I ACa 1001/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy roszczenia powodów o zapłatę odszkodowania w związku z odstąpieniem od umowy sprzedaży nieruchomości. Pozwana spółka nie zapłaciła pełnej ceny za udziały w nieruchomości, co skutkowało odstąpieniem od umowy przez powodów. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powodów odszkodowanie obejmujące koszty prowizji pośrednika (102.480 zł) oraz koszty protokołu niestawiennictwa u notariusza (246 zł), łącznie 102.726 zł. Pozwana wniosła apelację, zarzucając błędną wykładnię art. 494 kc w zw. z art. 471 kc i art. 361 kc oraz nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że pozwana ponosi odpowiedzialność za szkodę, ponieważ jej niewywiązanie się z płatności doprowadziło do odstąpienia od umowy i poniesienia przez powodów straty w postaci zapłaconej prowizji pośrednikowi. Sąd podkreślił, że powodom przysługuje prawo do żądania naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania przez drugą stronę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie roszczeń odszkodowawczych po odstąpieniu od umowy z powodu niewywiązania się drugiej strony ze świadczenia, w tym zwrotu kosztów prowizji pośrednika.
Konkretny stan faktyczny, w tym specyfika umowy pośrednictwa i umowy sprzedaży.
Zagadnienia prawne (3)
Czy poniesienie przez stronę odstępującą od umowy wzajemnej kosztów prowizji pośrednika stanowi szkodę, której naprawienia może ona dochodzić od drugiej strony, która nie wywiązała się z umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, poniesienie kosztów prowizji pośrednika stanowi szkodę rzeczywiście poniesioną, której naprawienia może domagać się strona odstępująca od umowy, jeśli zachodzi adekwatny związek przyczynowy między odstąpieniem a szkodą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że koszt prowizji pośrednika jest bezpośrednim następstwem zawarcia umowy sprzedaży, która nie doszła do skutku z winy pozwanej. Odstąpienie od umowy i utrata nieruchomości skutkują szkodą w postaci utraconej prowizji, która jest objęta zakresem odszkodowania na podstawie art. 494 kc.
Czy istnieje adekwatny związek przyczynowy między niewywiązaniem się przez pozwaną z obowiązku zapłaty ceny a poniesioną przez powodów szkodą w postaci kosztów prowizji pośrednika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje adekwatny związek przyczynowy.
Uzasadnienie
Niewywiązanie się przez pozwaną z zapłaty ceny było bezpośrednią przyczyną odstąpienia od umowy przez powodów. Gdyby pozwana wywiązała się ze swojego zobowiązania, umowa sprzedaży doszłaby do skutku, a powodowie nie ponieśliby kosztów prowizji pośrednika.
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, uwzględniając zarzuty pozwanej dotyczące skutków majątkowych odstąpienia od umowy?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że kwestia obowiązku zwrotu części ceny przez powodów po odzyskaniu nieruchomości nie wpływa na zasadność ich roszczeń odszkodowawczych. Pozwana mogła zgłosić zarzut potrącenia lub wytoczyć powództwo wzajemne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| J. M. | osoba_fizyczna | powód |
| O. M. | osoba_fizyczna | powód |
| K. H. | osoba_fizyczna | powód |
| J. P. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 491 § § 1
Kodeks cywilny
Umożliwia odstąpienie od umowy wzajemnej w przypadku zwłoki drugiej strony.
k.c. art. 494
Kodeks cywilny
Określa skutki odstąpienia od umowy wzajemnej, w tym obowiązek zwrotu świadczeń i naprawienia szkody.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Reguluje odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Określa zakres odszkodowania, w tym związek przyczynowy.
k.p.c. art. 1047
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zobowiązania do złożenia oświadczenia woli.
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
Dotyczy zobowiązania do złożenia oświadczenia woli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewywiązanie się przez pozwaną z zapłaty pełnej ceny sprzedaży nieruchomości stanowiło podstawę do odstąpienia od umowy przez powodów. • Koszty prowizji pośrednika, poniesione przez powodów w związku z zawarciem umowy sprzedaży, stanowią szkodę podlegającą naprawieniu. • Istnieje adekwatny związek przyczynowy między zwłoką pozwanej w zapłacie a poniesioną przez powodów szkodą.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 494 kc w zw. z art. 471 kc i art. 361 § 1 i 2 kc poprzez błędną wykładnię. • Zarzut nierozpoznania istoty sprawy poprzez pominięcie twierdzeń i zarzutów strony pozwanej w zakresie skutków majątkowych odstąpienia od umowy.
Godne uwagi sformułowania
Upadek umowy wzajemnej zrodził bowiem konsekwencje dla obu jej stron, zwłaszcza w postaci obowiązku zwrotu wszystkich świadczeń (art. 494 kc). • Należeć odszkodowanie powinno kompensować całą doznaną szkodę, tj. damnum emergens i lucrum cessans, do jakiej doprowadziło niewykonanie zobowiązania, a zatem nie tylko uszczerbek wywołany zwłoką, ale także utracony zysk, jak również koszty poniesione przez wierzyciela po odstąpieniu od umowy. • W realiach analizowanej sprawy nie ulega wszakże wątpliwości, że powodowie zawarli umowę pośrednictwa w obrocie przedmiotową nieruchomością (i to na wyłączność) w celu jej sprzedaży, licząc na skojarzenie w wyniku starań pośrednika odpowiedniego kontrahenta. Tymczasem skojarzony przez pośrednika kontrahent okazał się nierzetelny, gdyż nie wywiązał się z wynegocjowanej i zawartej z powodami umowy, nie uiszczając w umówionym terminie całości ustalonej ceny sprzedaży, za co ani strona powodowa, ani pośrednik nie ponoszą odpowiedzialności.
Skład orzekający
Małgorzata Stanek
przewodniczący
Alicja Myszkowska
sędzia sprawozdawca
Joanna Walentkiewicz - Witkowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie roszczeń odszkodowawczych po odstąpieniu od umowy z powodu niewywiązania się drugiej strony ze świadczenia, w tym zwrotu kosztów prowizji pośrednika."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny, w tym specyfika umowy pośrednictwa i umowy sprzedaży.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje niewywiązania się z umowy sprzedaży nieruchomości i podkreśla znaczenie związku przyczynowego w dochodzeniu odszkodowania, co jest istotne dla praktyków prawa obrotu nieruchomościami.
“Niewywiązanie się z zapłaty za nieruchomość kosztowało spółkę ponad 100 tys. zł odszkodowania za prowizję pośrednika.”
Dane finansowe
WPS: 5 600 000 PLN
odszkodowanie: 8562 PLN
odszkodowanie: 8562 PLN
odszkodowanie: 8562 PLN
odszkodowanie: 38 520 PLN
odszkodowanie: 38 520 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.