I A Ca 647/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. R. (obecnie T.-R.) domagała się od byłego męża, T. S., zasądzenia 80 000 zł zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z naruszenia dóbr osobistych (50 000 zł) oraz za rozstrój zdrowia (30 000 zł), wskazując na prawomocny wyrok skazujący pozwanego za znęcanie się nad nią. Sąd Okręgowy w Częstochowie zasądził łącznie 60 000 zł. Pozwany w apelacji zarzucał błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów procesowych (m.in. art. 11 kpc, art. 278 kpc, art. 233 kpc) oraz prawa materialnego (art. 445 kc, 448 kc, 481 kc). Sąd Apelacyjny w Katowicach uznał apelację częściowo za zasadną. Potwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego, w tym opinii biegłego psychiatry, i zasadność kumulacji roszczeń z art. 445 i 448 kc. Jednakże, oceniając wysokość zasądzonego zadośćuczynienia, uznał kwotę 50 000 zł za naruszenie dóbr osobistych za rażąco wygórowaną i obniżył ją do 30 000 zł. Kwotę 10 000 zł za rozstrój zdrowia uznał za adekwatną. W konsekwencji, łączną kwotę zadośćuczynienia obniżono do 40 000 zł. Zmieniono również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, znosząc je wzajemnie w pierwszej instancji i zasądzając od pozwanego na rzecz powódki 1377 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, odstępując od obciążania powódki nieuiszczonymi kosztami sądowymi w tej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę i rozstrój zdrowia w wyniku przemocy domowej, dopuszczalność kumulacji roszczeń z art. 445 i 448 k.c., zakres związania sądu cywilnego wyrokiem karnym.
Każda sprawa o zadośćuczynienie jest indywidualna, a wysokość świadczenia zależy od konkretnych okoliczności. Sąd Apelacyjny obniżył kwotę zasądzoną przez Sąd Okręgowy, co pokazuje możliwość korygowania wysokości zadośćuczynienia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy dopuszczalne jest kumulowanie roszczeń o zadośćuczynienie na podstawie art. 445 § 1 k.c. (za rozstrój zdrowia) i art. 448 k.c. (za naruszenie dóbr osobistych) w jednej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kumulacja roszczeń jest dopuszczalna, gdyż ich zakresy się nie pokrywają, a wykładnia powinna być dokonywana w aspekcie funkcjonalnym, by zapewnić jak najpełniejszą ochronę pokrzywdzonemu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 445 k.c. nie jest przepisem szczególnym względem art. 448 k.c., a między nimi może zachodzić zbieg. Powódka sprecyzowała dochodzone dwa roszczenia, odrębne co do wysokości, podstawy faktycznej i prawnej, co uzasadnia przyznanie obu świadczeń.
Jaka jest wysokość zadośćuczynienia adekwatna do doznanej krzywdy w postaci naruszenia dóbr osobistych i rozstroju zdrowia spowodowanego wielomiesięcznym znęcaniem się?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny obniżył pierwotnie zasądzoną kwotę 60 000 zł do 40 000 zł, uznając 50 000 zł za naruszenie dóbr osobistych za rażąco wygórowane i ustalając je na 30 000 zł, podczas gdy kwotę 10 000 zł za rozstrój zdrowia uznał za adekwatną.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ocenił, że kwota 50 000 zł za naruszenie dóbr osobistych (poniżanie, ubliżanie, szarpanie, dotykanie wbrew woli, wypędzanie z domu) była rażąco wygórowana, mimo długotrwałego charakteru działań pozwanego. Kwota 10 000 zł za rozstrój zdrowia (zaburzenia nastroju, problemy ze snem, nudności, wymioty, zaburzenia pamięci) została uznana za adekwatną, biorąc pod uwagę przewlekły charakter schorzeń i wpływ przemocy jako czynnika zewnętrznego.
