I 1 Ca 498/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zachowek po zmarłym E. B. Powodowie Z. B. i K. B. domagali się zasądzenia od pozwanej B. M. kwot po 40.000 zł. Sąd Rejonowy w Turku wyrokiem z dnia 12 września 2016 r. zasądził od pozwanej na rzecz każdego z powodów kwoty po 15.654,87 zł wraz z odsetkami, umorzył postępowanie w części i oddalił powództwa w pozostałym zakresie, orzekając o kosztach. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 991 kc w zw. z art. 5 kc poprzez niezastosowanie klauzuli zasad współżycia społecznego i ustalenie wartości nieruchomości według stanu sprzed jej dewastacji, a także naruszenie art. 481 kc w zw. z art. 991 kc poprzez błędne ustalenie terminu biegu odsetek od dnia doręczenia pozwu. Sąd Okręgowy w Koninie oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił brak podstaw do obniżenia zachowku na podstawie art. 5 kc, wskazując, że pozwana jako właścicielka miała obowiązek zabezpieczyć nieruchomość, a tolerowanie zachowań brata nie może obciążać pozostałych powodów. Sąd odwoławczy podzielił również stanowisko Sądu Rejonowego co do biegu odsetek od dnia doręczenia pozwu, uznając, że pozwana od prawie 6 lat miała świadomość obowiązku zapłaty i powinna się do niego przygotować. W konsekwencji, apelacja pozwanej została oddalona, a o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z wynikiem sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja stosowania art. 5 k.c. w sprawach o zachowek oraz ustalanie terminu biegu odsetek od zachowku.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym zachowania stron i stanu nieruchomości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zachowanie powodów (tolerowanie dewastacji nieruchomości przez brata) uzasadnia obniżenie należności z tytułu zachowku na podstawie art. 5 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak podstaw do obniżenia należności z tytułu zachowku na podstawie art. 5 k.c. Pozwana jako właścicielka miała obowiązek zabezpieczyć nieruchomość, a tolerowanie zachowań brata nie może obciążać pozostałych powodów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zastosowanie art. 5 k.c. w sprawach o zachowek jest wyjątkiem i wymaga rażących przypadków nadużycia prawa. W tej sprawie powodom nie można przypisać zachowań prowadzących do dewastacji nieruchomości, a pozwana jako właścicielka ponosiła odpowiedzialność za jej zabezpieczenie.
Od kiedy należą się odsetki od zasądzonej kwoty zachowku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia doręczenia pozwanej odpisu pozwu.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że pozwana od prawie 6 lat miała świadomość ciążącego na niej obowiązku zapłaty i powinna się do niego przygotować. Wskazano, że choć ustalenie wartości spadku następuje według cen z chwili orzekania, nie przesądza to o tym, że odsetki biegną dopiero od daty wyrokowania. W okolicznościach sprawy wezwanie pozwanej do zapłaty pozwalało na uznanie, że pozostawała ona w opóźnieniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. B. | osoba_fizyczna | powód |
| K. B. | osoba_fizyczna | powód |
| B. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
| J. B. | osoba_fizyczna | powód (zmarły) |
| E. B. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 991
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dopuszcza się w wyjątkowych wypadkach obniżenie należności z tytułu zachowku na podstawie art. 5 k.c., w szczególności przy uwzględnieniu klauzuli zasad współżycia społecznego, gdy żądanie zapłaty należności z tytułu zachowku musiało być ocenione negatywnie w świetle reguł i wartości moralnych powszechnie społecznie akceptowanych.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 387 § § 2 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do obniżenia zachowku na podstawie art. 5 k.c. z uwagi na brak rażącego nadużycia prawa przez powodów. • Pozwana jako właścicielka ponosiła odpowiedzialność za zabezpieczenie nieruchomości. • Odsetki od zachowku należą się od dnia doręczenia pozwu, gdyż pozwana pozostawała w opóźnieniu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 991 kc w zw. z art. 5 kc poprzez niezastosowanie klauzuli zasad współżycia społecznego i ustalenie wartości nieruchomości według stanu sprzed jej dewastacji. • Naruszenie art. 481 kc w zw. z art. 991 kc poprzez błędne ustalenie terminu biegu odsetek od dnia doręczenia pozwu.
Godne uwagi sformułowania
Udzielenie ochrony prawnej na podstawie art. 5 k.c. ,z uwagi na jego wyjątkowy charakter ,musi być uzasadniona istnieniem okoliczności rażących i nieakceptowanych w świetle powszechnie uznawanych w społeczeństwie wartości. • Etyczny charakter instytucji zachowku prowadzi do konkluzji, że pozbawienie czy obniżenie go na podstawie art. 5 k.c. musi sankcjonować wyłącznie rażące przypadki nadużycia tego prawa. • Pozwana jako właścicielka nieruchomości ciążył obowiązek jej zabezpieczenia i podjęcia takich działań , które prowadziłyby do zachowania majątku spadkowego w stanie niepogorszonym. • Pozwana zatem od prawie 6 lat miała świadomość ciążącego na niej obowiązku zapłaty i powinna strać się do niego przygotować.
Skład orzekający
Ewa Kozłowska
przewodniczący
Aleksandra Bolczyk
sprawozdawca
Iwona Przyłębska – Grzybowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 5 k.c. w sprawach o zachowek oraz ustalanie terminu biegu odsetek od zachowku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym zachowania stron i stanu nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej instytucji prawa spadkowego - zachowku, a także kwestii stosowania klauzuli zasad współżycia społecznego oraz biegu odsetek. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie spadkowym.
“Czy dewastacja nieruchomości spadkowej może obniżyć należny zachowek? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 40 000 PLN
zachowek: 15 654,87 PLN
zachowek: 15 654,87 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.