Orzeczenie · 2022-03-30

I A Ca 983/20

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2022-03-30
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
kredyt hipotecznyodsetkiklauzule abuzywneprawo bankoweroszczenieapelacjakoszty postępowania

Sprawa dotyczyła powództwa banku o zapłatę ponad 322 tys. zł kapitału wraz z odsetkami, opłatami i prowizjami od pozwanych, którzy nie spłacali terminowo umowy kredytu hipotecznego zawartej w 2009 roku. Bank wypowiedział umowę z powodu zaległości w spłatach. Sąd Okręgowy w Częstochowie zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz banku kwotę 322.814,49 zł kapitału z odsetkami, 9.876,96 zł z odsetkami, 8.017,38 zł z odsetkami oraz 4,20 zł opłat i prowizji, a także koszty procesu. Sąd pierwszej instancji uznał, że umowa nie podlegała ustawie o kredycie konsumenckim ze względu na przekroczenie limitu kwoty kredytu, a zarzuty pozwanych dotyczące abuzywności klauzul umownych były niezasadne, ponieważ główne świadczenia stron (cena, odsetki) były jasno określone. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając m.in. błędy w ustaleniach faktycznych, nierozpoznanie istoty sprawy, naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 316 § 2 kpc, art. 232 zd. 2 kpc) oraz prawa materialnego (m.in. art. 6 ust. 1 i 7 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG, art. 385¹ kc). Kwestionowali m.in. prawidłowość doręczenia wypowiedzenia umowy, brak indywidualnego uzgodnienia warunków oraz abuzywność klauzul. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację pozwanych. Uznano, że nie było podstaw do otwarcia rozprawy na nowo, a wnioski dowodowe zgłoszone w apelacji były spóźnione lub zbędne. Sąd odwoławczy potwierdził prawidłowość ustaleń Sądu Okręgowego co do braku abuzywności klauzul, jasności i zrozumiałości postanowień umownych, a także prawidłowości wypowiedzenia umowy. Stwierdzono, że pozwani nie wykazali, aby postanowienia umowy rażąco naruszały ich interesy lub dobre obyczaje. Sąd Apelacyjny oddalił również wnioski dowodowe pozwanych, uznając je za spóźnione lub zbędne, a także potwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie, że banki mogą skutecznie dochodzić roszczeń z umów kredytowych, jeśli postanowienia są jasne i zgodne z prawem, a procedury (wypowiedzenie, wezwanie) są prawidłowe. Podkreślenie roli konsumenta jako świadomego uczestnika obrotu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnej umowy i stanu faktycznego; nie stanowi przełomu w orzecznictwie dotyczącym klauzul abuzywnych, ale utrwala dotychczasową linię orzeczniczą.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego, w szczególności dotyczące oprocentowania i odsetek karnych, stanowią klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. i tym samym są niewiążące dla konsumenta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienia umowy dotyczące głównych świadczeń stron, takie jak wysokość kredytu, oprocentowanie i odsetki, jeśli są sformułowane w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla przeciętnego konsumenta, nie podlegają ocenie jako klauzule abuzywne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienia dotyczące oprocentowania (suma marży banku i indeksu WIBOR 3M) oraz odsetek karnych były jasno określone w umowie, a konsument miał możliwość zrozumienia zasad ich naliczania. Definicje i sposób obliczania indeksu były precyzyjne, a górna granica odsetek karnych była zgodna z przepisami prawa.

Czy wypowiedzenie umowy kredytu hipotecznego przez bank było skuteczne, w szczególności w kontekście sposobu doręczenia pisma i pouczenia o możliwości restrukturyzacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wypowiedzenie umowy było skuteczne. Pozwani nie wykazali, aby doręczenie pisma przez osobę nieuprawnioną było wadliwe, a bank zawarł w wezwaniu do zapłaty pouczenie o możliwości restrukturyzacji.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że doręczenie pisma wypowiadającego umowę przez kuzynkę pozwanych było prawidłowe, ponieważ pozwani nie udowodnili, że osoba ta nie była domownikiem uprawnionym do odbioru korespondencji. Ponadto, bank zawarł w wezwaniu do zapłaty z 21 grudnia 2018 r. pouczenie o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia w terminie 14 dni roboczych, co spełniało wymogi art. 75 c Prawa bankowego.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego, w tym dotyczące kredytu konsumenckiego i klauzul abuzywnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo materialne, a zarzuty apelacji dotyczące błędów w ocenie dowodów i zastosowaniu prawa nie były zasadne.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego były prawidłowe i oparte na zaoferowanych środkach dowodowych. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (np. art. 233 § 1 kpc, art. 316 § 2 kpc) oraz prawa materialnego (np. art. 385¹ kc, Dyrektywa 93/13/EWG) zostały uznane za niezasadne. Sąd odwoławczy podkreślił, że ocena klauzul jako abuzywnych wymaga konkretnych zarzutów i nie może być dokonywana abstrakcyjnie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank Spółki Akcyjnejspółkapowód
W. K.osoba_fizycznapozwany
A. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawartej z konsumentem nie wiążą go, jeśli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Prawo bankowe art. 69 § ust. 1

Ustawa Prawo bankowe

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie środki pieniężne z przeznaczeniem na ustalony cel i zobowiązuje się do zwrotu przez kredytobiorcę wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonej wysokości.

Prawo bankowe art. 75c § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo bankowe

W przypadku opóźnienia w spłacie kredytu, bank wzywa kredytobiorcę do spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych, i informuje o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia.

Pomocnicze

k.c. art. 359 § § 2¹

Kodeks cywilny

Odsetki maksymalne za opóźnienie nie mogą być wyższe niż czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP.

u.k.k. art. 3 § ust. 1 lit. 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Określa limit kwoty kredytu, powyżej którego ustawa nie ma zastosowania.

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Kontrola postanowień sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Nowe fakty i dowody w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 232 § zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek dopuszczenia dowodu z urzędu.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Granice swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 316 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zamknięcie rozprawy i jej ponowne otwarcie.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty postępowania apelacyjnego.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Wykładnia umowy.

k.c. art. 58 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jednoznaczność i zrozumiałość postanowień umowy dotyczących głównych świadczeń stron (oprocentowanie, odsetki). • Prawidłowość wypowiedzenia umowy przez bank, w tym skuteczne doręczenie i pouczenie o restrukturyzacji. • Brak wykazania przez pozwanych abuzywności klauzul umownych. • Prawidłowość ustaleń faktycznych i zastosowania prawa przez sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące abuzywności klauzul umownych. • Zarzuty dotyczące wadliwości wypowiedzenia umowy. • Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i naruszenia przepisów postępowania. • Wnioski dowodowe zgłoszone w apelacji jako spóźnione lub zbędne.

Godne uwagi sformułowania

Konsumenta trzeba postrzegać jako osobę świadomą swych decyzji, należycie dbającą o swe interesy, rozsądną i rozważną. • Ocena postanowień w konkretnej umowie zawartej z konsumentem powinna uwzględniać wszystkie okoliczności danej sprawy. • Labilne stanowisko procesowe pozwanych nie mogło skutkować otwarciem rozprawy na nowo.

Skład orzekający

Lucyna Morys-Magiera

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że banki mogą skutecznie dochodzić roszczeń z umów kredytowych, jeśli postanowienia są jasne i zgodne z prawem, a procedury (wypowiedzenie, wezwanie) są prawidłowe. Podkreślenie roli konsumenta jako świadomego uczestnika obrotu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej umowy i stanu faktycznego; nie stanowi przełomu w orzecznictwie dotyczącym klauzul abuzywnych, ale utrwala dotychczasową linię orzeczniczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zadłużenia z tytułu kredytu hipotecznego i zarzutów o abuzywność klauzul, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i ochrony konsumentów.

Bank wygrał z kredytobiorcami: Sąd Apelacyjny potwierdził ważność umowy i brak klauzul abuzywnych.

Dane finansowe

WPS: 322 814,49 PLN

kapitał z odsetkami umownymi za opóźnienie: 322 814,49 PLN

odsetki umowne: 9876,96 PLN

odsetki karne za opóźnienie: 8017,38 PLN

opłaty i prowizje: 4,2 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst