Orzeczenie · 2014-10-08

I ACa 1030/14

Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2014-10-08
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
konsorcjumprawo zamówień publicznychpodwykonawstwoodpowiedzialność solidarnakara umownaumowy nienazwanestosunek zobowiązaniowy

Powód, Przedsiębiorstwo Budowlane (...) Spółka jawna, domagał się od pozwanego (...) Sp. z o.o. zapłaty kary umownej w wysokości 77.676,99 zł. Roszczenie wynikało z umowy podwykonawczej zawartej z Z. C. , który realizował zadanie publiczne w ramach konsorcjum, którego członkiem był pozwany. Powód argumentował, że pozwany, jako członek konsorcjum, ponosi solidarną odpowiedzialność na podstawie art. 141 ustawy Prawo zamówień publicznych. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił powództwo, stwierdzając, że strony nie wiązała żadna umowa, z której wynikałaby odpowiedzialność pozwanego za karę umowną. Sąd podkreślił, że art. 141 Pzp dotyczy odpowiedzialności wobec zamawiającego, a nie wobec podwykonawców. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację powoda. Sąd odwoławczy potwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych Sądu Okręgowego. Podkreślono, że umowa konsorcjum jest umową nienazwaną, a jej charakter prawny nie jest tożsamy ze spółką cywilną. Brak było dowodów na istnienie umowy konsorcjum w formie spółki cywilnej, co wykluczało zastosowanie art. 864 k.c. Sąd uznał również, że art. 141 Pzp nie ma zastosowania w relacji między członkami konsorcjum a podwykonawcą jednego z nich, a jedynie chroni interes zamawiającego. Nie było podstaw do zastosowania art. 647 1 § 5 k.c., który dotyczy odpowiedzialności za wynagrodzenie, a nie kary umowne, i wymaga zgody inwestora. Sąd odwoławczy odrzucił również powołane przez powoda orzecznictwo Sądu Najwyższego jako nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji apelacja została oddalona jako bezzasadna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja odpowiedzialności członków konsorcjum w zamówieniach publicznych wobec podwykonawców, zwłaszcza w kontekście kar umownych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku bezpośredniej umowy między stronami i charakteru konsorcjum jako umowy nienazwanej. Nie dotyczy sytuacji, gdy umowa konsorcjum została zawarta w formie spółki cywilnej lub gdy roszczenie dotyczy wynagrodzenia, a nie kary umownej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy członek konsorcjum realizującego zamówienie publiczne ponosi solidarną odpowiedzialność wobec podwykonawcy jednego z członków konsorcjum za karę umowną wynikającą z umowy podwykonawczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, członek konsorcjum nie ponosi solidarnej odpowiedzialności wobec podwykonawcy jednego z członków konsorcjum za karę umowną, jeśli nie zawarł z nim bezpośredniej umowy.

Uzasadnienie

Umowa konsorcjum jest umową nienazwaną, nie tożsamą ze spółką cywilną. Odpowiedzialność solidarna wykonawców w zamówieniach publicznych (art. 141 Pzp) dotyczy odpowiedzialności wobec zamawiającego, a nie wobec podwykonawców. Przepisy dotyczące odpowiedzialności inwestora za wynagrodzenie podwykonawcy (art. 647 1 k.c.) nie obejmują kar umownych i wymagają zgody inwestora.

Czy umowa konsorcjum może być traktowana jako spółka cywilna w kontekście odpowiedzialności za zobowiązania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa konsorcjum, będąca umową nienazwaną, zasadniczo różni się od spółki cywilnej, zwłaszcza brakiem wnoszenia wkładów i wspólnego majątku, co wyklucza stosowanie przepisów o odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej (art. 864 k.c.) w relacjach między konsorcjantami a ich kontrahentami.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że brak jest dowodów na zawarcie umowy konsorcjum w formie spółki cywilnej, a sama natura konsorcjum jako umowy nienazwanej, ukierunkowanej na realizację konkretnego celu gospodarczego, odróżnia je od spółki cywilnej.

Czy przepis art. 141 ustawy Prawo zamówień publicznych może stanowić podstawę solidarnej odpowiedzialności członka konsorcjum wobec podwykonawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 141 Pzp ustanawia solidarną odpowiedzialność wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie publiczne wobec zamawiającego, a nie wobec kontrahentów jednego z członków konsorcjum.

