I ACA 1050/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę z powództwa Banku Spółdzielczego we W. przeciwko Miastu L. - Miejskiemu Ośrodkowi Sportu i Rekreacji w L. o zapłatę. Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 231.735,26 zł wraz z odsetkami oraz obciążył pozwanego kosztami procesu. Pozwany wniósł apelację, zarzucając Sądowi I instancji obrazę prawa materialnego, w szczególności art. 58 § 1 i 2 k.c., poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie zarzutu nieważności umowy przelewu wierzytelności z dnia 9 maja 2017 r. Pozwany twierdził, że umowa ta została zawarta z pokrzywdzeniem wierzycieli wykonawcy P. Ż. i uniemożliwiła ich zaspokojenie, a bank miał o tym wiedzę. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy uznał, że zarzut nieważności umowy przelewu jest bezzasadny, ponieważ nie można przypisać bankowi zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli, a cel obejścia ustawy musi być wspólny dla obu stron. Ponadto, pozwany udzielił dorozumianej zgody na cesję, potwierdzając jej przyjęcie do wiadomości i dokonując częściowej wpłaty na rzecz banku. Sąd Apelacyjny podkreślił, że bank zbadał zdolność kredytową P. Ż. i nie posiadał wiedzy o jego przeterminowanych zobowiązaniach w momencie udzielania kredytu. Wartość zabezpieczenia w postaci cesji wierzytelności była uzasadniona, a zarzut nadzabezpieczenia nie znalazł potwierdzenia. W konsekwencji apelacja pozwanego została oddalona, a o kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie skuteczności cesji wierzytelności przyszłych na zabezpieczenie kredytu, nawet w kontekście zamówień publicznych, oraz interpretacja zarzutu nieważności czynności prawnej z powodu pokrzywdzenia wierzycieli.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w tym dorozumianej zgody dłużnika i braku wspólnego celu w obejściu ustawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa przelewu wierzytelności przyszłej, zawarta przez bank w celu zabezpieczenia kredytu, jest nieważna z powodu pokrzywdzenia innych wierzycieli wykonawcy, jeśli bank nie miał wspólnego celu z wykonawcą w obejściu ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa przelewu wierzytelności nie jest nieważna z powodu pokrzywdzenia innych wierzycieli, jeśli bank nie miał wspólnego celu z wykonawcą w obejściu ustawy, a pozwany udzielił dorozumianej zgody na przelew.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut nieważności umowy przelewu z powodu pokrzywdzenia wierzycieli jest bezzasadny, ponieważ bank nie miał takiego zamiaru, a cel obejścia ustawy musi być wspólny dla obu stron. Dodatkowo, pozwany potwierdził przyjęcie do wiadomości cesji i tym samym udzielił dorozumianej zgody, co potwierdzało skuteczność przelewu.
Czy pozwany, który potwierdził przyjęcie do wiadomości cesji wierzytelności i dokonał częściowej wpłaty na rzecz cesjonariusza, może skutecznie podnosić zarzut nieważności umowy przelewu w późniejszym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie może skutecznie podnosić zarzutu nieważności umowy przelewu, jeśli wcześniej potwierdził jej przyjęcie do wiadomości i udzielił dorozumianej zgody, a zarzut ten podniósł dopiero w toku postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pismo pozwanego z 9 maja 2017 r. stanowiło dorozumianą zgodę na cesję, a późniejsza wpłata na rachunek banku potwierdzała tę akceptację. Podniesienie zarzutu nieważności dopiero w toku procesu, po wcześniejszym potwierdzeniu cesji, było nieskuteczne.
Czy zajęcie wierzytelności przez komornika po dokonaniu skutecznej cesji wierzytelności ma wpływ na obowiązek dłużnika do zapłaty na rzecz cesjonariusza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zajęcie wierzytelności przez komornika po dokonaniu skutecznej cesji wierzytelności nie zwalnia dłużnika z obowiązku zapłaty na rzecz cesjonariusza, jeśli dłużnik wiedział o cesji przed spełnieniem świadczenia na rzecz organu egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, zgodnie z którym przelew wierzytelności powoduje, że cedent przestaje być wierzycielem, a staje się nim cesjonariusz. Wierzyciele cedenta nie mogą prowadzić egzekucji z tej wierzytelności na podstawie zajęcia dokonanego po zawarciu umowy przelewu. Dłużnik, który wiedział o cesji przed spełnieniem świadczenia komornikowi, nie korzysta z ochrony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank Spółdzielczy we W. | instytucja | powód |
| Miasto L. - Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w L. | instytucja | pozwany |
| P. Ż. | osoba_fizyczna | wykonawca / kredytobiorca |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 509 § 1
Kodeks cywilny
Przelew wierzytelności jako umowa, na podstawie której wierzyciel (cedent) przenosi wierzytelność na rzecz osoby trzeciej (cesjonariusza).
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności może orzec o jej bezskuteczności wobec niej.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.c. art. 509 § 2
Kodeks cywilny
Wierzyciel (cedent) jest odpowiedzialny wobec nabywcy (cesjonariusza) za to, że wierzytelność istnieje w chwili przelewu.
k.c. art. 512
Kodeks cywilny
Dopóki dłużnik nie wiedział o przelewie, świadczenie do rąk dotychczasowego wierzyciela zwalnia go z zobowiązania.
k.c. art. 513
Kodeks cywilny
Dłużnik może podnieść przeciwko cesjonariuszowi wszelkie zarzuty, które miał przeciwko cedentowi w chwili zawarcia umowy przelewu.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje oraz cel umowy.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu apelacyjnym obowiązują nadal przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, z zachowaniem przepisów art. 382-386.
k.p.c. art. 885
Kodeks postępowania cywilnego
Zajęcie wierzytelności polega na wezwaniu dłużnika wierzytelności, aby ani sam ani przez inne osoby nie uiszczał wierzytelności do wierzyciela, lecz złożył ją do depozytu sądowego albo zawiadomił o złożeniu jej w tym depozycie sąd.
k.p.c. art. 902
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o zajęciu wierzytelności stosuje się do innych praw majątkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczność cesji wierzytelności przyszłej na zabezpieczenie kredytu. • Dorozumiana zgoda pozwanego na cesję wierzytelności. • Brak wspólnego celu stron w obejściu ustawy przy zawarciu umowy cesji. • Nieskuteczność zarzutu nieważności umowy cesji podniesionego po raz pierwszy w apelacji. • Pierwszeństwo cesjonariusza przed zajęciem komorniczym dokonanym po cesji, jeśli dłużnik wiedział o cesji.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy cesji z powodu pokrzywdzenia wierzycieli wykonawcy. • Brak zgody pozwanego na cesję wierzytelności. • Nieważność umowy cesji z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. • Nadzabezpieczenie należności banku. • Wpływ zajęć komorniczych na skuteczność cesji.
Godne uwagi sformułowania
cel obejścia ustawy powinien być wspólny dla obu stron • cedent przestaje być wierzycielem, a staje się nim cesjonariusz • cesjonariusz nabywa wierzytelność w takim zakresie i stanie, w jakim znajdowała się ona w chwili dokonania przelewu • wierzyciele cedenta nie będą mogli prowadzić egzekucji z tej wierzytelności na podstawie zajęcia dokonanego po zawarciu umowy przelewu • pozwany potwierdził przyjęcie do wiadomości dokonanej cesji wierzytelności i tym samym udzielił dorozumianej zgody
Skład orzekający
Jacek Nowicki
przewodniczący
Elżbieta Fijałkowska
sędzia
Maciej Agaciński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności cesji wierzytelności przyszłych na zabezpieczenie kredytu, nawet w kontekście zamówień publicznych, oraz interpretacja zarzutu nieważności czynności prawnej z powodu pokrzywdzenia wierzycieli."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w tym dorozumianej zgody dłużnika i braku wspólnego celu w obejściu ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak bank zabezpiecza swoje interesy poprzez cesję wierzytelności z kontraktu publicznego i jak sąd interpretuje zarzuty dotyczące pokrzywdzenia innych wierzycieli, co jest istotne dla praktyków prawa zamówień publicznych i bankowości.
“Bank wygrał z miastem o milionowe wierzytelności. Kluczowa była cesja i dorozumiana zgoda.”
Dane finansowe
WPS: 231 735,26 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 8100 PLN
zapłata należności z cesji: 231 735,26 PLN
zwrot kosztów procesu (sąd I instancji): 22 421 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.