Czy sąd cywilny jest związany ustaleniami sądu karnego jedynie w zakresie sentencji wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd cywilny jest związany ustaleniami zawartymi w sentencji wyroku karnego co do popełnienia przestępstwa, ale może dokonywać własnych, dodatkowych ustaleń istotnych z punktu widzenia przesłanek odpowiedzialności cywilnej, w tym dotyczących okoliczności wyeliminowanych przez sąd karny z opisu czynu.
Uzasadnienie
Sąd cywilny nie może dokonywać ustaleń sprzecznych z sentencją wyroku karnego, ale może badać dalsze czyny pozwanego, które wywołały rozstrój zdrowia lub naruszyły dobra osobiste, nawet jeśli nie zostały przypisane w wyroku karnym z powodu braku dowodów winy.
Czy sąd odwoławczy może korygować wysokość zasądzonego zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w sytuacji, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie, tj. rażąco wygórowane lub rażąco niskie.
Uzasadnienie
Sąd meritii dysponuje swobodą decyzyjną w ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Sąd odwoławczy może ingerować jedynie w przypadkach rażącego naruszenia zasad ustalania 'odpowiedniego' zadośćuczynienia, co miało miejsce w ocenie sądu odwoławczego w odniesieniu do części roszczenia o naruszenie dóbr osobistych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| T. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za rozstrój zdrowia.
Pomocnicze
k.c. art. 24 § 1
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu cywilnego prawomocnym wyrokiem skazującym sądu karnego.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku przez sąd odwoławczy.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji jako bezzasadnej.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Orzekanie o nieuiszczonych kosztach sądowych.
u.k.s.c. art. 113 § 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Odstąpienie od obciążania strony nieuiszczonymi kosztami sądowymi.
k.k. art. 207 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo znęcania się.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Miejsce i termin spełnienia świadczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność kumulacji roszczeń z art. 445 i 448 k.c. • Naruszenie dóbr osobistych i rozstrój zdrowia spowodowane znęcaniem się. • Kwota 10 000 zł zadośćuczynienia za rozstrój zdrowia jest adekwatna. • Kwota 50 000 zł zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych jest rażąco wygórowana.
Odrzucone argumenty
Całkowite oddalenie powództwa. • Zasądzenie pierwotnej kwoty 60 000 zł. • Zasądzenie odsetek od daty wyrokowania. • Oddalenie wniosków dowodowych pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych i dokumentów z akt innej sprawy.
Godne uwagi sformułowania
kwota 50 000 zł była rażąco wygórowana • kwota 10 000 zł to zadośćuczynienie adekwatne • nie są to świadczenia konkurujące ze sobą w specyficznej sytuacji, która zachodzi w niniejszej sprawie • zachowanie pozwanego zasługuje na najwyższe potępienie
Skład orzekający
Mieczysław Brzdąk
przewodniczący
Anna Bohdziewicz
sędzia
Lucyna Morys-Magiera
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę i rozstrój zdrowia w wyniku przemocy domowej, dopuszczalność kumulacji roszczeń z art. 445 i 448 k.c., zakres związania sądu cywilnego wyrokiem karnym."
Ograniczenia: Każda sprawa o zadośćuczynienie jest indywidualna, a wysokość świadczenia zależy od konkretnych okoliczności. Sąd Apelacyjny obniżył kwotę zasądzoną przez Sąd Okręgowy, co pokazuje możliwość korygowania wysokości zadośćuczynienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy przemocy domowej i jej długofalowych skutków dla zdrowia psychicznego ofiary, co jest tematem budzącym społeczne zainteresowanie. Rozstrzygnięcie sądu apelacyjnego w kwestii wysokości zadośćuczynienia jest istotne praktycznie dla prawników.
“Były mąż zapłaci za znęcanie, ale mniej niż chciał sąd pierwszej instancji. Apelacja obniża zadośćuczynienie.”
Dane finansowe
WPS: 80 000 PLN
zadośćuczynienie: 40 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.