I ACa 1010/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację powoda domagającego się zadośćuczynienia za pogorszenie stanu zdrowia spowodowane rzekomo złymi warunkami w lokalu zamiennym, uznając brak dowodów na związek przyczynowy.
Powód domagał się zadośćuczynienia od Gminy Miasta S. za pogorszenie stanu zdrowia, twierdząc, że miało ono związek ze złymi warunkami w lokalu zamiennym, do którego został przeniesiony na czas remontu jego mieszkania. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając brak dowodów na związek przyczynowy między schorzeniami powoda a warunkami mieszkaniowymi. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że powód nie wykazał istnienia takiego związku, a jego wcześniejsze hospitalizacje psychiatryczne i problemy zdrowotne miały inne podłoże lub nie zostały udowodnione jako związane z warunkami lokalowymi.
Sprawa dotyczyła powództwa T. K. przeciwko Gminie Miasta S. o zadośćuczynienie. Powód, uznany za trwale częściowo niezdolnego do pracy, został zobowiązany do opróżnienia swojego lokalu mieszkalnego na czas remontu budynku, w którym mieszkał. Na mocy aneksu do umowy najmu otrzymał lokal zamienny, którego stan techniczny był zły (wilgoć, zła wentylacja, odpadający tynk, problemy z kanalizacją i piecem CO). Powód wystąpił do Gminy o remont, lecz uzyskał odmowę. W międzyczasie Gmina wzywała go do zawarcia aneksu przedłużającego najem lokalu zamiennego i zaproponowała inny lokal. U powoda stwierdzono zaburzenia reumatoidalne, a także organiczne zaburzenia osobowości, nastroju i urojeniowe, co skutkowało kilkukrotnymi hospitalizacjami psychiatrycznymi. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał związku przyczynowego między swoimi schorzeniami (problemy z krążeniem, zdrowiem psychicznym) a warunkami panującymi w lokalu zamiennym. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia Sądu I instancji. Podkreślono, że powód nie udowodnił istnienia związku przyczynowego, a jego wcześniejsze problemy zdrowotne i hospitalizacje miały inne podłoże lub nie zostały wystarczająco udokumentowane w kontekście złych warunków mieszkaniowych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną i przyznał pełnomocnikowi powoda z urzędu wynagrodzenie za pomoc prawną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał istnienia takiego związku przyczynowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedstawione przez powoda dokumenty medyczne (zaświadczenia, karta leczenia szpitalnego) nie potwierdzają, od kiedy schorzenia występują ani czy miały na nie wpływ warunki w lokalu zamiennym, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych hospitalizacji psychiatrycznych i braku dowodów na związek z sytuacją mieszkaniową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Gmina Miasto S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Miasto S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku naprawienia szkody obejmującego utracone korzyści lub koszty wynikające z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zapłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje oddalenie apelacji przez sąd II instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia nieobciążanie strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad oceny dowodów przez sąd.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Określa, kto ponosi ciężar dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez powoda związku przyczynowego między złymi warunkami w lokalu zamiennym a jego schorzeniami. Niewystarczające dowody medyczne potwierdzające związek przyczynowy. Wcześniejsze hospitalizacje psychiatryczne powoda miały inne podłoże lub nie zostały udowodnione jako związane z warunkami lokalowymi. Powód nie sprostał ciężarowi dowodu zgodnie z art. 6 k.c.
Odrzucone argumenty
Zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego polegający na błędnym przyjęciu, iż powód nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy jego obecnymi schorzeniami a faktem zamieszkiwania w lokalu zamiennym.
Godne uwagi sformułowania
Zamieszkiwanie w złych warunkach lokalowych może, ale nie musi skutkować problemami zdrowotnymi. Obowiązek udowodnienia tych okoliczności spoczywał jednak na powodzie, zgodnie z art. 6 kc , a skoro powód temu obowiązkowi nie sprostał to bezprzedmiotowe jest omawianie dalszych przesłanek niezbędnych do przyznania zadośćuczynienia. Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc (...) nie wystarcza twierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych wyłącznie w oparciu o własne przekonanie skarżącego, że stan faktyczny nie odpowiada rzeczywistości.
Skład orzekający
Jolanta Grzegorczyk
przewodniczący
Tomasz Szabelski
sędzia
Elżbieta Zalewska - Statuch
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymagań dowodowych w sprawach o zadośćuczynienie, zwłaszcza w kontekście związku przyczynowego między szkodą a działaniem lub zaniechaniem pozwanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności dowodowe w sprawach o zadośćuczynienie, szczególnie w wykazywaniu związku przyczynowego między warunkami życia a stanem zdrowia, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.
“Czy złe warunki mieszkaniowe zawsze prowadzą do problemów zdrowotnych? Sąd wyjaśnia, co trzeba udowodnić.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACa 1010/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Jolanta Grzegorczyk Sędziowie: SSA Tomasz Szabelski SSO del. Elżbieta Zalewska - Statuch (spr.) Protokolant: stażysta Joanna Płoszaj po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2013 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa T. K. przeciwko Gminie Miastu S. o zadośćuczynienie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt I C 2344/11 1. oddala apelację; 2. przyznaje adwokat M. K. kwotę 3.321 (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden) złotych brutto za udzieloną a nieopłaconą pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym i nakazuje wypłacić powyższą kwotę ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Płocku. Sygn. akt I ACa 1010/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 czerwca 2012 roku Sąd Okręgowy w Płocku w sprawie z powództwa T. K. przeciwko Gminie S. o zadośćuczynienie oddalił powództwo i nie obciążył powoda kosztami procesu. Sąd orzekł także o kosztach należnych pełnomocnikowi tytułem pomocy prawnej świadczonej wobec powoda z urzędu oraz o należnościach przysługujących świadkowi (wyrok k. 85). Powyższy wyrok zapadł na podstawie poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny co do zasady podzielił i przyjął za własne, a z których wynika, że orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 21 kwietnia 2005 roku nr (...) powód T. K. został uznany za trwale częściowo niezdolnego do pracy i że jest najemcą lokalu nr (...) położonego przy ul. (...) w S. o pow. 18m ( 2) , który jest własnością Gminy Miasta S. . Sąd ustalił, że Gmina Miasta S. przystąpiła do remontu budynku przy ul. (...) ponieważ T. K. nie godził się na dobrowolne opuszczenie lokalu na czas remontu, więc Sąd Rejonowy w Sochaczewie wyrokiem z dnia 2 października 2009 roku w sprawie o sygn. akt I C 75/09 zobowiązał go do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku przy ul. (...) w S. wraz ze wszystkimi rzeczami do niego należącymi i przeniesienie się na koszt Gminy Miasta S. - Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej do lokalu zamiennego wskazanego przez Gminę - na okres trwania remontu lokalu, jednak nie dłuższy niż okres 1 roku do dnia opróżnienia lokalu. Apelacja powoda została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 20 stycznia 2010 roku - sygn. akt IV Ca 842/09. W wykonaniu powyższego wyroku strony w dniu 17 lutego 2010 roku zawarły aneks do umowy najmu lokalu. Na jego mocy pozwany oddał powodowi do używania na czas określony od dnia 17 lutego 2010 roku do dnia 16 lutego 2011 roku lokal zamienny nr (...) położony przy ul. (...) w S. o pow. 21,37m 2 . Stan techniczny lokalu zamiennego był zły. W lokalu panowała wilgoć. W mieszkaniu była zła wentylacja, nieszczelne okno, odpadał tynk ze ścian. Występowały też problemy z powodu niesprawnie działającej kanalizacji i pieca centralnego ogrzewania. Pismem z dnia 7 maja 2010 roku powód wystąpił do pozwanej Gminy o dokonanie prac remontowych lokalu zamiennego. Uzyskał odmowną odpowiedź. Pismami z dnia 11 lutego 2011 roku., 28 marca 2011 roku, 8 kwietnia 2011 roku i 30 maja 2011 roku pozwana wezwała powoda do zawarcia umowy aneksu przedłużającej najem lokalu zamiennego do czasu zakończenia prac modernizacyjnych. Ponadto, pismem z dnia 2 lutego 2011 roku zaproponowała powodowi lokal zamienny nr (...) położony przy ul (...) w S. . W dniu 22 lutego 2011 roku lekarz specjalista chirurgii ogólnej dr n. med. J. M. stwierdził u powoda zaburzenia o charakterze reumatoidalnym. Powód T. K. w okresie od 10 sierpnia 2011 roku. do 23 września 2011 roku przebywał na Oddziale Psychiatrycznym ZOZ „ Szpitala (...) w S. '". Rozpoznano u niego organiczne zaburzenia osobowości i nastroju, organiczne zaburzenia urojeniowe i niedosłuch obustronny. W karcie informacyjnej leczenia szpitalnego wskazano, iż to piąta hospitalizacja powoda na oddziale psychiatrycznym. Ponadto, że powód pozostaje pod stałą opieką Poradni (...) . Wyjaśniono, że powód swoją postawę urojeniową w stosunku do środowiska tłumaczy ciężką sytuacją socjalno-bytową, głównie mieszkaniową. Wcześniej powód przebywał na tym oddziale ok. 5-6 lat temu z powodu urazu głowy. Wówczas zalecono mu wizyty kontrolne co 2 miesiące. Powód nie podjął leczenia. W grudniu 2011 roku pozwana udostępniła powodowi lokal nr (...) przy ul. (...) w S. . Powód przeprowadził się do tego lokalu dopiero w dniu 11 kwietnia 2012 roku, gdyż miał zastrzeżenia do jego stanu technicznego. Obecnie T. K. jest rencistą. Otrzymuje rentę w kwocie 839,04zł miesięcznie. Odczuwa dolegliwości związane z marznięciem nóg. Choruje z powodu reumatyzmu. Pozostaje pod pieką Poradni (...) . W świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy uznał powództwo za niezasadne. Oceniając zgłoszone roszczenie w oparciu o art. 444 § 1 k.c. w zw. z art. 445 § 1 k.c. Sąd stwierdził, że powód nie wykazał, iż występuje związek przyczynowi pomiędzy jego obecnymi schorzeniami, tj. problemami układu krążenia i zdrowia psychicznego, a faktem zamieszkiwania w lokalu zamiennym. Istnienia rozstroju zdrowia nie potwierdzają zaświadczenie lekarskie i karta leczenia szpitalnego. Wprawdzie wskazują one na występowanie u powoda schorzeń związanych z układem krążenia i zdrowiem psychicznym, ale z dokumentów tych nie wynika od kiedy schorzenia te występują u powoda i czy na ich powstanie lub rozwój miały wpływ warunki panujące w lokalu zamiennym. Zwłaszcza, że pobyt powoda na Oddziale (...) był jego piątą hospitalizacja. Zamieszkiwanie w złych warunkach lokalowych może, ale nie musi skutkować problemami zdrowotnymi. Obowiązek udowodnienia tych okoliczności spoczywał jednak na powodzie, zgodnie z art. 6 kc , a skoro powód temu obowiązkowi nie sprostał to bezprzedmiotowe jest omawianie dalszych przesłanek niezbędnych do przyznania zadośćuczynienia. Sąd - mając na względzie sytuację materialną i zdrowotną powoda - nie obciążył go kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c , Zgodnie z wnioskiem pełnomocnika powoda Sąd przyznał mu wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu w wysokości wynikającej z § 6 pkt 6 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu , tj. w kwocie 3.600 zł powiększonej o należny VAT. Sąd przyznał także świadkowi G. D. zwrot kosztu przyjazdu na rozprawę w dniu 27 czerwca 2012 roku w kwocie 32 zł. (uzasadnienie k.87-89). Powyższy wyrok powód zaskarżył w części oddalającej powództwo. Strona apelująca zarzuciła wyrokowi sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegająca na błędnym przyjęciu, iż powód nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy jego obecnymi schorzeniami a faktem zamieszkiwania w lokalu zamiennym nr (...) położonym przy ul. (...) . W konkluzji apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (apelacja k. 95 – 99 i jej uzupełnienie k. 114 – 115) Pozwany wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc - sformułowanego przez powoda reprezentowanego przez fachowego pełnomocnika w sposób nienawiązujący bezpośrednio do tego przepisu prawa - nie wystarcza twierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych wyłącznie w oparciu o własne przekonanie skarżącego, że stan faktyczny nie odpowiada rzeczywistości. Skarżący w treści apelacji uchylił się od wskazania w oparciu o jakie środki dowodowe i przy zastosowaniu jakich reguł logicznego myślenia Sąd I instancji winien był przyjąć istnienie związku przyczynowego pomiędzy zgłaszanym przez powoda pogorszeniem jego stanu zdrowia a złymi warunkami lokalowymi. Skarżący posługując się wyłącznie argumentami jurydycznymi powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył Sąd negując istnienie tego związku i że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2004 roku II CK 369/03 publ w LEX nr 174131). Tymczasem Sąd Okręgowy - uwzględniając zasady doświadczenia życiowego - wskazał w sposób zaprezentowany w uzasadnieniu (k. 88v) przyczyny dyskwalifikujące przedstawione przez powoda zaświadczenie lekarskie i kartę leczenia szpitalnego. Powód natomiast - w świetle obowiązującej zasady kontradyktoryjności procesu cywilnego – nawet w treści apelacji nie wyjaśnił powodów dla których należało przyjąć, iż wcześniejsze hospitalizacje w Szpitalu (...) , poprzedzające jego piaty z kolei pobyt w tej placówce w okresie od 10 sierpnia 2011 roku do 23 września 2011 roku z rozpoznaniem organicznego zaburzenia osobowości i nastroju oraz organicznych zaburzeń urojeniowych są „bez znaczenia dla tej sprawy”. Powód nie wskazał także przyczyn pozwalających na wykluczenie z dostateczną dozą prawdopodobieństwa możliwości istnienia powiązania między ostatnim pobytem w Szpitalu ze skutkami wypadku jakiego doznał 5-6 lat temu, związanymi z pęknięciem czaszki i zaniechaniem przez niego kontroli swego stanu zdrowia. Poprzednie hospitalizacje mają więc znaczenie dla dokonanej przez sąd I instancji oceny materiału dowodowego z uwagi na rodzaj rozpoznania głównego i rodzaj objawów z powodu których powód trafił na oddział jakimi były halucynacje wzrokowe i słuchowe, tym bardziej że z przedstawionej karty leczenia szpitalnego nie wynika, by u powoda zdiagnozowano załamanie nerwowe spowodowane wyłącznie trudną sytuacją mieszkaniową. Podobnie powód nie udowodnił, by na powstanie choroby układu krążenia, która może występować także jako schorzenie samoistne, miały wpływ wyłącznie warunki w których zamieszkiwał wedle poczynionych przez Sąd ustaleń. Również wystąpienie objawów tej choroby w okresie zamieszkiwania powoda w przedmiotowym lokalu nie świadczy o istnieniu takiego związku jeśli nie jest znana długość czasu rozwoju choroby do ujawnienia się jej objawów, a przeprowadzenia takiego dowodu powód Sądowi nie zaproponował. W kontekście powyższego uzasadnione były poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, ich ocena, jak i wyprowadzone z nich wnioski o niezasadności żądania zadośćuczynienia w oparciu o art. 445 § 1 kc w związku z art. 444 § 1 kc , które Sąd Apelacyjny podziela, przyjmując jako własne. Z tych przyczyn apelacja powoda na podstawie art. 385 kpc podlegała oddaleniu jako bezzasadna. Na podstawie § 2, § 13 ust 1 pkt 2 w związku z § 6 pkt 6, § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 roku, Nr 163, poz. 1348 ze zm.) przyznano pełnomocnikowi powoda z urzędu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym VAT.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI