Orzeczenie · 2014-02-11

I ACa 1035/13

Sąd
Sąd Apelacyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2014-02-11
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
zadatekumowa przedwstępnaniewykonanie umowyzwrot zadatkuodpowiedzialność stronkredyt hipotecznynieruchomościkoszty procesu

Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał sprawę z powództwa A. K. i P. K. przeciwko E. G. o zapłatę, dotyczącą zwrotu zadatku w związku z niewykonaniem umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości. Sąd Okręgowy w Łodzi wydał wyrok zaoczny, który następnie utrzymał w mocy w części zasądzającej 100 000 zł zadatku i kosztów, a w pozostałej części uchylił, oddalając powództwo. Sąd Okręgowy uznał, że do niewykonania umowy doszło z przyczyn leżących po obu stronach, co skutkowało obowiązkiem zwrotu zadatku w kwocie nominalnej. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 233 § 1 kpc i art. 394 § 3 kc. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną w zakresie naruszenia przepisów postępowania, podzielając ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego. Stwierdził, że pozwana nie była zainteresowana zawarciem umowy z powodami, co potwierdza jej zachowanie i negocjacje z innym nabywcą. Sąd Apelacyjny uznał również, że pozwana nie wykazała należytego współdziałania przy uzyskiwaniu przez powodów kredytu, a jej zapewnienia o braku obciążeń nieruchomości były wprowadzające w błąd. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok zaoczny w części zasądzającej 100 000 zł zadatku z odsetkami i kosztami na rzecz P. K., a w pozostałej części uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo, umarzając postępowanie w części dotyczącej A. K. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 394 § 3 k.c. w kontekście odpowiedzialności obu stron za niewykonanie umowy przedwstępnej, obowiązek współdziałania stron w procesie kredytowania zakupu nieruchomości, ocena wiarygodności oświadczeń stron w umowach.

Ograniczenia stosowania

Konkretny stan faktyczny sprawy, specyfika umowy przedwstępnej i okoliczności związane z uzyskiwaniem kredytu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sytuacji, gdy do zawarcia umowy przyrzeczonej nie doszło z przyczyn leżących po obu stronach, zadatek podlega zwrotowi w kwocie nominalnej, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponoszą obie strony, zadatek podlega zwrotowi w kwocie nominalnej, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że obie strony ponoszą odpowiedzialność za niewykonanie umowy przedwstępnej. Pozwana nie była zainteresowana zawarciem umowy z powodami, prowadziła negocjacje z innym nabywcą i nie współdziałała należycie przy uzyskiwaniu przez powodów kredytu. Powodowie z kolei nie zapewnili środków na sfinansowanie transakcji i nie wykazali, że zgromadzili wszystkie dokumenty wymagane przez bank. W związku z tym, zastosowanie znalazł art. 394 § 3 k.c.

Czy pozwana, zawierając umowę przedwstępną, naruszyła obowiązek współdziałania z powodami przy uzyskiwaniu przez nich kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pozwana naruszyła obowiązek współdziałania, nie podejmując natychmiastowych działań w celu uzyskania dokumentów niezbędnych do kredytowania i nie wykazując należytej staranności.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że pozwana nie wykazała wymaganego współdziałania. Mimo wiedzy o konieczności uzyskania kredytu przez powodów i obciążeniach hipotecznych nieruchomości, nie podjęła działań w celu szybkiego uzyskania zaświadczenia o zadłużeniu, co wpisuje się w brak zainteresowania zawarciem umowy.

