I ACa 1010/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. T. wniosła pozew o uznanie A. K. za niegodną dziedziczenia po J. S., powołując się na art. 928 § 1 k.c. Pozwana A. K. wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut wygaśnięcia prawa do żądania uznania za niegodnego z powodu wniesienia pozwu po upływie trzyletniego terminu od śmierci spadkodawczyni (art. 929 k.c.). Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r. oddalił powództwo, uznając, że termin wskazany w art. 929 k.c. został przekroczony, ponieważ J. S. zmarła 16 grudnia 2007 r., a pozew został złożony 21 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy zwrócił również uwagę, że wcześniejszy pozew powódki w tej sprawie został zwrócony zarządzeniem z 9 września 2011 r. i nie wywołał skutków prawnych. Sąd Okręgowy zasądził od powódki na rzecz pozwanej jedynie 100 zł kosztów zastępstwa procesowego, uznając szczególne okoliczności uzasadniające obniżenie kosztów. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 929 k.c. i twierdząc, że złożony wcześniej pozew przerwał bieg terminu. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny podkreślił, że terminy z art. 929 k.c. są terminami zawitymi prawa materialnego, do których nie stosuje się przepisów o przedawnieniu, w tym instytucji przerwania biegu terminu. Zwrócony pozew, zgodnie z art. 130 § 2 kpc, nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Ostateczny termin do wytoczenia powództwa upłynął 17 grudnia 2010 r., a pozew został wniesiony po tym terminie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie charakteru terminów zawitych w sprawach o niegodność dziedziczenia oraz skutków zwrotu pozwu.
Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia terminu zawitego w prawie spadkowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pozew o uznanie za niegodnego dziedziczenia, który został zwrócony przez sąd, przerywa bieg terminu zawitego określonego w art. 929 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwrócony pozew nie przerywa biegu terminu zawitego.
Uzasadnienie
Terminy określone w art. 929 k.c. mają charakter terminów zawitych prawa materialnego, do których nie stosuje się przepisów o przedawnieniu, w tym instytucji przerwania biegu terminu. Zgodnie z art. 130 § 2 kpc, zwrócone pismo procesowe nie wywołuje żadnych skutków prawnych.
Jaki jest charakter terminów określonych w art. 929 k.c. i czy można do nich stosować przepisy o przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Terminy te mają charakter terminów zawitych prawa materialnego i nie podlegają przepisom o przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym do terminów służących do ukształtowania prawa nie stosuje się przepisów o przedawnieniu, nawet w drodze analogii. Nie można również stosować art. 5 k.c. do obejścia tych terminów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. T. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 928 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 929
Kodeks cywilny
Termin do żądania uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia wynosi rok od dnia dowiedzenia się o przyczynie niegodności, nie później jednak niż trzy lata od otwarcia spadku. Termin trzyletni jest terminem zawitym prawa materialnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrócone pismo procesowe nie wywołuje żadnych skutków prawnych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można stosować art. 5 k.c. do obejścia terminów zawitych z art. 929 k.c.
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
k.c. art. 123
Kodeks cywilny
Przepisy o przedawnieniu, w tym o przerwaniu biegu przedawnienia, nie mają zastosowania do terminów zawitych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozew został wniesiony po upływie trzyletniego terminu od otwarcia spadku. • Terminy z art. 929 k.c. są terminami zawitymi prawa materialnego i nie podlegają przepisom o przedawnieniu. • Zwrócony pozew nie wywołuje skutków prawnych i nie przerywa biegu terminu zawitego.
Odrzucone argumenty
Pozew złożony w poprzedniej sprawie przerwał bieg terminu zawitego. • Należy stosować przepisy o przedawnieniu, w tym o przerwaniu biegu terminu.
Godne uwagi sformułowania
Terminy wynikające z art. 929 kc mają charakter terminów zawitych prawa materialnego, stąd też do ich biegu nie można stosować, nawet w drodze analogii, przepisów o terminach przedawnienia. • Roszczenie o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia jest roszczeniem o ukształtowanie prawa, także nie mogą do dochodzenia tego roszczenia mieć wprost zastosowania przepisy o przedawnieniu roszczeń. • Pismo procesowe, które zostało zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z jego wniesieniem do sądu.
Skład orzekający
Lidia Sularzycka
przewodniczący
Ewa Kaniok
sędzia sprawozdawca
Anna Szymańska-Grodzka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie charakteru terminów zawitych w sprawach o niegodność dziedziczenia oraz skutków zwrotu pozwu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia terminu zawitego w prawie spadkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa spadkowego – niegodności dziedziczenia i związanych z tym terminów. Jest to istotne dla prawników praktyków, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności ze względu na proceduralny charakter rozstrzygnięcia.
“Czy wiesz, kiedy mija termin na pozbawienie kogoś prawa do spadku? Kluczowa interpretacja przepisów o niegodności dziedziczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.