I ACa 1132/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Spółka Akcyjna w W. dochodził od pozwanego R. M. zapłaty kwoty 184 569,36 zł wraz z odsetkami, wywodząc roszczenie z umowy kredytu gotówkowego. Sąd Okręgowy w Częstochowie wydał nakaz zapłaty, a następnie, po rozpoznaniu zarzutów pozwanego, wydał wyrok uwzględniający powództwo. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 75c Prawa bankowego oraz art. 233 § 1 kpc. Sąd Apelacyjny, zmieniając zaskarżony wyrok, uznał apelację pozwanego za zasadną. Sąd odwoławczy ustalił, że bank nie dochował trybu przewidzianego w art. 75c Prawa bankowego, który wymagał wcześniejszego wezwania do zapłaty z wyznaczeniem terminu nie krótszego niż 14 dni roboczych oraz poinformowania o możliwości restrukturyzacji zadłużenia. Ponieważ bank nie wykazał, że dopełnił tych wymogów przed wypowiedzeniem umowy, wypowiedzenie to uznał za nieskuteczne. W konsekwencji, roszczenie oparte na wymagalności całej kwoty kredytu po wypowiedzeniu umowy zostało oddalone. Sąd Apelacyjny podkreślił, że nawet jeśli część rat była wymagalna, sąd jest związany podstawą faktyczną żądania, a powód opierał je na skutecznym wypowiedzeniu umowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNieskuteczność wypowiedzenia umowy kredytu konsumenckiego przez bank z powodu niezachowania procedury z art. 75c Prawa bankowego; zasada wyrokowania ponad żądanie.
Dotyczy umów kredytu konsumenckiego, w których bank nie dochował procedury poprzedzającej wypowiedzenie umowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wypowiedzenie umowy kredytu konsumenckiego przez bank jest skuteczne, jeśli nie poprzedza go wezwanie do zapłaty zgodne z art. 75c Prawa bankowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy kredytu konsumenckiego przez bank nie jest skuteczne, jeśli nie poprzedza go wezwanie do zapłaty zgodne z art. 75c Prawa bankowego, które powinno zawierać pouczenie o możliwości restrukturyzacji zadłużenia i terminie na złożenie wniosku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 75c Prawa bankowego, wprowadzony nowelizacją w 2015 r., ma zastosowanie również do umów zawartych przed jego wejściem w życie. Bank musi przestrzegać procedury wezwania do zapłaty i poinformowania o możliwości restrukturyzacji przed wypowiedzeniem umowy. Niezachowanie tej procedury czyni wypowiedzenie nieważnym, a tym samym roszczenie banku o natychmiastową spłatę całości zadłużenia jest bezzasadne.
Czy sąd może zasądzić świadczenie na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda w pozwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd jest związany podstawą faktyczną żądania i nie może zasądzać ponad żądanie ani na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że zgodnie z art. 321 § 1 kpc i art. 187 § 1 kpc, sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Żądanie pozwu określa nie tylko jego przedmiot, ale także podstawę faktyczną. Zasądzenie świadczenia z innej podstawy faktycznej, nawet jeśli mieści się w granicach kwotowych powództwa, stanowi orzeczenie ponad żądanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej w W. | spółka | powód |
| R. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
pr. bank. art. 75c § ust. 1-5
Prawo bankowe
Przepis ten wprowadza obowiązek banku wezwania kredytobiorcy do spłaty zadłużenia w terminie nie krótszym niż 14 dni roboczych przed wypowiedzeniem umowy, z jednoczesnym poinformowaniem o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację. Niezachowanie tej procedury skutkuje nieważnością wypowiedzenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zakres uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji, gdy nie przeprowadził on postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wyrokowania ponad żądanie lub co do przedmiotu nieobjętego żądaniem.
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne pozwu, w tym określenie żądania i podstawy faktycznej.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania nieuiszczonej opłaty sądowej od strony przegrywającej.
rozp. Min. Spraw. opł. adw. art. 2 § pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Podstawa ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w sprawach o zapłatę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczność wypowiedzenia umowy kredytu z powodu niezachowania przez bank procedury z art. 75c Prawa bankowego. • Brak podstawy faktycznej do zasądzenia kwoty dochodzonej pozwem.
Odrzucone argumenty
Skuteczność wypowiedzenia umowy kredytu przez bank. • Wymagalność całej kwoty kredytu po wypowiedzeniu umowy. • Prawidłowość ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
Bank nie może swobodnie wypowiedzieć umowy kredytowej, gdy kredytobiorca popadł w opóźnienie ze spłatą kredytu. • W przypadku gdy powyższe przesłanki nie zostały spełnione, czynność prawna banku polegająca na wypowiedzeniu umowy jest nieważna (art. 58§1 kc). • Zasądzenie sumy pieniężnej, która wprawdzie mieści się w granicach kwotowych powództwa, lecz z innej podstawy faktycznej, stanowi orzeczenie ponad żądanie.
Skład orzekający
Mieczysław Brzdąk
przewodniczący
Lucyna Świderska-Pilis
sędzia sprawozdawca
Tomasz Tatarczyk
sędzia delegowany
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieskuteczność wypowiedzenia umowy kredytu konsumenckiego przez bank z powodu niezachowania procedury z art. 75c Prawa bankowego; zasada wyrokowania ponad żądanie."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytu konsumenckiego, w których bank nie dochował procedury poprzedzającej wypowiedzenie umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie jest bardzo ciekawe, ponieważ dotyczy powszechnego problemu wypowiadania umów kredytowych przez banki i pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur prawnych, nawet w przypadku kredytów konsumenckich. Pokazuje, że banki nie mogą działać arbitralnie.
“Bank wypowiedział Ci kredyt? Sprawdź, czy zrobił to zgodnie z prawem!”
Dane finansowe
WPS: 184 569,36 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.