrzeżenia kary umownej.
k.c. art. 484 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa do miarkowania kary umownej.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 476
Kodeks cywilny
Definicja zwłoki.
k.c. art. 473
Kodeks cywilny
Możliwość modyfikacji odpowiedzialności umownej.
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
Podwyższony miernik staranności dla przedsiębiorcy.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania.
Pr. bud. art. 32 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienie w wykonaniu umowy było zawinione przez powoda. • Kara umowna została prawidłowo naliczona i potrącona. • Kara umowna nie była rażąco wygórowana. • Powód jako przedsiębiorca powinien wykazać się podwyższoną starannością w prowadzeniu postępowań administracyjnych.
Odrzucone argumenty
Opóźnienie w wykonaniu umowy było spowodowane przedłużającymi się postępowaniami administracyjnymi, za które powód nie ponosi odpowiedzialności. • Kara umowna była rażąco wygórowana i powinna zostać zmiarkowana. • Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było lakoniczne i ogólnikowe.
Godne uwagi sformułowania
podwyższony miernik staranności z art. 355 § 2 k.c., obejmujący zawodowy charakter wykonywania wszystkich wskazanych obowiązków • przejście procedur administracyjnych, chociaż wymaga czasu oraz wiąże się z koniecznością dopełnienia wymagań formalnych i dostarczenia wymaganych dokumentów, nie stanowi trudności niemożliwych do pokonania • kara umowna została wprawdzie uznana przez Sąd Najwyższy za rodzaj umowy gwarancyjnej, przy zastosowaniu której istotne znaczenie ma skutek, nie zaś jego przyczyna, jednakże akceptując możliwość przyjęcia przez stronę zobowiązaną do spełnienia świadczenia niepieniężnego odpowiedzialności za niewykonanie umowy albo za jej nienależyte wykonanie, w tym za naruszenie terminu, bez względu na przyczynę, w większości orzeczeń dotyczących wykładni art. 483 § 1 k.c. Sąd Najwyższy zwykle opowiadał się za poglądem, zgodnie z którym ustawowa konstrukcja kary umownej nie opiera się na mechanizmie gwarancyjnym, lecz na ogólnych zasadach odpowiedzialności odszkodowawczej
Skład orzekający
Hanna Muras
przewodniczący
Robert Obrębski
sprawozdawca
Bogusława Jarmołowicz - Łochańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar umownych za opóźnienie w wykonaniu umów o roboty budowlane i projektowe, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności przedsiębiorcy za czynności administracyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale przedstawia ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego w kwestii kar umownych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie terminów w umowach i jak przedsiębiorca może ponieść odpowiedzialność za opóźnienia wynikające z postępowań administracyjnych, nawet jeśli nie są one bezpośrednio jego winą.
“Czy opóźnienie w urzędzie oznacza wolną rękę od kary umownej? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 225 456 PLN
zwrot kosztów procesu: 5400 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.