Orzeczenie · 2025-02-27

I 1 CO 174/25

Sąd
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-02-27
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokarejonowy
klauzula wykonalnościnastępstwo prawneprzedawnieniekodeks cywilnytermin przedawnieniawykładnia prawapostępowanie klauzuloweskarga na postanowienie referendarza

Sąd Rejonowy w Warszawie rozpoznał skargę na postanowienie referendarza sądowego, który odmówił nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego wierzyciela. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienie i przekazując wniosek do ponownego rozpoznania. Kluczowym zagadnieniem była wykładnia art. 118 zd. 2 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata. Referendarz sądowy błędnie uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do roszczeń stwierdzonych orzeczeniem lub ugodą (art. 125 § 1 k.c.), traktując go jako przepis szczególny. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że art. 118 zd. 2 k.c. ma zastosowanie do każdego terminu przedawnienia nie krótszego niż dwa lata, niezależnie od tego, czy wynika on z przepisów ogólnych, czy szczególnych. Sąd podkreślił, że wykładnia przyjęta przez referendarza prowadziłaby do osłabienia ochrony roszczeń, co jest sprzeczne z konstytucyjną ochroną własności i zasadami wykładni przepisów dotyczących przedawnienia. Ponadto, sąd wskazał na liczne trudności praktyczne związane z ustalaniem daty prawomocności orzeczeń i doręczeń, które referendarz pominął. W konsekwencji, sąd uchylił postanowienie referendarza i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując referendarzowi zbadanie wszystkich przesłanek nadania klauzuli wykonalności, w tym prawomocności tytułu egzekucyjnego i spełnienia wymogów z art. 788 § 1 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia art. 118 zd. 2 k.c. w kontekście roszczeń stwierdzonych orzeczeniem lub ugodą, a także obowiązki referendarza sądowego w postępowaniu klauzulowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów o przedawnieniu w kontekście klauzuli wykonalności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 118 zd. 2 k.c. ma zastosowanie do roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu lub ugodą, o których mowa w art. 125 § 1 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 118 zd. 2 k.c. ma zastosowanie do każdego terminu przedawnienia nie krótszego niż dwa lata, w tym do roszczeń stwierdzonych orzeczeniem lub ugodą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 118 zd. 2 k.c. ma zastosowanie do wszystkich terminów przedawnienia nie krótszych niż dwa lata, w tym do roszczeń z art. 125 § 1 k.c. Wykładnia przeciwna prowadziłaby do osłabienia ochrony roszczeń, co jest sprzeczne z konstytucyjnymi zasadami ochrony własności i nie znajduje uzasadnienia w systemie prawa.

Czy referendarz sądowy prawidłowo ocenił przesłanki nadania klauzuli wykonalności, w tym prawomocność tytułu egzekucyjnego i spełnienie wymogów z art. 788 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, referendarz sądowy nie rozpoznał istoty sprawy, nie zbadał samodzielnie wszystkich przesłanek nadania klauzuli wykonalności, w tym prawomocności orzeczenia i spełnienia wymogów z art. 788 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że referendarz sądowy nie wydobył akt postępowania rozpoznawczego, nie zapoznał się z nimi i nie zbadał samodzielnie kluczowych przesłanek nadania klauzuli wykonalności, opierając się jedynie na zapisach w systemie lub zarządzeniu innego orzecznika. Jest to niedopuszczalne w postępowaniu klauzulowym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
Centrum (...) Spółka Akcyjnaspółkawnioskodawca
K. P.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 118 § zd. 2

Kodeks cywilny

Ma zastosowanie do każdego terminu przedawnienia nie krótszego niż dwa lata, w tym do roszczeń stwierdzonych orzeczeniem lub ugodą.

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego.

k.p.c. art. 777 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Katalog tytułów egzekucyjnych.

Pomocnicze

k.c. art. 125 § § 1

Kodeks cywilny

Roszczenia stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, ugodą sądową lub ugodą zawartą przed mediatorem po upływie terminu przedawnienia.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 397 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzyganie o kosztach w przypadku uchylenia orzeczenia.

k.p.c. art. 795 § § 2 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenie wydania orzeczenia reformatoryjnego w postępowaniu klauzulowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 118 zd. 2 k.c. ma zastosowanie do każdego terminu przedawnienia nie krótszego niż dwa lata, w tym do roszczeń stwierdzonych orzeczeniem lub ugodą. • Wykładnia zawężająca art. 118 zd. 2 k.c. prowadziłaby do osłabienia ochrony roszczeń, co jest sprzeczne z konstytucyjnymi zasadami ochrony własności. • Referendarz sądowy nie zbadał samodzielnie wszystkich przesłanek nadania klauzuli wykonalności. • Trudności w ustaleniu daty prawomocności orzeczeń i doręczeń nie stanowią podstawy do wyłączenia stosowania art. 118 zd. 2 k.c.

Odrzucone argumenty

Art. 118 zd. 2 k.c. nie ma zastosowania do roszczeń stwierdzonych orzeczeniem lub ugodą (art. 125 § 1 k.c.) ze względu na jego 'podwójnie szczególny status'.

Godne uwagi sformułowania

Inna wykładnia prowadziłaby do pozbawienia sensu ww. zastrzeżenia zawartego w art. 118 zd. 2 k.c. • Osobliwa jest wykładnia, w świetle której stwierdzenie roszczenia orzeczeniem sądu, czy ugodą sądową lub mediacyjną osłabia jego ochronę. • Nie jest przy tym rolą sądu drugiej instancji (...) przeprowadzenie całego postępowania dowodowego i badanie wszystkich przesłanek nadania klauzuli wykonalności.

Skład orzekający

Mateusz Janicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 118 zd. 2 k.c. w kontekście roszczeń stwierdzonych orzeczeniem lub ugodą, a także obowiązki referendarza sądowego w postępowaniu klauzulowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów o przedawnieniu w kontekście klauzuli wykonalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię wykładni przepisów o przedawnieniu, która ma praktyczne znaczenie dla wierzycieli, a także wskazuje na błędy proceduralne popełnione przez referendarza sądowego.

Czy roszczenie stwierdzone wyrokiem też się przedawnia? Sąd wyjaśnia kluczowy przepis!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst