I ACA 1110/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) przeciwko A.S. i H.S. o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny nieruchomości, która została przekazana przez rodziców pozwanych, R.S.(1) i M.S.(2), w celu ochrony wierzytelności ZUS. Sąd Okręgowy w Krakowie uznał umowę darowizny za bezskuteczną wobec ZUS, stwierdzając, że R.S.(1) i M.S.(2) działali z pokrzywdzeniem wierzyciela. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego. Sąd uznał, że umowa majątkowa małżeńska z 2009 r., która ustanowiła rozdzielność majątkową, nie była skuteczna wobec ZUS, ponieważ nie udowodniono, że ZUS wiedział o jej zawarciu i rodzaju. W związku z tym, udziały w nieruchomości nadal stanowiły majątek wspólny małżonków, a darowizna na rzecz pozwanych była bezskuteczna w stosunku do ZUS. Sąd podkreślił, że M.S.(2) również działała z pokrzywdzeniem wierzyciela, mając świadomość problemów finansowych męża i postępowań egzekucyjnych. Apelacja pozwanych została oddalona, a koszty postępowania apelacyjnego zasądzono od pozwanych na rzecz ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skuteczności umów majątkowych małżeńskich wobec wierzycieli w kontekście skargi pauliańskiej, zwłaszcza gdy wierzycielem jest ZUS.
Dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel nie miał wiedzy o umowie majątkowej małżeńskiej. Konieczność wykazania świadomości działania z pokrzywdzeniem wierzyciela.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa majątkowa małżeńska ustanawiająca rozdzielność majątkową jest skuteczna wobec wierzyciela, jeśli wierzyciel nie miał o niej wiedzy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, małżonek nie może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome. Wierzyciel nie ma obowiązku dokładania starań w celu powzięcia wiadomości o takiej umowie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak wiedzy wierzyciela o umowie majątkowej małżeńskiej czyni ją względnie bezskuteczną wobec niego. Ciężar udowodnienia wiedzy wierzyciela spoczywa na osobie powołującej się na umowę.
Czy darowizna majątku przez małżonków, którzy ustanowili rozdzielność majątkową, może być uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, jeśli została dokonana z pokrzywdzeniem tego wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli darowizna doprowadziła do zwiększenia niewypłacalności dłużnika i została dokonana ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że darowizna udziałów w nieruchomości na rzecz dzieci przez rodziców, którzy mieli zaległości wobec ZUS, była czynnością mającą na celu pokrzywdzenie wierzyciela, co uzasadniało uznanie jej za bezskuteczną.
Czy istnieje kolizja między art. 47¹ k.r.o. a art. 29 § 2 Ordynacji podatkowej w kontekście odpowiedzialności małżonka za zobowiązania podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie pozostają ze sobą w kolizji, a wzajemnie się uzupełniają.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 47¹ k.r.o. dotyczy skuteczności umowy majątkowej wobec osób trzecich, podczas gdy art. 29 § 2 Ordynacji podatkowej reguluje odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe. Aby umowa majątkowa była skuteczna wobec wierzyciela, musi być mu wiadoma.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych w K. | instytucja | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. S. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik |
| M. S. (2) | osoba_fizyczna | darczyńca |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 527 § § 1-3
Kodeks cywilny
Uznanie czynności prawnej za bezskuteczną wobec wierzyciela, jeśli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela.
k.r.o. art. 47¹ § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Małżonek nie może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.
Pomocnicze
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, gdy osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową wiedząc o działaniu dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela.
k.r.o. art. 47 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową.
k.r.o. art. 51
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Umowa majątkowa małżeńska może ograniczać odpowiedzialność jednego małżonka za zobowiązania drugiego.
o.p. art. 29 § § 2
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe obejmuje majątek odrębny dłużnika oraz majątek wspólny dłużnika i jego małżonka, chyba że wspólność została zniesiona lub ograniczona, a wierzyciel o tym wiedział.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
u.k.w.h. art. 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Zasada jawności ksiąg wieczystych.
p.o.n. art. 92 § ust. 4
Prawo o notariacie
Obowiązek notariusza zamieszczenia w akcie oświadczeń stron dotyczących zmiany stanu prawnego nieruchomości.
u.s.u.s. art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Odpowiedzialność małżonka za składki na ubezpieczenie społeczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa majątkowa małżeńska nie była skuteczna wobec ZUS z powodu braku wiedzy o jej zawarciu i rodzaju. • Darowizna majątku przez małżonków była czynnością dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela (ZUS). • M.S.(2) działała z pokrzywdzeniem wierzyciela, mając świadomość problemów finansowych męża i postępowań egzekucyjnych.
Odrzucone argumenty
Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący wiedzy ZUS o umowie majątkowej. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów w zakresie świadomości M.S.(2) o działaniu z pokrzywdzeniem wierzyciela. • Naruszenie art. 51 k.r.o. i art. 47¹ k.r.o. w zw. z art. 29 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię. • Niewłaściwe zastosowanie art. 527 § 1-3 i art. 528 k.c.
Godne uwagi sformułowania
wierzyciel nie ma obowiązku dokładania jakichkolwiek starań w celu powzięcia wiadomości co do faktu zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej przez dłużnika. • Pobudki M. S. (2) , w postaci chęci zabezpieczenia przyszłości dzieci, wręcz potwierdzają, iż jej celem było zabezpieczenie sytuacji materialnej jej dzieci kosztem interesów wierzyciela.
Skład orzekający
Anna Kowacz-Braun
przewodniczący-sprawozdawca
Sławomir Jamróg
sędzia
Beata Kurdziel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skuteczności umów majątkowych małżeńskich wobec wierzycieli w kontekście skargi pauliańskiej, zwłaszcza gdy wierzycielem jest ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel nie miał wiedzy o umowie majątkowej małżeńskiej. Konieczność wykazania świadomości działania z pokrzywdzeniem wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ZUS może skutecznie dochodzić swoich praw, nawet jeśli dłużnicy próbują ukryć majątek poprzez skomplikowane operacje prawne, takie jak umowy majątkowe małżeńskie i darowizny.
“ZUS odzyskuje majątek: Jak sąd ocenił próbę ukrycia go przez darowiznę i intercyzę?”
Dane finansowe
WPS: 235 353,9 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.