Uzasadnienie

Przepis ten ma na celu ochronę interesów zamawiającego i nie rozciąga się na relacje między członkami konsorcjum a ich podwykonawcami.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwany

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Budowlane (...) Spółka jawna mgr inż. M. K. , J. K. w R. w upadłości układowejspółkapowód
nadzorca sądowy M. R.inneinterwenient uboczny po stronie powodowej
(...) Sp. z o.o. w K.spółkapozwany
Z. C. , prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) w S.innepodwykonawca (niebędący stroną w sporze apelacyjnym)
Gmina J.organ_państwowyinwestor (niebędący stroną w sporze apelacyjnym)

Przepisy (8)

Główne

Pzp art. 141

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Przepis ten dotyczy solidarnej odpowiedzialności wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia wobec zamawiającego, a nie wobec podwykonawców jednego z członków konsorcjum.

Pomocnicze

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, która pozwala stronom na kształtowanie stosunku prawnego według swego uznania, byleby nie sprzeciwiał się on ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

k.c. art. 864

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zobowiązania spółki. Nie ma zastosowania do umowy konsorcjum, jeśli nie została ona zawarta w formie spółki cywilnej.

k.c. art. 647¹ § § 5

Kodeks cywilny

Przepis wprowadzający solidarną odpowiedzialność inwestora i wykonawcy za wynagrodzenie podwykonawcy. Nie obejmuje kar umownych i wymaga zgody inwestora.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji jako bezzasadnej.

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6 ust 6

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

u.o.s. art. 1 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej

Podstawa do naliczenia opłaty skarbowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak bezpośredniego stosunku zobowiązaniowego między powodem a pozwanym. • Umowa konsorcjum jest umową nienazwaną, nie tożsamą ze spółką cywilną. • Art. 141 Pzp dotyczy odpowiedzialności wobec zamawiającego, nie wobec podwykonawców. • Art. 647 1 § 5 k.c. nie ma zastosowania do kar umownych i wymaga zgody inwestora.

Odrzucone argumenty

Solidarna odpowiedzialność członków konsorcjum wobec podwykonawcy na podstawie art. 141 Pzp. • Traktowanie konsorcjum jako spółki cywilnej i stosowanie art. 864 k.c. • Możliwość dochodzenia kary umownej od członka konsorcjum na podstawie art. 647 1 § 5 k.c.

Godne uwagi sformułowania

Umowa konsorcjum jest zaliczana do kategorii umów nienazwanych. • Konsorcjum ze swej natury jest swego rodzaju spółką cywilną powołaną dla realizacji danego, konkretnego zamówienia publicznego i odpowiedzialność uczestników Konsorcjum winna być analogiczna, jak w przypadku odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej. • Solidarność odpowiedzialności wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia jest instytucją chroniącą interes zamawiającego jako wierzyciela. • Nawet gdyby przyjąć, że inwestor wyraził zgodę na zawarcie umowy o podwykonawstwo pomiędzy Z. C. a powodem, co nie zostało wykazane, to i tak odpowiedzialność inwestora dotyczyłaby jedynie wynagrodzenia i nie obejmowałaby kar umownych.

Skład orzekający

Anna Kowacz-Braun

przewodniczący

Barbara Górzanowska

sędzia sprawozdawca

Jerzy Bess

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności członków konsorcjum w zamówieniach publicznych wobec podwykonawców, zwłaszcza w kontekście kar umownych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku bezpośredniej umowy między stronami i charakteru konsorcjum jako umowy nienazwanej. Nie dotyczy sytuacji, gdy umowa konsorcjum została zawarta w formie spółki cywilnej lub gdy roszczenie dotyczy wynagrodzenia, a nie kary umownej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii odpowiedzialności w ramach konsorcjum, co jest częstym problemem w branży budowlanej i zamówień publicznych. Wyjaśnia granice odpowiedzialności członków konsorcjum.

Czy członek konsorcjum zawsze odpowiada za długi podwykonawcy?

Dane finansowe

WPS: 77 676,99 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst