I 1 Co 990/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające zgody na wyznaczenie terminu licytacji nieruchomości, uznając, że wierzyciel nie wykazał przesłanek uzasadniających odstąpienie od ochrony mieszkania dłużnika.
W sprawie rozpatrywano skargę wierzyciela na postanowienie referendarza sądowego odmawiające zgody na wyznaczenie terminu licytacji nieruchomości dłużnika. Sąd uznał, że wierzyciel nie wykazał, iż nie ma możliwości zaspokojenia się z innych składników majątku dłużnika, w szczególności z jego udziałów w spółkach. Pomimo twierdzeń wierzyciela o braku majątku, sąd zweryfikował, że spółki te posiadają zarządy lub likwidatorów i składają sprawozdania finansowe, co podważało argumentację o niecelowości egzekucji z tych udziałów. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania przesłanek odstąpienia od ochrony mieszkania dłużnika spoczywa na wierzycielu.
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy rozpoznał skargę wierzyciela (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie referendarza sądowego, które odmówiło wyrażenia zgody na wyznaczenie terminu licytacji nieruchomości dłużnika G. R. Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając skargę za bezzasadną. Uzasadnienie opierało się na analizie art. 9521 § 4 k.p.c., który stanowi, że sąd wyraża zgodę na wyznaczenie terminu licytacji, gdy egzekwowana należność główna stanowi mniej niż 5% sumy oszacowania nieruchomości, a przemawia za tym wysokość i charakter należności lub brak możliwości zaspokojenia z innych składników majątku dłużnika. Sąd stwierdził, że referendarz sądowy błędnie zinterpretował przepis, uznając, że przesłanki te muszą zaistnieć kumulatywnie, podczas gdy są one alternatywne. Niemniej jednak, sąd uznał, że wierzyciel nie wykazał rzetelnie drugiej z przesłanek – braku możliwości zaspokojenia z innych składników majątku dłużnika. W szczególności, twierdzenia wierzyciela o braku majątku w postaci udziałów w spółkach okazały się nieprawdziwe po weryfikacji przez sąd. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wierzycielu, który nie może być wyręczany przez sąd. Z uwagi na konstytucyjną zasadę ochrony mieszkania dłużnika, wyjątki od tej zasady nie mogą być wykładane rozszerzająco. Sąd odrzucił również argument o kosztach egzekucji z udziałów, wskazując, że mogą one być dochodzone w późniejszej egzekucji z nieruchomości. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wierzyciel nie wykaże w sposób rzetelny braku możliwości zaspokojenia z innych składników majątku dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wierzyciel nie sprostał ciężarowi wykazania przesłanki braku możliwości zaspokojenia z innych składników majątku dłużnika, w szczególności z jego udziałów w spółkach, które okazały się posiadać zarządy lub likwidatorów i składać sprawozdania finansowe. Twierdzenia wierzyciela o niecelowości egzekucji z tych udziałów były nierzetelne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
dłużnik G. R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | wierzyciel |
| G. R. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 9521 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wyraża zgodę na wyznaczenie terminu licytacji na wniosek wierzyciela, którego egzekwowana należność główna wynosi mniej niż 5% sumy oszacowania lokalu mieszkalnego służącemu zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika, jeżeli przemawia za tym co najmniej jedna z dwóch następujących przesłanek: - wysokość i charakter dochodzonej należności, - brak możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych składników majątku dłużnika.
k.p.c. art. 7673a § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W razie utrzymania w mocy postanowienia referendarza sądowego, sąd rozstrzyga o kosztach postępowania w przedmiocie skargi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 228 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nie zwalnia zawodowego pełnomocnika z ciężaru przytoczeń (onus proferendi), a jedynie z ciężaru dowodu (onus probandi) co do przytoczonych twierdzeń (o konkretnych faktach), które są potwierdzone w powszechnie dostępnych źródłach.
k.s.h. art. 299
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki.
Konstytucja RP art. 75
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona mieszkania dłużnika przed egzekucją znajduje umocowanie konstytucyjne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych składników majątku dłużnika nie został wykazany w sposób rzetelny. Twierdzenia wierzyciela o braku majątku dłużnika w postaci udziałów w spółkach okazały się nieprawdziwe. Ciężar wykazania przesłanek odstąpienia od ochrony mieszkania dłużnika spoczywa na wierzycielu. Ochrona mieszkania dłużnika ma umocowanie konstytucyjne i nie może być wykładana rozszerzająco.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa interpretacja art. 9521 § 4 k.p.c. przez referendarza sądowego (kumulatywne zamiast alternatywnego stosowanie przesłanek). Wysokość należności głównej wierzyciela jest niewiele niższa niż 5% sumy oszacowania.
Godne uwagi sformułowania
sąd nie jest powołany do wyręczania wierzyciela (...) w wykazaniu zasadności jego wniosku zasada ochrony mieszkania dłużnika (...) nie będzie wykładana rozszerzająco wierzyciel (...) nie sprostał ciężarowi wykazania przesłanek odstąpienia od ogólnej zasady, jaką jest ochrona mieszkania dłużnika przed egzekucją
Skład orzekający
Mateusz Janicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zgody na licytację nieruchomości w kontekście ochrony mieszkania dłużnika oraz ciężaru dowodu wierzyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zgodę na licytację nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, z uwzględnieniem ochrony praw dłużnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o ochronie mieszkania dłużnika i podkreśla znaczenie rzetelności wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla prawników procesualistów.
“Czy wierzyciel zawsze może doprowadzić do licytacji mieszkania dłużnika? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionysygn. akt I 1 Co 990/24 POSTANOWIENIE 31 października 2024 roku Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie w I Wydziale Cywilnym w Sekcji Egzekucyjnej w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Janicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 31 października 2024 roku w Warszawie w egzekucji z nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) , z wniosku wierzyciela (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko dłużnikowi G. R. prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie Marzenę Skalską pod sygn. GKm 178/20 i GKm 179/20 na skutek wniosku wierzyciela z 14 czerwca 2024 roku o wyrażenie zgody na wyznaczenie terminulicytacji nieruchomości w przedmiocie skargi wierzyciela z 29 sierpnia 2024 roku na postanowienie referendarza sądowego z 13 sierpnia 2024 roku postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 9521 § 4 k.p.c. sąd wyraża zgodę na wyznaczenie terminu licytacji na wniosek wierzyciela, którego egzekwowana należność główna wynosi mniej niż 5% sumy oszacowania lokalu mieszkalnego służącemu zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika, jeżeli przemawia za tym co najmniej jedna z dwóch następujących przesłanek: - wysokość i charakter dochodzonej należności, - brak możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych składników majątku dłużnika. Referendarz sądowy nieprawidłowo jednak wyłożył ww. przepis, co doprowadziło go do błędnej konkluzji, że przesłanki te powinny zaistnieć kumulatywnie. W sprawie nie budziło wątpliwości, że należność główna wierzyciela jest (jak chodzi o należność główną) niewiele niższa niż 5% sumy oszacowania. Zarazem jednak jej charakter (cena z umowy sprzedaży przysługująca przedsiębiorcy, roszczenie z art. 299 k.s.h. ) nie uzasadnia wyjątkowego ich potraktowania. Ocenić należało natomiast drugą z alternatywnych przesłanek wyrażenia przez sąd zgody na wyznaczenie terminu licytacji. Referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu zważył bowiem, że z uwagi na brak wyceny zajętych udziałów dłużnika w spółkach kapitałowych uniemożliwia stwierdzenie, że brak jest możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych składników majątku dłużnika. Wierzyciel z kolei, zaskarżając postanowienie referendarza sądowego, wywodził, że wycena byłaby oczywiście niecelowa, generując jedynie zbędne koszty, bowiem jak wynika z ogólnodostępnych informacji z rejestru przedsiębiorców KRS spółki od 10 lat nie składają sprawozdań finansowych i nie posiadają zarządów. Podkreślić należy, że wierzyciel, choć reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, nie sprostał ciężarowi wykazania przesłanek odstąpienia od ogólnej zasady, jaką jest ochrona mieszkania dłużnika przed egzekucją. Twierdzenie wierzyciela zawarte we wniosku z 14 czerwca 2024 r. o wyrażenie zgody na wyznaczenie terminu licytacji, jakoby dłużnik „nie posiadał innego majątku” (k. 18) okazało się nieprawdziwe. Po sfalsyfikowaniu tego twierdzenia przez referendarza sądowego, który przeprowadził dochodzenie z urzędu i oddalił wniosek, zawodowy pełnomocnik wierzyciela w skardze na postanowienie referendarza sądowego podniósł jedynie powyższe przypuszczenia co do niecelowości kontynuowania egzekucji z tych praw majątkowych. Sąd zweryfikował, że twierdzenie pełnomocnika wierzyciela kolejny raz są nierzetelne. Jak bowiem chodzi o (...) sp. z o.o. została już rozwiązana, jak chodzi o Cit Finanse (...) sp. z o.o. ma ona likwidatora i złożyła sprawozdanie finansowe w 2022 r., z kolei jak chodzi o (...) sp. z o.o. – z rejestru przedsiębiorców KRS wynika, że ma zarząd. Co istotne, art. 228 § 2 k.p.c. nie zwalnia zawodowego pełnomocnika z ciężaru przytoczeń ( onus proferendi ), a jedynie z ciężaru dowodu ( onus probandi ) co do przytoczonych twierdzeń (o konkretnych faktach), które są potwierdzone w powszechnie dostępnych źródłach. Co jeszcze istotniejsze, postępowanie egzekucyjne stanowi postępowanie sporne, gdzie sąd, który zgodnie z art. 9521 § 4 k.p.c. rozpatruje wniosek wierzyciela o wyrażenie zgody na wyznaczenie terminu licytacji, nie jest powołany do wyręczania wierzyciela, i to reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika, w wykazaniu zasadności jego wniosku (jego przesłanek). To obowiązkiem pełnomocnika wierzyciela jest zgromadzić materiał (twierdzenia i dowody) na wykazanie, że „brak jest możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych składników majątku dłużnika”. Powinien mieć też świadomość, że z uwagi na wynikającą z art. 9521 k.p.c. zasadę ochrony mieszkania dłużnika (co znajduje umocowanie konstytucyjne – zob. art. 75 Konstytucji RP ), wyjątek od tej zasady (jakim jest wyrażenie zgody na wyznaczenie terminu licytacji mieszkania dłużnika) nie będzie wykładany rozszerzająco, a zgoda nie będzie udzielana w sytuacji, gdy przesłanki do jej wyrażenie nie zostaną wykazane w sposób rzetelny. Pełnomocnik wierzyciela tymczasem, pomijając początkowe zatajenie majątku dłużnika w postaci udziałów, następnie w ogóle się do tego majątku w rzetelny sposób nie odniósł, tj. pomijając już kwestię niezlecenia wyceny tych udziałów, nie przebadał i nie złożył ostatnich sprawozdań, nie podjął działań celem ustalenia, czy spółki te nie figurują w księgach wieczystych jako właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, względnie w ewidencji pojazdów jako właściciele pojazdów. To na pełnomocniku wierzyciela a nie sądzie (referendarzu sądowym) spoczywa ciężar zgromadzenia materiału pozwalającego na uznanie za wykazaną przesłanki z art. 9521 § 4 k.p.c. Nie zasługiwał też na uwzględnienie argument wierzyciela, powołujący się na koszty egzekucji z udziałów dłużnika (co do której wierzyciel przewiduje bezskuteczność), mając na uwadze, że koszty te będą mogły być od dłużnika dochodzone w ramach ewentualnej późniejszej egzekucji z bardzo wysoko (w stosunku do tych kosztów) wycenionej nieruchomości, jeśliby rzeczywiście egzekucja z udziałów okazała się nieskuteczna. Mając na uwadze powyższe, sąd zważył, że brak było podstaw do wyrażenia zgody na wyznaczenie terminu licytacji (z uwagi na niesprostanie przez wierzyciela ciężarowi wykazania przesłanki z art. 9521 § 4 k.p.c. ) i na podstawie art. 7673a § 3 k.p.c. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI