I 1 Cz 34/24 (I Co 1335/16)

Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego WarszawyWarszawa2025-04-09
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokarejonowy
egzekucjanieruchomośćprzybicietytuł wykonawczykomornikzażaleniebezskuteczność względnapowództwo pauliańskie

Sąd Rejonowy zmienił postanowienie o przybiciu nieruchomości, odmawiając go z powodu braku tytułu wykonawczego uprawniającego do egzekucji z całej nieruchomości.

Sąd Rejonowy rozpoznał zażalenia na postanowienie o przybiciu nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Stwierdzono, że komornik przeprowadził licytację mimo braku tytułu wykonawczego uprawniającego do skierowania egzekucji do całej nieruchomości, co stanowiło podstawę do umorzenia postępowania. Sąd zmienił zaskarżone postanowienie, odmawiając przybicia.

Sąd Rejonowy rozpoznał zażalenia na postanowienie o przybiciu nieruchomości w ramach postępowań egzekucyjnych. Kluczowym problemem było to, że komornik przeprowadził licytację nieruchomości, mimo iż nie dysponował tytułem wykonawczym uprawniającym do skierowania egzekucji do całej nieruchomości, a jedynie do udziału w niej. Sąd uznał, że egzekucja z całej nieruchomości powinna zostać umorzona na podstawie art. 824 § 1 pkt 6 k.p.c. z urzędu, jako pozostająca w oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego. Nieruchomość została zbyta przez małżonków H. M. i A. M. przed ustanowieniem rozdzielności majątkowej, a tytuły wykonawcze były skierowane przeciwko H. M. jako dłużnikowi lub jego spadkobiercy, A. M. Sąd podkreślił, że wyroki uwzględniające powództwa pauliańskie nie skutkują powrotem nieruchomości do majątku zbywcy, a jedynie dają wierzycielom uprawnienie do prowadzenia egzekucji z tej nieruchomości. W związku z tym, aby skierować egzekucję do nieruchomości, wierzyciele muszą dysponować tytułem wykonawczym przeciwko dłużnikowi, który uprawniałby do egzekucji z danego składnika majątkowego. W tej sprawie tytuły wykonawcze nie uprawniały do egzekucji z całej nieruchomości, a jedynie z udziału H. M. w jej współwłasności. Sąd zmienił zaskarżone postanowienie, odmawiając przybicia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, egzekucja z całej nieruchomości w takiej sytuacji powinna zostać umorzona.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skierowanie egzekucji do całej nieruchomości, gdy tytuł wykonawczy dotyczy jedynie udziału, jest oczywistą sprzecznością z treścią tytułu wykonawczego i stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

dłużnik A. M.

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznawłaściciel nieruchomości
M. G.innewierzyciel
(...) S.A.spółkawierzyciel
(...) sp. z o.o.spółkawierzyciel
A. M.osoba_fizycznadłużnik (następca prawny H. M.)
H. M.osoba_fizycznadłużnik (zmarły)
J. G.innelicytant

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania cywilnego

Egzekucja z całej nieruchomości powinna być umorzona z urzędu, gdy pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wstąpienia wierzyciela do postępowania w miejsce poprzedniego wierzyciela.

k.p.c. art. 787

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odpowiedzialności małżonka dłużnika z ograniczeniem do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego.

k.c. art. 532

Kodeks cywilny

Uprawnienie wierzyciela do zaspokojenia się z przedmiotu czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli.

k.r.o. art. 35

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy zbycia majątku wspólnego przez jednego z małżonków.

k.r.o. art. 43 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy odpowiedzialności za zobowiązania obojga małżonków lub jednego z nich.

k.p.c. art. 923

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy egzekucji z nieruchomości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komornik nie posiadał tytułu wykonawczego uprawniającego do skierowania egzekucji do całej nieruchomości. Egzekucja z całej nieruchomości była w oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego. Nieruchomość zbyta przed śmiercią dłużnika nie wchodzi do spadku. Wyrok pauliański nie powoduje powrotu nieruchomości do majątku zbywcy.

Godne uwagi sformułowania

Egzekucja z (całej) nieruchomości (zamiast z udziału w niej) powinna być umorzona na podstawie art. 824 § 1 pkt 6 k.p.c. – z urzędu przez komornika – jako pozostająca w oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego. Nieruchomość do 17.02.2011 r. wchodziła w skład majątku wspólnego małżonków H. M. i A. M. (...), kiedy to została przez nich zbyta A. B. Wszystkie tytuły wykonawcze są tytułami przeciwko H. M. oraz przeciwko A. M. – tyle że nie jako dłużnikowi tylko jako spadkobiercy dłużnika H. M. zmarłego 9.05.2021 r. (...) lub jako małżonkowi dłużnika H. M. z ograniczeniem odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego (...). Nie budzi przy tym wątpliwości, że nieruchomość, do której komornik skierował egzekucję, nie wchodziła w skład przedsiębiorstwa. Nie wchodziła również w skład spadku (...), skoro 17.02.2011 r. została zbyta A. B. wyroki uwzględniające powództwa pauliańskie (...) nie skutkują powrotem zbytej wskutek czynności fraudacyjnej nieruchomości do majątku zbywcy (...), a jedynie dają uprawniają wierzycieli do zaspokojenia się ze zbytej w ten sposób nieruchomości (...) na zasadzie konstrukcji tzw. bezskuteczności względnej tj. umożliwienia im prowadzenia egzekucji tak, jak gdyby czynność fraudacyjna nie została dokonana. Tym samym żeby skierować egzekucję do nieruchomości, wierzyciele muszą dysponować nie tylko prawomocnym wyrokiem uwzględniającym roszczenie pauliańskie, ale również tytułem wykonawczym przeciwko dłużnikowi, na podstawie którego mogliby prowadzić egzekucję (...), gdyby nie dokonanie przez niego czynności fraudacyjnej. Na gruncie niniejszej sprawy tytuły wykonawcze, którymi legitymują się wierzyciele, nie uprawniałyby natomiast do kierowania egzekucji do całej nieruchomości, a jedynie do przypadającego H. M. udziału 1/2 we współwłasności...

Skład orzekający

Mateusz Janicki

przewodniczący

Giorgio De Angelis

członek

Edyta Strzelec-Skowron

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji z nieruchomości, w szczególności w kontekście tytułów wykonawczych, powództwa pauliańskiego i zbycia nieruchomości przed śmiercią dłużnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku tytułu wykonawczego do całej nieruchomości, a jedynie do jej udziału.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii egzekucyjnych związanych z nieruchomościami i powództwem pauliańskim, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i egzekucyjnego.

Egzekucja z nieruchomości: kluczowy błąd komornika uniemożliwił przybicie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
sygn. akt I 1 Cz 34/24 (I Co 1335/16) POSTANOWIENIE 9 kwietnia 2025 r. Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie w I Wydziale Cywilnym w składzie: Przewodniczący: sędzia Mateusz Janicki Członkowie: asesor sądowy Giorgio De Angelis sędzia Edyta Strzelec-Skowron po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 9 kwietnia 2025 r. w Warszawie w egzekucji z nieruchomości A. B. , dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) , prowadzonej w ramach postępowań egzekucyjnych z wniosku wierzycieli M. G. (Km 254/18), (...) S.A. w K. (GKm 56/22), (...) sp. z o.o. w L. (Km 404/17, Km 164/18) przeciwko dłużnikowi A. M. (następcy prawnemu H. M. ) o egzekucję świadczeń pieniężnych prowadzonych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla m. st. Warszawy w Warszawie Stefana Pawła Gintowta na skutek zażaleń na postanowienie z 22 lutego 2024 r., I Co 1335/16 w przedmiocie udzielenia przybicia: - (...) z 28 marca 2024 r.; - dłużnika A. M. z 9 kwietnia 2024 r. postanawia zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że odmówić przybicia po elektronicznym przetargu, który odbywał się od 17 do 24 stycznia 2024 r. asesor sądowy sędzia sędzia Giorgio De Angelis Mateusz Janicki Edyta Strzelec-Skowron Zasadnicze motywy rozstrzygnięcia Komornik przeprowadził licytację, mimo że nie dysponował tytułem wykonawczym uprawniającym do skierowania jej do (całej) nieruchomości. Egzekucja z (całej) nieruchomości (zamiast z udziału w niej) powinna być umorzona na podstawie art. 824 § 1 pkt 6 k.p.c. – z urzędu przez komornika – jako pozostająca w oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego. Nieruchomość do 17.02.2011 r. wchodziła w skład majątku wspólnego małżonków H. M. i A. M. (co do których z dniem 8.09.2014 r. ustanowiono rozdzielność majątkową), kiedy to została przez nich zbyta A. B. . Wszystkie tytuły wykonawcze są tytułami przeciwko H. M. oraz przeciwko A. M. – tyle że nie jako dłużnikowi tylko jako spadkobiercy dłużnika H. M. zmarłego 9.05.2021 r. ( art. 788 § 1 k.p.c. ) lub jako małżonkowi dłużnika H. M. z ograniczeniem odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego ( art. 787 1 k.p.c. ). Nie budzi przy tym wątpliwości, że nieruchomość, do której komornik skierował egzekucję, nie wchodziła w skład przedsiębiorstwa. Nie wchodziła również w skład spadku (otwartego 9.05.2021 r.), skoro 17.02.2011 r. została zbyta A. B. . Nie zmieniają tego wyroki uwzględniające powództwa pauliańskie (w tym w szczególności wyrok SO w Warszawie z 19.07.2016 r., IV C 82/16), które nie skutkują powrotem zbytej wskutek czynności fraudacyjnej nieruchomości do majątku zbywcy (tym samym ich wejściem do spadku), a jedynie dają uprawniają wierzycieli do zaspokojenia się ze zbytej w ten sposób nieruchomości ( art. 532 k.c. ) na zasadzie konstrukcji tzw. bezskuteczności względnej tj. umożliwienia im prowadzenia egzekucji tak, jak gdyby czynność fraudacyjna nie została dokonana. Tym samym żeby skierować egzekucję do nieruchomości, wierzyciele muszą dysponować nie tylko prawomocnym wyrokiem uwzględniającym roszczenie pauliańskie, ale również tytułem wykonawczym przeciwko dłużnikowi, na podstawie którego mogliby prowadzić egzekucję (z danego składnika majątkowego), gdyby nie dokonanie przez niego czynności fraudacyjnej. Na gruncie niniejszej sprawy tytuły wykonawcze, którymi legitymują się wierzyciele, nie uprawniałyby natomiast do kierowania egzekucji do całej nieruchomości, a jedynie do przypadającego H. M. udziału 1/2 we współwłasności, po ustanowieniu z dniem 8.09.2014 r. przymusowej rozdzielności majątkowej (a przed ustanowieniem lub powstaniem rozdizelności – w ogóle, por. art. 923 1 k.p.c. , art. 42 k.r.o. ). Pozostały udział 1/2 we współwłasności nieruchomości został 7.02.2011 r. skutecznie zbyty A. B. , jako przypadający na A. M. (por. art. 43 § 1 k.r.o. ), która nie była dłużnikiem żadnego z wierzycieli ani nie odpowiadała za długi H. M. (z oczywistych względów nie ma tu znaczenia nabycie przez nią spadku ponad 10 lat później). Bezskuteczność względna dokonanej przez dłużnika H. M. z małżonką A. M. (a więc bez naruszenia art. 35 k.r.o. ) sprzedaży nieruchomości względem wierzycieli H. M. nie skutkuje również, jak wyżej wyjaśniono, nieważnością tej czynności. asesor sądowy sędzia sędzia Giorgio De Angelis M. J. Edyta Strzelec-Skowron Zarządzenia: 1. zakreślić sprawę w repertorium; 2. odpis postanowienia doręczyć: a. licytantowi J. G. ; b. (...) ; c. pełnomocnikowi dłużnika - . pr. B. K. ; d. pełnomocnikowi wierzyciela M. G. – r. pr. M. T. ; e. pełnomocnikowi wierzyciela (...) S.A. – adw. B. Z. ; f. pełnomocnikowi wierzyciela (...) sp. z o.o. - r. pr. D. S. ; g. komornikowi sądowemu. Warszawa, 9 kwietnia 2025 r. sędzia Mateusz Janicki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI