I ACA 1142/13Bank nie moze zadac zapłaty w pln od dłużnika rzeczowego w walucie hipoteki
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka (...) Bank S.A. wniosła pozew o zapłatę kwoty 85 448,04 zł wraz z odsetkami i kosztami, zabezpieczonej hipoteką na nieruchomości pozwanej M. B. Wartość zabezpieczenia wynosiła 27 083,19 CHF (hipoteka umowna zwykła) oraz 6 500 CHF (hipoteka kaucyjna). Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej pierwotnie wydał nakaz zapłaty, ale po wniesieniu zarzutów przez pozwaną, uchylił go i oddalił powództwo, uznając, że powódka nie wykazała prawa do żądania zapłaty w walucie polskiej od dłużniczki rzeczowej, powołując się na art. 358 k.c. Sąd Okręgowy wskazał, że prawo wyboru waluty przysługuje dłużnikowi. Apelacja powódki dotyczyła głównie kwestii waluty i ustalenia wartości przedmiotu sporu. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach i opłatach sądowych (punkt 4 wyroku), uchylając ten punkt. W pozostałej części apelację oddalił, podzielając w istocie stanowisko Sądu Okręgowego co do braku podstaw do żądania zapłaty w walucie polskiej od dłużniczki rzeczowej, zwłaszcza w kontekście waluty hipoteki (CHF). Sąd Apelacyjny podkreślił, że zmiana waluty wierzytelności nie powoduje automatycznie zmiany waluty hipoteki, a w przypadku hipoteki zwykłej ustanowionej przed nowelizacją ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zmiana waluty wymagałaby zgody właściciela nieruchomości, której pozwana nie wyraziła. W przypadku hipoteki kaucyjnej, również zastosowanie znalazły przepisy wymagające zgody właściciela na zwiększenie zakresu zaspokojenia. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 4, uchylając go, a w pozostałej części apelację oddalił, zasądzając od powódki na rzecz pozwanej koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących waluty wierzytelności i hipoteki, zwłaszcza w kontekście dłużnika rzeczowego i zmian w ustawie o księgach wieczystych i hipotece.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z walutą wierzytelności i hipoteki, a także przepisów intertemporalnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bank jako wierzyciel może dochodzić od dłużnika rzeczowego zapłaty należności zabezpieczonej hipoteką w walucie polskiej, jeśli wierzytelność pierwotnie wyrażona była w walucie obcej (CHF), a hipoteka została ustanowiona w tej walucie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie może dochodzić od dłużnika rzeczowego zapłaty w walucie polskiej, jeśli hipoteka została ustanowiona w walucie obcej (CHF), a zmiana waluty wierzytelności nie została skutecznie przeprowadzona w odniesieniu do hipoteki.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zmiana waluty wierzytelności między bankiem a dłużnikiem osobistym nie powoduje automatycznej zmiany waluty hipoteki. W przypadku hipoteki zwykłej ustanowionej przed nowelizacją ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zmiana waluty wymagałaby umowy między wierzycielem a właścicielem nieruchomości. W przypadku hipoteki kaucyjnej, również wymagana jest zgoda właściciela, jeśli zmiana zwiększa zakres zaspokojenia. Bank nie wykazał, aby taka zgoda została wyrażona lub aby nie zaszła potrzeba jej uzyskania.
Jak należy interpretować art. 358 k.c. w kontekście żądania zapłaty w walucie polskiej przez wierzyciela od dłużnika osobistego, gdy wierzytelność jest wyrażona w walucie obcej?
Odpowiedź sądu
Prawo wyboru waluty do spełnienia świadczenia w walucie polskiej przysługuje zasadniczo dłużnikowi. Wierzyciel ma prawo wyboru kursu przeliczeniowego tylko w przypadku, gdy dłużnik wybierze walutę polską lub gdy umowa przyzna mu takie uprawnienie.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował art. 358 § 1 i 2 k.c., wskazując, że prawo wyboru waluty należy do dłużnika. Sąd Apelacyjny dodał, że nawet jeśli umowa kredytowa przewidywała możliwość przeliczenia na PLN przez bank, to nie przekładało się to automatycznie na uprawnienie do żądania zapłaty w PLN od dłużnika rzeczowego.
Czy odsetki naliczone od niespłaconego kapitału kredytu, dochodzone jako świadczenie uboczne, wpływają na ustalenie wartości przedmiotu sporu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki naliczone od kwoty głównej, dochodzone jako świadczenie uboczne, nie są wliczane do wartości przedmiotu sporu, chyba że nastąpiła ich kapitalizacja i stały się one samodzielnym świadczeniem.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy błędnie ustalił wartość przedmiotu sporu, doliczając do niej odsetki, które w tym przypadku miały charakter świadczenia ubocznego i nie uległy kapitalizacji. Zastosowanie znalazł art. 20 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | powódka |
| M. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
| W. B. | osoba_fizyczna | kredytobiorca |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 358 § § 1
Kodeks cywilny
Prawo wyboru waluty do spełnienia świadczenia w walucie polskiej przysługuje zasadniczo dłużnikowi. Wierzyciel ma prawo wyboru kursu przeliczeniowego tylko w przypadku, gdy dłużnik wybierze walutę polską lub gdy umowa przyzna mu takie uprawnienie.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
W wypadku zwłoki dłużnika w spełnieniu świadczenia pieniężnego wyrażonego w walucie obcej wierzycielowi nie przysługuje uprawnienie do wyboru waluty, w której ma być to świadczenie spełnione, a jedynie prawo wyboru kursu według którego jest określana wartość waluty obcej, jednakże tylko wtedy, gdy dłużnik dokona wyboru waluty polskiej.
k.p.c. art. 20
Kodeks postępowania cywilnego
Odsetki dochodzone jako świadczenie uboczne obok roszczenia głównego nie są wliczane do wartości przedmiotu sporu, chyba że nastąpiła ich kapitalizacja.
u.k.w.h. art. 68 § ust. 3
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Suma hipoteki powinna być wyrażona w tej samej walucie co zabezpieczona wierzytelność, chyba że strony postanowiły inaczej w umowie ustanawiającej hipotekę.
u.k.w.h. art. 68 § 4 ust. 1 i 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Zmiana waluty zabezpieczonej wierzytelności oraz inne zmiany zwiększające zakres zaspokojenia z nieruchomości obciążonej wymagają zgody właściciela nieruchomości, jeżeli nie jest on dłużnikiem osobistym.
Pomocnicze
k.c. art. 248 § § 1
Kodeks cywilny
Do zmiany treści ograniczonego prawa rzeczowego potrzebna jest umowa między uprawnionym a właścicielem rzeczy obciążonej oraz wpis do księgi wieczystej, jeżeli prawo było w niej ujawnione.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 482 § § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak uprawnienia banku do żądania zapłaty w walucie polskiej od dłużniczki rzeczowej, gdy hipoteka zabezpiecza wierzytelność w walucie obcej. • Niewykazanie przez bank, że zmiana waluty wierzytelności nie zwiększa zakresu zaspokojenia z nieruchomości obciążonej. • Odsetki dochodzone jako świadczenie uboczne nie wliczają się do wartości przedmiotu sporu.
Odrzucone argumenty
Bank miał prawo dochodzić zapłaty w walucie polskiej od dłużniczki rzeczowej na podstawie umowy kredytowej z dłużnikiem osobistym. • Ustalenie wartości przedmiotu sporu przez Sąd Okręgowy było prawidłowe.
Godne uwagi sformułowania
zmiana waluty wierzytelności, jaka nastąpiła pomiędzy powódką a dłużnikiem osobistym nie powoduje zmiany waluty hipoteki zabezpieczającej tę wierzytelność. • powódka nie ma prawa domagać się wydania na jej rzecz tytułu egzekucyjnego przeciwko pozwanej jako dłużniczce rzeczowej, w którym świadczenie ujęte byłoby w walucie innej niż waluta hipoteki. • Odsetki zgłoszone w pozwie jako uboczne podlegały regulacji art. 20 k.p.c.
Skład orzekający
Roman Sugier
przewodniczący
Piotr Wójtowicz
sędzia
Ewa Solecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących waluty wierzytelności i hipoteki, zwłaszcza w kontekście dłużnika rzeczowego i zmian w ustawie o księgach wieczystych i hipotece."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z walutą wierzytelności i hipoteki, a także przepisów intertemporalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy częstego problemu praktycznego związanego z kredytami walutowymi i zabezpieczeniami hipotecznymi, a rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego wyjaśnia ważne kwestie dotyczące akcesoryjności hipoteki i waluty zabezpieczenia.
“Czy bank może żądać spłaty kredytu w złotówkach od właściciela nieruchomości obciążonej hipoteką we frankach?”
Dane finansowe
WPS: 122 888 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.