Czy zapewnienie pozwanej w umowie przedwstępnej, że nieruchomość jest wolna od obciążeń finansowych, było zgodne z rzeczywistością i czy jej późniejsze wyjaśnienia są wiarygodne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zapewnienie było niezgodne z rzeczywistością, a wyjaśnienia pozwanej dotyczące interpretacji tego zapisu były nieprzekonujące.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwana, posiadając wykształcenie ekonomiczne i doświadczenie, powinna zdawać sobie sprawę z rzeczywistego znaczenia obciążeń finansowych nieruchomości, a jej interpretacja jako braku zaległości za media była nieprzekonująca. To stanowiło podstawę do uznania jej odpowiedzialności za niewykonanie umowy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku zaocznego w części, uchylenie w pozostałej części i oddalenie powództwa.
Strona wygrywająca
P. K. (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznapowód
P. K. (1)osoba_fizycznapowód
E. G. (1)osoba_fizycznapozwana

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 394 § § 3

Kodeks cywilny

W razie rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponoszą obie strony.

Pomocnicze

k.c. art. 354 § § 1

Kodeks cywilny

Dłużnik obowiązany jest wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi oraz zasadom współżycia społecznego.

k.c. art. 354 § § 2

Kodeks cywilny

Obowiązek współdziałania wierzyciela w wykonaniu zobowiązania przez dłużnika.

k.c. art. 355

Kodeks cywilny

Należyta staranność w stosunkach obligacyjnych.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Termin spełnienia świadczenia nieoznaczonego.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Wzajemne zniesienie kosztów postępowania w razie częściowego uwzględnienia żądań.

k.p.c. art. 130 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zwrot pozwu.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana zaskarżonego orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykonanie umowy przedwstępnej nastąpiło wskutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponoszą obie strony (art. 394 § 3 k.c.). • Pozwana nie była zainteresowana zawarciem umowy z powodami i nie współdziałała należycie przy uzyskiwaniu przez nich kredytu. • Zapewnienie pozwanej o braku obciążeń nieruchomości było niezgodne z rzeczywistością.

Odrzucone argumenty

Pozwana zarzucała naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez błędne ustalenia faktyczne, w tym dotyczące braku zainteresowania pozwanej umową z powodami, uzależnienia kredytu od zaświadczenia o zadłużeniu oraz posiadania przez pozwaną zaświadczenia o zadłużeniu. • Pozwana zarzucała naruszenie art. 328 § 2 kpc poprzez brak wskazania przyczyn, dla których Sąd Okręgowy nie uwzględnił okoliczności, że powodowie dysponowali środkami finansowymi, ale preferowali kredyt, oraz pominięcie dokumentów z postępowania karnego. • Pozwana zarzucała naruszenie art. 394 § 3 kc poprzez błędne zastosowanie, twierdząc, że do niewykonania umowy doszło wyłącznie z winy powodów.

Godne uwagi sformułowania

Pozwana nie była zainteresowana współpracą z powodami i zawarciem umowy definitywnej. • Zachowanie pozwanej stanowiło okoliczność prowadzącą do niewykonania umowy. • Niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponoszą obie strony. • Pozwana nie wykazała wymaganego przez przepis współdziałania. • Zapewnienie pozwanej o braku obciążeń finansowych nieruchomości było niezgodne z rzeczywistością.

Skład orzekający

Jolanta Grzegorczyk

przewodniczący

Anna Beniak

sędzia sprawozdawca

Joanna Walentkiewicz - Witkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 394 § 3 k.c. w kontekście odpowiedzialności obu stron za niewykonanie umowy przedwstępnej, obowiązek współdziałania stron w procesie kredytowania zakupu nieruchomości, ocena wiarygodności oświadczeń stron w umowach."

Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, specyfika umowy przedwstępnej i okoliczności związane z uzyskiwaniem kredytu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być relacje między stronami umowy przedwstępnej, zwłaszcza gdy w grę wchodzi finansowanie zakupu nieruchomości kredytem. Pokazuje również, jak ważne jest dokładne analizowanie zapisów umownych i współdziałanie stron.

Niewykonana umowa przedwstępna: Kto zapłaci za błędy? Sąd rozstrzyga o zwrocie zadatku.

Dane finansowe

WPS: 1 000 000 PLN

zwrot zadatku: 100 000 PLN

zwrot kosztów sądowych: 2500 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst