I ACa 1036/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał apelację pozwanego banku od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, który stwierdził nieważność umowy kredytu budowlano-hipotecznego denominowanego w CHF zawartej w 2005 roku między powodami a bankiem. Sąd Okręgowy uznał klauzule dotyczące przeliczeń walutowych za abuzywne, ponieważ bank jednostronnie i arbitralnie ustalał kursy wymiany, nie informując w wystarczający sposób konsumentów o ryzyku. W konsekwencji umowa została uznana za nieważną, a bank został zobowiązany do zwrotu powodom wpłaconych środków. Bank w apelacji zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania (dowolna ocena dowodów, pominięcie dowodu z opinii biegłego) oraz prawa materialnego (błędne zastosowanie art. 189 kpc, art. 58 § 2 kc, art. 385¹ kc). Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Okręgowego. Podkreślono, że mechanizm ustalania kursów walut przez bank nie był jasny, obiektywny ani negocjowany, a powodowie nie zostali w wystarczający sposób poinformowani o ryzyku kursowym. Sąd Apelacyjny wskazał, że brak jasnych kryteriów ustalania kursów walutowych oraz jednostronne kształtowanie ich przez bank narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumenta. Stwierdzono, że eliminacja abuzywnych klauzul prowadzi do nieważności całej umowy, ponieważ brak jest możliwości uzupełnienia luki w sposób zgodny z wolą stron i przepisami prawa. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając apelację banku i zasądzając od niego koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych w CHF z powodu abuzywnych klauzul dotyczących przeliczeń walutowych i braku wystarczającego poinformowania konsumenta o ryzyku.
Dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie przepisów regulujących kredyty walutowe i w specyficznych okolicznościach braku negocjacji i przejrzystości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzule umowne dotyczące sposobu ustalania kursów walutowych w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej, zawartej z konsumentem, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule te mogą być uznane za abuzywne, jeśli nie zawierają jasnych, obiektywnych kryteriów ustalania kursów, są jednostronnie kształtowane przez bank i nie zapewniają konsumentowi wystarczającej informacji o ryzyku kursowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jasnych, obiektywnych kryteriów ustalania kursów walutowych przez bank, jednostronne kształtowanie tych kursów oraz niewystarczające poinformowanie konsumenta o ryzyku kursowym, stanowi naruszenie dobrych obyczajów i rażąco narusza interesy konsumenta, co kwalifikuje takie postanowienia jako abuzywne.
Jaki jest skutek uznania klauzul dotyczących przeliczeń walutowych za abuzywne dla ważności całej umowy kredytu denominowanego w walucie obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie klauzul przeliczeniowych za abuzywne, w sytuacji gdy brak jest możliwości ich uzupełnienia lub zastąpienia innymi przepisami, prowadzi do nieważności całej umowy kredytu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że eliminacja abuzywnych klauzul dotyczących mechanizmu przeliczeń walutowych prowadzi do luki w umowie, której nie można wypełnić w sposób zgodny z wolą stron i przepisami prawa, co skutkuje całkowitą nieważnością umowy. Brak możliwości ustalenia wiążącego kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego powoduje, że umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Czy konsument posiada interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu denominowanego w walucie obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument posiada interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, aby usunąć niepewność prawną co do obowiązku spłaty i ewentualnych wzajemnych roszczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że istnieje potrzeba usunięcia niepewności prawnej dotyczącej obowiązku dalszego spłacania rat kredytu, ważności umowy, wysokości zobowiązania oraz wymagalności, co uzasadnia interes prawny w ustaleniu nieważności umowy na podstawie art. 189 kpc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. F. | osoba_fizyczna | powód |
| J. F. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 385¹ § §1-4
Kodeks cywilny
Kryteria uznania klauzul za abuzywne, w tym brak indywidualnego uzgadniania, sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Warunki posiadania interesu prawnego w ustaleniu stosunku prawnego lub prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § §2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
Pr. bank. art. 69 § ust. 2 pkt 4a i ust. 3
Prawo bankowe
Dopuszczalność umów kredytu denominowanego i indeksowanego.
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Skutki nieważności umowy jako bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule dotyczące ustalania kursów walutowych były abuzywne z uwagi na brak jasnych, obiektywnych kryteriów, jednostronne kształtowanie przez bank i niewystarczające informowanie konsumenta o ryzyku. • Nieważność umowy kredytu w całości, ponieważ eliminacja abuzywnych klauzul prowadzi do luki niemożliwej do uzupełnienia. • Konsument posiada interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty banku dotyczące dowolnej oceny dowodów i naruszenia przepisów postępowania. • Zarzuty banku dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 189 kpc, art. 58 § 2 kc, art. 385¹ kc. • Twierdzenie banku, że klauzule waloryzacyjne nie były abuzywne i nie naruszały interesów konsumenta. • Twierdzenie banku, że umowa mogła być utrzymana w mocy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych.
Godne uwagi sformułowania
klauzule – na podstawie których dochodziło do przeliczenia wypłaconej w złotówkach kwoty kredytu i spłacanej w złotówkach na CHF według kursu z tabeli Banku – są klauzulami abuzywnymi • Bank w sposób zupełnie arbitralny mógł ustalać wysokość kursu po którym zostanie dokonane przeliczenie • mechanizm kursowy zawierał w istocie element losowy/hazardowy • nie można przyjąć, że w miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów • W razie zaś niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Skład orzekający
Sławomir Jamróg
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych w CHF z powodu abuzywnych klauzul dotyczących przeliczeń walutowych i braku wystarczającego poinformowania konsumenta o ryzyku."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie przepisów regulujących kredyty walutowe i w specyficznych okolicznościach braku negocjacji i przejrzystości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników.
“Kredyt frankowy nieważny? Sąd Apelacyjny potwierdza: bankowe klauzule przeliczeniowe były abuzywne!”
Dane finansowe
WPS: 227 014,3 PLN
zwrot wpłaconych środków: 227 014,3 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.