I ACA 1073/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę z powództwa B. W. i P. W. przeciwko Bankowi (...) S.A. o ustalenie i zapłatę, dotyczącą umowy kredytu hipotecznego z 2007 roku indeksowanego kursem CHF. Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2022 roku zasądził od banku na rzecz powodów łącznie 156.013,32 zł wraz z odsetkami, ustalił nieistnienie stosunku prawnego kredytu wynikającego z umowy z powodu abuzywności klauzul, a także zasądził koszty procesu. Sąd Okręgowy uznał, że klauzule dotyczące ryzyka walutowego (indeksacyjna) i spreadu walutowego (kursowa) są niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c., ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentami i rażąco naruszają ich interesy, kształtując prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. Skutkiem stwierdzenia abuzywności było uznanie umowy za nieważną. Bank wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c.) poprzez błędną ocenę dowodów, w tym zeznań świadków i dokumentów, a także naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 385¹ k.c., art. 69 Prawa bankowego). Bank kwestionował ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące braku indywidualnego uzgodnienia klauzul, niewłaściwego pouczenia powodów o ryzyku kursowym oraz abuzywności klauzul. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, zważył, że postępowanie apelacyjne ma charakter merytoryczny i jest dalszym etapem postępowania. Sąd Apelacyjny ocenił, że Sąd Okręgowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, a poczynione ustalenia faktyczne są prawidłowe. Sąd Apelacyjny podzielił ocenę prawną Sądu Okręgowego co do abuzywności klauzul indeksacyjnej i spreadowej, uznając je za niedozwolone, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentami i naruszają ich interesy. Sąd Apelacyjny podkreślił, że ciężar dowodu indywidualnego uzgodnienia klauzul spoczywa na banku, a przedstawione przez bank dowody nie wykazały, że powodowie mieli rzeczywisty wpływ na treść tych postanowień. Sąd Apelacyjny uznał również, że bank nie wypełnił należycie obowiązku informacyjnego wobec konsumentów co do ryzyka kursowego. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił apelację banku jako bezzasadną, utrzymując w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Zasądzono od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty po 4.050 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie abuzywności klauzul indeksacyjnych i spreadowych w umowach kredytów frankowych oraz konsekwencji ich stwierdzenia dla ważności umowy.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w dyskusji o ochronie konsumentów w umowach kredytowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy klauzule indeksacyjne i spreadowe w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego kursem waluty obcej, zawartej z konsumentem, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule indeksacyjne i spreadowe w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego kursem waluty obcej, zawartej z konsumentem, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne), jeśli nie zostały indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule te nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentami, a ich treść, w szczególności brak przejrzystości co do sposobu ustalania kursów walut i nieograniczone ryzyko kursowe, narusza dobre obyczaje i rażąco interesuje konsumenta. Bank nie wykazał, że konsumenci mieli rzeczywisty wpływ na treść tych klauzul ani że zostali należycie poinformowani o ryzyku.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul indeksacyjnych i spreadowych dla ważności całej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych i spreadowych, które określają główne świadczenia stron, prowadzi do nieważności całej umowy kredytu, jeśli umowa nie może być wykonana bez tych klauzul.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że usunięcie klauzul walutowej i spreadowej z umowy kredytu powoduje, że umowa staje się niewykonalna, co skutkuje jej nieważnością na podstawie art. 385¹ k.c. w związku z art. 58 k.c., zgodnie z wytycznymi TSUE i SN.
Czy konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu, mimo dochodzenia roszczenia o zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu, nawet jeśli jednocześnie dochodzi roszczenia o zapłatę, ponieważ wyrok ustalający może zapewnić pełniejszą ochronę jego praw.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że samo istnienie możliwości wytoczenia powództwa o świadczenie nie wyklucza interesu prawnego w żądaniu ustalenia, zwłaszcza gdy wyrok ustalający gwarantuje pełniejszą ochronę praw konsumenta, obejmującą aspekty wykraczające poza samo świadczenie.
Czy bank prawidłowo wypełnił obowiązek informacyjny wobec konsumenta w zakresie ryzyka kursowego związanego z kredytem indeksowanym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie wypełnił należycie obowiązku informacyjnego wobec konsumenta w zakresie ryzyka kursowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że informacje przekazane konsumentowi były lakoniczne, nie wyjaśniały w sposób prosty i zrozumiały mechanizmu ryzyka kursowego i jego wpływu na zobowiązanie, a bank nie wykazał, że konsument został rzetelnie pouczony o skali ryzyka.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. W. | osoba_fizyczna | powód |
| P. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy konsumenckiej nieuzgodnione indywidualnie, kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszające jego interesy, są niedozwolone (abuzywne).
Prawo bankowe art. 69
Ustawa - Prawo bankowe
Reguluje umowę kredytu bankowego, w tym kredytu indeksowanego lub denominowanego.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w zakresie, w jakim przepisy o zobowiązaniach z umów bez wzajemnych nie stanowią inaczej.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania tej korzyści w naturze, a jeżeli nie może tego uczynić, obowiązany jest do zwrotu jej wartości.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli ma w tym interes prawny.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule indeksacyjne i spreadowe są abuzywne, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają interesy konsumenta. • Bank nie wypełnił należycie obowiązku informacyjnego co do ryzyka kursowego. • Nieważność umowy kredytu w związku z abuzywnością klauzul. • Interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu.
Odrzucone argumenty
Apelacja banku kwestionująca ocenę dowodów i ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego. • Argumenty banku o rynkowym charakterze kursów walut i braku dowolności w ich ustalaniu. • Argumenty banku o prawidłowym pouczeniu konsumentów i indywidualnym uzgodnieniu klauzul. • Argumenty banku o możliwości utrzymania umowy w mocy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych. • Argumenty banku o braku interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu indywidualnego uzgodnienia klauzul spoczywa na banku • nieograniczone ryzyko kursowe • brak przejrzystości materialnej • nie wypełnił należycie obowiązku informacyjnego • umowa nie może być wykonana bez tych klauzul
Skład orzekający
Leon Miroszewski
przewodniczący
Artur Kowalewski
sędzia
Dorota Gamrat-Kubeczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie abuzywności klauzul indeksacyjnych i spreadowych w umowach kredytów frankowych oraz konsekwencji ich stwierdzenia dla ważności umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w dyskusji o ochronie konsumentów w umowach kredytowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i potwierdza stanowisko sądów w kwestii ochrony konsumentów przed abuzywnymi klauzulami, co jest istotne dla szerokiego grona odbiorców.
“Kredyt frankowy: Sąd Apelacyjny potwierdza nieważność umowy z powodu abuzywnych klauzul!”
Dane finansowe
WPS: 156 013,32 PLN
kwota główna: 156 013,32 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 4050 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 4050 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.