Orzeczenie · 2018-04-27

I ACA 1042/17

Sąd
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2018-04-27
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
bezpodstawne wzbogacenienieruchomościpełnomocnictwoprzelewwłasnośćkonkubinatukrywanie majątkuegzekucja komorniczakoszty procesu

Powódka E. K. wniosła o zasądzenie od pozwanej J. K. kwoty 400 000 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia, twierdząc, że pozwana nie zwróciła jej pieniędzy pochodzących ze sprzedaży nieruchomości powódki. Pozwana argumentowała, że nieruchomość została nabyta przez powódkę ze środków jej brata, L. S., który następnie dysponował pieniędzmi ze sprzedaży. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego, że mimo formalnego prawa własności powódki do nieruchomości, środki ze sprzedaży (400 000 zł) faktycznie należały do jej brata, L. S. Ustalono, że L. S. posiadał pełnomocnictwo do zarządzania i sprzedaży nieruchomości, a pieniądze ze sprzedaży wpłynęły na konto pozwanej, do którego L. S. miał pełnomocnictwo. Sąd uznał, że L. S. swobodnie dysponował tymi środkami, przeznaczając je na bieżące wydatki i unikając egzekucji komorniczej. Brak było dowodów na to, że pozwana J. K. wzbogaciła się kosztem powódki, gdyż pieniądze te nie były jej swobodnie dysponowane i były traktowane jako własność L. S. Sąd podkreślił, że powódka przez lata nie interesowała się losem pieniędzy, co sugeruje, że nie czuła się ich faktycznym właścicielem. Rozstrzygnięcie opierało się na domniemaniu faktycznym, że środki na zakup nieruchomości pochodziły od L. S., a formalne przeniesienie własności na powódkę miało na celu ukrycie majątku przed wierzycielami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie, że formalne prawo własności nie zawsze oznacza faktyczne dysponowanie środkami, zwłaszcza w kontekście ukrywania majątku przed wierzycielami i rozliczeń między bliskimi osobami.

Ograniczenia stosowania

Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące relacji między stronami i L. S. oraz jego sytuacji majątkowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości, formalnie należącej do powódki, ale faktycznie dysponowanej przez jej brata, stanowią podstawę do roszczenia o bezpodstawne wzbogacenie po stronie pozwanej, która otrzymała przelew tych środków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, środki te nie stanowią podstawy do roszczenia o bezpodstawne wzbogacenie po stronie pozwanej, ponieważ nie pochodziły one z majątku powódki, a z majątku jej brata, który swobodnie nimi dysponował.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powódka nie wykazała, aby faktycznie dysponowała środkami ze sprzedaży nieruchomości, ani aby pozwana wzbogaciła się kosztem powódki. Kluczowe było ustalenie, że pieniądze należały do brata powódki, który miał pełnomocnictwo do ich sprzedaży i dysponowania nimi, a formalne zapisanie nieruchomości na powódkę miało na celu ukrycie majątku przed wierzycielami.

Czy powódka posiada legitymację procesową czynną do dochodzenia zwrotu środków ze sprzedaży nieruchomości, która formalnie była jej własnością, ale faktycznie środki pochodziły od jej brata?

Odpowiedź sądu

Tak, powódka posiadała legitymację procesową czynną do wystąpienia z powództwem.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy przyjął, że powódka posiadała legitymację procesową, mimo że ostatecznie uznał jej roszczenie za bezzasadne z innych przyczyn.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwana J. K.

Strony

NazwaTypRola
E. K.osoba_fizycznapowódka
J. K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd analizował, czy zostały spełnione przesłanki uzyskania korzyści majątkowej kosztem innej osoby.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy domniemania faktycznego.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Dotyczy czynności faktycznych, które mogą być podstawą do ustalenia woli stron.

k.c. art. 385

Kodeks cywilny

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Apelacyjnego o oddaleniu apelacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach procesu.

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy przywłaszczenia.

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy oszustwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Środki ze sprzedaży nieruchomości należały do L. S., a nie powódki. • Pozwana nie wzbogaciła się kosztem powódki. • Powódka nie wykazała faktycznego dysponowania środkami ani zainteresowania ich losem. • Formalne przeniesienie własności nieruchomości na powódkę miało na celu ukrycie majątku przed wierzycielami L. S.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powódki o bezpodstawne wzbogacenie jest zasadne. • Pozwana uzyskała korzyść majątkową kosztem powódki. • Rozliczenia między pozwaną a L. S. nie mają znaczenia dla oceny bezpodstawnego wzbogacenia po stronie pozwanej.

Godne uwagi sformułowania

nie jest zbyt często spotykana praktyka układania stosunków majątkowych na drodze przyjęcia formalnej umowy • powódka przez wiele lat nie interesowała się tym, co dzieje się z pokaźną sumą pieniężną • obrazil on taktykę torpedowania na wszelkie sposoby przymusowej egzekucji tych świadczeń • środki uzyskane ze sprzedaży szeregówki weszły w skład majątku L. S., zgodnie z wolą obojga rodzeństwa, wyrażoną poprzez czynności faktyczne dotyczące tych pieniędzy

Skład orzekający

Dariusz Małkiński

przewodniczący

Beata Wojtasiak

sędzia

Jarosław Marek Kamiński

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że formalne prawo własności nie zawsze oznacza faktyczne dysponowanie środkami, zwłaszcza w kontekście ukrywania majątku przed wierzycielami i rozliczeń między bliskimi osobami."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące relacji między stronami i L. S. oraz jego sytuacji majątkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak skomplikowane mogą być relacje rodzinne i majątkowe, zwłaszcza gdy w grę wchodzi unikanie długów i ukrywanie majątku. Pokazuje też, jak ważne jest udowodnienie faktycznego przepływu środków, a nie tylko formalnego tytułu własności.

Czy formalny właściciel nieruchomości zawsze jest jej faktycznym dysponentem? Sąd rozstrzyga spór o 400 tys. zł.

Dane finansowe

WPS: 400 000 PLN

zwrot kosztów procesu w instancji odwoławczej: 8100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst