I A Cz 1704/12

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2012-11-19
SAOSCywilneprawo międzynarodowe prywatneŚredniaapelacyjny
uznanie orzeczeniasąd zagranicznyojcostwomiejsce zamieszkaniawłaściwość sąduprawo cywilneprawo procesowezameldowanieadres

Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie o niewłaściwości Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając, że o właściwości decyduje miejsce zamieszkania, a nie adres zameldowania.

Wnioskodawczyni I.K. wniosła o uznanie zagranicznego orzeczenia o ustalenie ojcostwa. Sąd Okręgowy uznał się za niewłaściwy, kierując sprawę do Sądu w Warszawie ze względu na miejsce zamieszkania stron poza granicami kraju. Sąd Apelacyjny uchylił to postanowienie, wskazując, że o właściwości decyduje faktyczne miejsce zamieszkania (miejscowość zamieszkania z zamiarem stałego pobytu zgodnie z art. 25 k.c.), a nie adres zameldowania, który jest kategorią prawa administracyjnego. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w celu ustalenia faktycznego miejsca zamieszkania wnioskodawczyni i jej syna.

Sprawa dotyczyła wniosku o uznanie na terenie Polski orzeczenia sądu zagranicznego (Sąd I Instancji w S. w USA) w sprawie o ustalenie ojcostwa. Sąd Okręgowy w Krakowie, postanowieniem z dnia 13 lipca 2012 r. (sygn. akt I Co 264/12), stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie, powołując się na art. 41 k.p.c. w związku z art. 1148¹ k.p.c. i wskazując na miejsce zamieszkania stron poza granicami kraju. Wnioskodawczyni I. K. wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia. Argumentowała, że skierowała wniosek do Sądu Okręgowego w Krakowie, ponieważ jest tam zameldowana na pobyt stały. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krakowie. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nie wyjaśnił istotnej dla sprawy okoliczności, jaką jest ustalenie faktycznego miejsca zamieszkania I. K. lub jej syna M. F. Podkreślono, że o właściwości sądu w tego typu sprawach nie decyduje adres zameldowania ani miejsce aktualnego pobytu, lecz miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c., które należy ustalić na podstawie całokształtu okoliczności wskazujących na połączenie faktycznego przebywania z zamiarem stałego pobytu. Sąd Apelacyjny przywołał utrwalony pogląd, że samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego, choć może stanowić wskazówkę. Wskazano również, że nie ma rozstrzygającego znaczenia brak zameldowania. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że wątpliwości co do miejsca zamieszkania wnioskodawczyni mogła spowodować ona sama, posługując się terminem „zameldowanie” w odniesieniu do adresu w C., a jako miejsce zamieszkania podając B. W związku z tym, wnioskodawczyni powinna wyjaśnić, czy jej pobyt w USA ma charakter czasowy i czy zamierza powrócić do Polski, czy też na stałe pozostać w USA. Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

O właściwości sądu w sprawie o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego decyduje faktyczne miejsce zamieszkania strony, a nie adres zameldowania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że o właściwości sądu decyduje miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. (miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu), a nie adres zameldowania, który jest kategorią prawa administracyjnego i nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

I. K.

Strony

NazwaTypRola
I. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. F.osoba_fizycznauczestnik
M. C. F.osoba_fizycznasyn wnioskodawczyni

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O "miejscu zamieszkania" rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania. Przebywanie to czynnik zewnętrzny (corpus); faktyczny i trwały, ale niekoniecznie ciągły. Cecha trwałości związana jest z zamiarem stałego pobytu, tj. nie tymczasowego, nie okazyjnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1148 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 32

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Adres zameldowania wnioskodawczyni w okręgu Sądu Okręgowego w Krakowie. Niewłaściwe ustalenie przez Sąd Okręgowy miejsca zamieszkania wnioskodawczyni i jej syna.

Odrzucone argumenty

Argument Sądu Okręgowego o niewłaściwości rzeczowej ze względu na miejsce zamieszkania stron poza granicami kraju (nie uwzględniono specyfiki ustalania miejsca zamieszkania w prawie cywilnym).

Godne uwagi sformułowania

o właściwości sądu w niniejszej sprawie nie decyduje adres zameldowania, ani miejsce aktualnego pobytu, lecz miejsce to należy ustalić zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego

Skład orzekający

Krzysztof Sobierajski

przewodniczący

Wojciech Kościołek

sędzia

Józef Wąsik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie miejsca zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego, rozróżnienie między miejscem zamieszkania a adresem zameldowania, właściwość sądu w sprawach o uznanie orzeczeń zagranicznych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku ustalania miejsca zamieszkania dla celów właściwości sądu w sprawie o uznanie orzeczenia zagranicznego. Interpretacja art. 25 k.c. jest ogólna, ale zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną różnicę między prawem cywilnym a administracyjnym w kontekście miejsca zamieszkania, co jest częstym problemem praktycznym. Pokazuje, jak kluczowe jest dokładne ustalenie stanu faktycznego.

Adres zameldowania to nie to samo co miejsce zamieszkania – Sąd Apelacyjny wyjaśnia, gdzie leży właściwość sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I A Cz 1704/12 POSTANOWIENIE Dnia 19 listopada 2012 r Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia SA Krzysztof Sobierajski Sędzia SA Wojciech Kościołek Sędzia SA Józef Wąsik po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2012 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. K. przy udziale A. F. o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 13 lipca 2012r. sygn. akt I Co 264/12 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Sygn. akt I A Cz 1704/12 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni I. K. wniosła o ustalenie, że wyrok Sądu I Instancji w S. (USA) w sprawie o ustalenie ojcostwa jej syna M. C. F. w stosunku do A. F. podlega uznaniu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 lipca 2012r Sąd Okręgowy w Krakowie stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie. Powołując się na art. 41 kpc w związku z art. 1148 1 kpc Sąd stwierdził, że z uwagi na miejsce zamieszkania stron poza granicami kraju właściwym w sprawie jest Sąd właściwy dla miasta st. W. . Zażalenie na to postanowienie wniosła wnioskodawczyni domagając się jego uchylenia. W zażaleniu podniosła, że skierowanie przez nią wniosku do Sądu Okręgowego w Krakowie było powodowane tym, że w okręgu tego Sądu jest zameldowana na pobyt stały. Do zażalenia dołączyła poświadczenie zameldowania na pobyt stały w C. , ul. (...) . Sąd Apelacyjny w Krakowie po rozpoznaniu zażalenia, zważył, co następuje: Zażalenie odniosło skutek w postaci uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż zostało wydane bez wyjaśnienia istotnej dla sprawy okoliczności, a mianowicie ustalenia, jakie jest faktyczne miejsce zamieszkania I. K. , ewentualnie jej syna M. F. ( art. 32 kpc ). Podkreślenia bowiem wymaga, że o właściwości sądu w niniejszej sprawie nie decyduje adres zameldowania, ani miejsce aktualnego pobytu, lecz miejsce to należy ustalić zgodnie z art. 25 k.c. W myśl tego przepisu miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O "miejscu zamieszkania" rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania (por. m.in. S. Grzybowski (w:) System prawa cywilnego , t. I, s. 333, 334; W. Popiołek, glosa do uchwały SN z dnia 24 czerwca 1993 r., III CZP 76/93, PS 1995, nr 3, s. 86, 87; orzeczenia SN: z dnia 21 listopada 1966 r., II PR 512/66, OSNC 1967, nr 7-8, poz. 136; z dnia 7 czerwca 1983 r., II UR 4/84, OSP 1984, z. 12, poz. 265). Przebywanie to czynnik zewnętrzny ( corpus ); faktyczny i trwały, ale niekoniecznie ciągły. Cecha trwałości związana jest z zamiarem stałego pobytu, tj. nie tymczasowego, nie okazyjnego. Na przykład wyjazd za granicę w celach zarobkowych nie powiązany z zamiarem stałego pobytu zagranicą, lecz z zamiarem powrotu do kraju nie powoduje zmiany miejsca zamieszkania. Zgodnie z utrwalonym poglądem - samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego, choć niewątpliwie stanowi cenną wskazówkę przy ocenie istnienia przesłanek art. 25 (por. wyrok SN z dnia 8 maja 1970 r., I CR 208/69, OSNC 1971, nr 2, poz. 37; postanowienia SN: z dnia 26 marca 1973 r., I CZ 38/73, Lex, nr 7234; z dnia 3 maja 1973 r., I CZ 48/73, Lex, nr 7250; wyrok NSA z dnia 8 listopada 1988 r., III SA 428/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 88). Tak samo nie ma także rozstrzygającego znaczenia brak zameldowania (podobnie SN w przywołanym wyżej wyroku z dnia 8 maja 1970 r., I CR 208/69, OSNC 1971, nr 2, poz. 37). Wątpliwości spowodowała sama wnioskodawczyni, która odnośnie adresu w C. posługuje się terminem „zameldowanie”, a jako miejsce zamieszkania podaje B. . Nie wydaje się jednak, aby wnioskodawczyni, działająca w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika czyniła to świadomie. Chodzi jej wszak o uregulowanie statusu dziecka w Polsce. Wnioskodawczyni powinna więc wyjaśnić, czy jej pobyt w USA ma charakter czasowy i czy zamierza powrócić z synem do C. (lub innej miejscowości w okręgu Sądu Okręgowego w Krakowie), czy też zamierza na stałe pozostać w USA. Biorąc pod uwagę przedstawione argumenty Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 385 kpc , w związku z art. 397 § 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI