I 1 Ca 63/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Włocławku rozpoznał sprawę z powództwa M. O. i T. O. przeciwko G. P. (1) i G. P. (2) o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń, dotyczącą służebności drogi koniecznej. Sąd Rejonowy we Włocławku nakazał pozwanym usunięcie drzew, krzewów i obiektu z pasa służebności, odrzucając pozew w pozostałej części. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów procesowych (art. 233 § 1 kpc) i materialnych (m.in. art. 145 kc, art. 222 § 2 kc). Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że służebność drogi koniecznej obciąża całą nieruchomość, a uprawniony może z niej korzystać na całym wyznaczonym obszarze bez ograniczeń. Sąd podkreślił, że właściciel nieruchomości obciążonej ma obowiązek powstrzymywania się od działań ograniczających możliwość wykonywania służebności. Zaznaczono, że ochrona służebności ma charakter obiektywny i jest skuteczna wobec następcy prawnego, nawet jeśli naruszenie nastąpiło przed nabyciem przez niego prawa własności. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając jednocześnie koszty postępowania apelacyjnego od pozwanych na rzecz powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu i ochrony służebności drogi koniecznej, obiektywny charakter ochrony praw rzeczowych, skutki prawne zbycia nieruchomości w trakcie procesu.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia i naruszenia służebności drogi koniecznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel nieruchomości obciążonej służebnością drogi koniecznej może wznosić obiekty lub dokonywać nasadzeń na obszarze służebności, ograniczając tym samym korzystanie z niej przez uprawnionego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel nieruchomości obciążonej nie może podejmować działań ograniczających możliwość wykonywania służebności na całości wyznaczonego terenu, nawet jeśli uprawniony nie wykorzystuje go w całości.
Uzasadnienie
Służebność drogi koniecznej obciąża całą nieruchomość, a jej treść polega na wykonywaniu określonych uprawnień na nieruchomości obciążonej w granicach terytorialnych określonych w źródle ustanowienia. Uprawniony może wykonywać służebność na całym fragmencie bez ograniczeń, a właściciel nieruchomości obciążonej ma obowiązek tolerowania i powstrzymywania się od działań ograniczających.
Czy roszczenie negatoryjne o przywrócenie stanu zgodnego z prawem jest skuteczne wobec właściciela nieruchomości obciążonej, jeśli naruszenie nastąpiło przed nabyciem przez niego prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie negatoryjne jest skuteczne wobec właściciela nieruchomości obciążonej także wówczas, gdy do wzniesienia budowli lub urządzeń utrudniających korzystanie ze służebności doszło przed nabyciem przez niego prawa własności.
Uzasadnienie
Ochrona własności (odpowiednio służebności) ma charakter obiektywny, a o powstaniu roszczeń decyduje samo naruszenie bez względu na zawinienie sprawcy i działanie ze świadomością naruszenia. Sąd odwoławczy podzielił pogląd sądu pierwszej instancji w tym zakresie.
Jakie skutki procesowe ma zbycie nieruchomości władnącej w trakcie postępowania apelacyjnego, gdy nabywca nie wyraża zgody na wstąpienie do sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku zbycia nieruchomości władnącej przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji, a następnie braku zgody strony pozwanej na wstąpienie nabywcy do postępowania apelacyjnego, zbywcy nadal są legitymowani w sprawie, a wyrok wydany z ich udziałem odnosi skutek wobec nabywcy (tzw. prawomocność rozszerzona).
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy wyjaśnił, że sytuacja taka jest uregulowana w art. 192 ust. 3 kpc. Mimo zbycia nieruchomości, powodowie nadal byli legitymowani do działania w sprawie, a orzeczenie miało skutek wobec nowego właściciela.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. O. | osoba_fizyczna | powód |
| T. O. | osoba_fizyczna | powód |
| G. P. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| G. P. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
| C. P. | osoba_fizyczna | nabywca nieruchomości władnącej |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 251
Kodeks cywilny
Do ochrony ograniczonych praw rzeczowych stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie prawa własności, w tym roszczenie negatoryjne z art. 222 § 2 k.c.
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Uprawnionemu z tytułu służebności gruntowej przysługuje ochrona negatoryjna, polegająca na żądaniu przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń.
k.p.c. art. 192 § ust. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje skutki prawne zbycia rzeczy lub prawa w trakcie procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zasądzenia kosztów procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1
Podstawa prawna ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Pomocnicze
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Dotyczy ustanowienia służebności drogi koniecznej.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Określa granice prawa własności.
k.c. art. 233
Kodeks cywilny
Dotyczy treści prawa użytkowania wieczystego (błędnie przywołany przez apelujących).
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.c. art. 291
Kodeks cywilny
Dotyczy zmiany sposobu wykonywania służebności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Służebność drogi koniecznej obciąża całą nieruchomość, a uprawniony może z niej korzystać na całym wyznaczonym obszarze bez ograniczeń. • Właściciel nieruchomości obciążonej ma obowiązek powstrzymywania się od działań ograniczających możliwość wykonywania służebności. • Ochrona służebności ma charakter obiektywny i jest skuteczna wobec następcy prawnego, nawet jeśli naruszenie nastąpiło przed nabyciem prawa własności.
Odrzucone argumenty
Pozwani argumentowali, że powodowie w ramach służebności mają prawo swobodnego przejazdu i przechodu, ale nie muszą wykorzystywać całego gruntu nią objętego. • Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc (błędna ocena materiału dowodowego) i przepisów prawa materialnego (art. 140 kc, 145 kc, 222 § 2 kc, 233 kc).
Godne uwagi sformułowania
Służebność drogi koniecznej obciąża całą cudzą nieruchomość, ale jej treścią jest wykonywanie określonych uprawnień (...) na nieruchomości obciążonej w granicach terytorialnych określonych w źródle ustanowienia służebności. • Posiadający przedmiotową służebność może wykonywać ją na całym tym fragmencie bez jakichkolwiek ograniczeń. • Zobowiązany do służebności ma obowiązek tolerowania istnienia na swojej nieruchomości ograniczonego prawa rzeczowego i w ramach tego powstrzymywania się od wszelkich działań ograniczających możliwość wykonywania służebności na całości wyznaczonego terenu. • Ochrona własności (odpowiednio służebności) ma charakter obiektywny – o powstaniu tych roszczeń decyduje samo naruszenie własności (służebności) bez względu na zawinienie sprawcy i działanie ze świadomością naruszenia.
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu i ochrony służebności drogi koniecznej, obiektywny charakter ochrony praw rzeczowych, skutki prawne zbycia nieruchomości w trakcie procesu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia i naruszenia służebności drogi koniecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu ochrony praw rzeczowych, jakim jest służebność drogi koniecznej, i wyjaśnia, jak właściciel nieruchomości obciążonej powinien postępować, aby nie naruszyć praw uprawnionego.
“Czy możesz sadzić drzewa na cudzej działce? Sąd wyjaśnia granice służebności drogi koniecznej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.