I ACa 1095/12
Podsumowanie
Sąd Apelacyjny oddalił apelację syndyka masy upadłości spółki akcyjnej, uznając, że nie ma on interesu prawnego w ustaleniu prawa własności budynków trwale związanych z gruntem, które stanowią część składową gruntu.
Powództwo syndyka masy upadłości o ustalenie prawa własności budynków postawionych na dzierżawionym gruncie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy, a następnie Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Sąd uznał, że syndyk nie ma interesu prawnego w ustaleniu prawa własności budynków, które są trwale związane z gruntem i stanowią jego część składową zgodnie z art. 48 k.c. Rozliczenie nakładów dzierżawcy miało nastąpić po zakończeniu umowy dzierżawy.
Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpatrywał sprawę z powództwa Syndyka Masy Upadłości (...) S.A. przeciwko (...) Serwis Sp. z o.o. o ustalenie prawa własności budynków. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że syndyk nie ma interesu prawnego w ustaleniu prawa własności budynków, które zostały postawione na dzierżawionym gruncie przez stronę pozwaną. Sąd Apelacyjny, oddalając apelację syndyka, potwierdził to stanowisko. Sąd wskazał, że jeśli budynki są trwale związane z gruntem, stanowią jego część składową zgodnie z art. 48 k.c., a prawo własności gruntu obejmuje również te budynki, co wyklucza odrębne ustalanie prawa własności budynków. W umowie dzierżawy strony postanowiły, że dzierżawca postawi na własny koszt kontenery biurowe i wiatę garażową, a po zakończeniu umowy zobowiązany jest zwrócić grunt w stanie wolnym. Sąd uznał, że rozliczenie nakładów dzierżawcy powinno nastąpić po zakończeniu stosunku dzierżawy, zgodnie z umową i przepisami kodeksu cywilnego. Sąd Apelacyjny uznał, że pogląd Sądu I instancji o braku interesu prawnego syndyka w ustaleniu prawa własności budynków był prawidłowy, mimo że uzasadnienie mogło być częściowo błędne w kwestii interesu prawnego w ustaleniu obowiązku zwrotu gruntu z budynkami.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, syndyk nie ma interesu prawnego w ustaleniu prawa własności budynków, które stanowią część składową gruntu.
Uzasadnienie
Budynki trwale związane z gruntem są jego częścią składową zgodnie z art. 48 k.c. Prawo własności gruntu obejmuje te budynki, co wyklucza możliwość odrębnego ustalania prawa własności budynków przez podmiot inny niż właściciel gruntu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
strona pozwana
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk Masy Upadłości (...) S.A. | inne | powód |
| (...) Serwis Sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
Budynki trwale związane z gruntem stanowią jego część składową i nie mogą być przedmiotem odrębnej własności.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny jako przesłanka powództwa o ustalenie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres postępowania apelacyjnego w zakresie kosztów.
Pomocnicze
k.c. art. 47
Kodeks cywilny
Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności ani innych praw rzeczowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego syndyka w ustaleniu prawa własności budynków trwale związanych z gruntem.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 189 kpc przez błędną wykładnię i przyjęcie braku interesu prawnego w ustaleniu prawa własności do budynków.
Godne uwagi sformułowania
Budynki trwale związane z gruntem stanowią część składową gruntu. Część składowa gruntu nie może być przedmiotem własności lub innego prawa rzeczowego. Powodowy Syndyk nie ma interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie prawa własności budynków, ale ma interes prawny w ustaleniu, że z chwilą wygaśnięcia najmu obowiązkiem strony pozwanej jest zwrot gruntu z budynkami.
Skład orzekający
Paweł Rygiel
przewodniczący
Maria Kus-Trybek
sędzia
Barbara Górzanowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku interesu prawnego w sprawach dotyczących prawa własności budynków trwale związanych z gruntem oraz rozliczenia nakładów dzierżawcy/najemcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy dzierżawy i postawienia budynków przez dzierżawcę. Interpretacja art. 48 k.c. w kontekście interesu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie związane z prawem rzeczowym i interesem prawnym w kontekście budynków związanych z gruntem, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy można ustalić prawo własności budynków, które są częścią składową gruntu? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I ACa 1095/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Paweł Rygiel Sędziowie: SSA Maria Kus-Trybek SSA Barbara Górzanowska Protokolant: st.sekr.sądowy Barbara Piaszczyk po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości (...) S.A. w K. przeciwko (...) Serwis Sp. z o.o. w W. o ustalenie prawa własności budynków na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w Krakowie z dnia 24 lipca 2012 r. sygn. akt IX GC 590/11 oddala apelację i zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 5.400zł ( pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ACa 1095/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 lipca 2012r Sąd Okręgowy – Sąd Gospodarczy w Krakowie po rozpoznaniu sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości (...) S.A. w K. przeciwko (...) Serwis Sp. z o.o. w W. o ustalenia prawa własności budynków oddalił powództwo i zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 10.000 zł tytułem kosztów postępowania. Sąd I instancji ustalił, że upadła spółka akcyjna zawarła ze stroną pozwaną umowę dzierżawy w dniu 4 maja 2009r. Stosownie do postanowienia § 2 tej umowy strona pozwana postawiła na dzierżawionym gruncie 16 kontenerów biurowych na własny koszt, które winny być usunięte przed zakończeniem dzierżawy gruntu. Kwestia sporu pomiędzy stronami, czy pozwany jako dzierżawca ma zwrócić grunt z budynkami, czy też bez budynków winna być rozstrzygnięta w oparciu o umowę stron oraz przepisy regulujące najem lub dzierżawę. Powodowy Syndyk nie ma interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie prawa własności budynków, ale ma interes prawny w ustaleniu, że z chwilą wygaśnięcia najmu obowiązkiem strony pozwanej jest zwrot gruntu z budynkami. Od powyższego wyroku apelację złożył powodowy Syndyk, zarzucając naruszenie art. 189 kpc przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż nie przysługuje mu interes prawny w ustaleniu prawa własności do budynków opisanych w żądaniu pozwu. Wskazując na wymieniony zarzut apelujący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Apelacja jest bezzasadna, aczkolwiek zarzuty apelacji są częściowo usprawiedliwione. Zgodzić się należy z poglądem Sądu Okręgowego, iż powodowy Syndyk nie ma interesu prawnego w ustaleniu prawa własności budynków opisanych w żądaniu pozwu. Jeżeli budynki są trwale związane z gruntem, jak to twierdzi w pozwie powodowy Syndyk, w sytuacji gdy jest właścicielem gruntu, to prawo własności obejmuje również trwale związane z tym gruntem budynki, z mocy art. 48 kc co wyklucza żądanie ustalenia prawa własności budynków. Budynki trwale związane z gruntem stanowią część składową gruntu. Stosownie do art. 47 kc część składowa gruntu nie może być przedmiotem własności lub innego prawa rzeczowego . Jeżeli budynki połączone są z gruntem czasowo, to nie mają one statusu części składowej gruntu. W załączonej do pozwu umowy dzierżawy z dnia 4 maja 2009r wynika, że przedmiotem umowy jest „fragment niezabudowanej nieruchomości utworzonej z działek o numerach : (...) , (...) oraz (...) położonych w K. , gmina L. ”. Stosownie do postanowienia § 2 umowy dzierżawca uprawniony był do postawienia na własny koszt kontenerów biurowych oraz wiaty garażowej. Zgodnie zaś z postanowieniem § 7 umowy dzierżawca zobowiązany jest zwrócić wydzierżawiającemu przedmiot dzierżawy w stanie wolnym od jakichkolwiek osób w terminie 7 dni od dnia rozwiązania umowy dzierżawy. W świetle powołanej umowy, gdy dzierżawca poczynił nakłady na nieruchomość upadłej spółki, to dopiero z chwilą zwrotu przedmiotu umowy winny być rozliczone nakłady, stosownie do łączącej strony umowy dzierżawy oraz przepisów kodeksu cywilnego dotyczących umowy najmu, bądź dzierżawy. Natomiast całkowicie błędny jest pogląd Sądu I instancji, iż powodowy Syndyk ma interes prawny w ustaleniu, że z chwilą wygaśnięcia stosunku najmu strona pozwana zobowiązana jest zwrócić grunt wraz z budynkami. Powództwu o ustalenie, że strona pozwana zobowiązana będzie do wydania gruntu wraz z budynkami po zakończeniu stosunku najmu nie można przypisywać pierwszeństwa przed powództwem o ustalenie prawa własności budynków, co trafnie podnosi strona powodowa w apelacji. Zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, w ostatecznym wyniku odpowiada prawu. Mając na względzie powyższe apelacja powodowego Syndyka uległa oddaleniu, na zasadzie art. 385 kpc . Wobec oddalenia apelacji kosztami postępowania apelacyjnego obciążono stronę powodową, na podstawie art. 98 § 1 kpc w związku z art. 391§ 1 kpc . Wysokość wynagrodzenia za zastępstwo prawne ustalono stosownie do § 6 pkt 7 w związku z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie …(Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).