I ACa 100/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka spółka z o.o. s.k. w K. wniosła o zasądzenie od pozwanej D. J. kwoty 108.402,84 zł wraz z odsetkami, powołując się na weksel wystawiony przez pozwaną i jej męża, kierownika magazynu. Pozwana argumentowała, że podpisała weksel pod wpływem groźby i błędu, a także że jej odpowiedzialność powinna być ograniczona zgodnie z umową o wspólną odpowiedzialność materialną jej męża i innych pracowników. Sąd Okręgowy w Krakowie, wyrokiem z dnia 28 września 2017 r., uchylił nakaz zapłaty i zasądził od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 107.340,01 zł wraz z odsetkami, uznając, że pozwana kumulatywnie przystąpiła do długu męża na podstawie zasady swobody umów (art. 353[1] KC). Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 11 października 2018 r., oddalił apelację pozwanej. Sąd odwoławczy uznał, że zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 233 kpc) i prawa materialnego (prawo wekslowe) są niezasadne. Sąd Apelacyjny potwierdził, że pozwana, podpisując weksel, nie zobowiązała się wekslowo, lecz przystąpiła do długu męża, którego odpowiedzialność była wyłączna z uwagi na przyznanie się do spowodowania szkody. Wartość niedoboru została ustalona przez biegłego na kwotę 107.340,01 zł. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, zasądzając od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 4.050 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja odpowiedzialności cywilnej osób trzecich w kontekście weksli i umów o odpowiedzialność materialną.
Specyfika stanu faktycznego sprawy, w tym okoliczności towarzyszące podpisaniu weksla i umowie o odpowiedzialność materialną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podpisanie weksla przez osobę niebędącą wystawcą lub poręczycielem, w sytuacji gdy nie doszło do powstania zobowiązania wekslowego, może być traktowane jako kumulatywne przystąpienie do długu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podpisanie weksla przez osobę trzecią, która nie jest stroną stosunku zobowiązaniowego, może być zakwalifikowane jako kumulatywne przystąpienie do długu pierwotnego, oparte na zasadzie swobody umów (art. 353[1] KC), jeśli okoliczności wskazują na taki zamiar stron.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwana, podpisując weksel, nie zobowiązała się wekslowo, ale przystąpiła do długu męża. Podstawa odpowiedzialności wynikała z jego oświadczenia o przyjęciu odpowiedzialności za szkodę, a weksel stanowił jedynie zabezpieczenie tego długu. Kumulatywne przystąpienie do długu jest dopuszczalne na podstawie zasady swobody umów, co umacnia pozycję wierzyciela.
Czy groźba skierowania sprawy do prokuratury i obawa o konsekwencje karne dla męża stanowią podstawę do uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem przymusu i podstępu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wskazanie na możliwość wdrożenia postępowania karnego wobec sprawcy niedoboru, który przyznał się do winy, nie stanowi bezprawnej groźby. Okoliczności towarzyszące podpisaniu weksla nie nosiły znamion podstępu prowadzącego do błędu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wskazanie na możliwość wszczęcia postępowania karnego mieści się w granicach porządku prawnego i nie stanowi bezprawnej groźby. Okoliczności związane z podpisaniem weksla nie nosiły znamion podstępu, a oświadczenie pozwanej z 4 lipca 2013 r. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli zostało uznane za pozbawione doniosłości prawnej.
Czy odpowiedzialność materialna pracownika za niedobór w magazynie, wynikająca z umowy o wspólną odpowiedzialność, może być wyłączna, jeśli szkoda została spowodowana przez jednego z pracowników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o wspólną odpowiedzialność materialną może przewidywać, że w przypadku ustalenia, iż szkoda została spowodowana przez jednego z pracowników, za całość lub część szkody odpowiada tylko sprawca, wyłączając pozostałych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy ustalił, że umowa o wspólną odpowiedzialność materialną zawierała zapis o wyłącznej odpowiedzialności sprawcy szkody. Oświadczenie męża pozwanej z 17 czerwca 2013 r. o przyjęciu na siebie wyłącznej odpowiedzialności za stwierdzony niedobór zostało uznane za wiarygodne i skuteczne, co wyłączyło odpowiedzialność pozostałych pracowników.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej | spółka | powód |
| D. J. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 353[1]
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów dopuszcza kumulatywne przystąpienie do długu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kryteria oceny zarzutu naruszenia swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113 § ust. 1
Podstawa rozstrzygnięcia o obowiązku pokrycia wydatków związanych z postępowaniem.
Prawo wekslowe art. 10
Zarzuty przeciwko wystawcy weksla.
Prawo wekslowe art. 101
Zarzuty przeciwko indosantowi lub wystawcy weksla.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kumulatywne przystąpienie do długu męża na podstawie zasady swobody umów. • Weksel jako zabezpieczenie długu, a nie podstawa zobowiązania wekslowego. • Wyłączna odpowiedzialność sprawcy szkody w ramach umowy o wspólną odpowiedzialność materialną. • Brak bezprawnej groźby lub podstępu ze strony spółki.
Odrzucone argumenty
Podpisanie weksla pod wpływem groźby i podstępu. • Niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy przez sąd I instancji (stan zdrowia męża, przymus). • Sprzeczność istotnych ustaleń z treścią materiału dowodowego (ograniczona odpowiedzialność męża). • Naruszenie prawa procesowego (art. 233 kpc). • Naruszenie prawa materialnego (art. 10, 101 prawa wekslowego).
Godne uwagi sformułowania
nie może on zastać potraktowany jako wyraz przyjęcia przez pozwaną odpowiedzialności o charakterze wekslowym. • działanie pozwanej należy zakwalifikować jako kumulatywne przystąpienie do długu męża • nie można uznać za bezprawną groźbę, wskazanie na możliwość wdrożenia wobec sprawcy niedoboru [...] postępowania karnego.
Skład orzekający
Sławomir Jamróg
przewodniczący
Józef Wąsik
sędzia
Grzegorz Krężołek
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności cywilnej osób trzecich w kontekście weksli i umów o odpowiedzialność materialną."
Ograniczenia: Specyfika stanu faktycznego sprawy, w tym okoliczności towarzyszące podpisaniu weksla i umowie o odpowiedzialność materialną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak podpisanie weksla może prowadzić do odpowiedzialności cywilnej wykraczającej poza ramy prawa wekslowego, a także jak interpretowane są groźby i przymus w kontekście zawierania umów.
“Czy podpis na wekslu zawsze oznacza odpowiedzialność wekslową? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 108 402,84 PLN
kwota zasądzona z tytułu niedoboru: 107 340,01 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.