I 1 Ca 464/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, utrzymując w mocy wyrok ustanawiający rozdzielność majątkową małżeńską z powodu ważnych powodów, w tym separacji faktycznej i utrudniania prowadzenia działalności gospodarczej przez powódkę.
Powódka wniosła o ustanowienie rozdzielności majątkowej, wskazując na separację faktyczną od kwietnia 2012 r. oraz utrudnianie jej przez pozwanego prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej, w tym odmawianie zgody na kredyty. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając te okoliczności za ważne powody. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego, podkreślając, że separacja faktyczna i brak możliwości współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym stanowią uzasadnienie dla ustanowienia rozdzielności majątkowej.
Sprawa dotyczyła wniosku E. C. o ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej z jej mężem, W. C. Powódka argumentowała, że od kwietnia 2012 roku małżonkowie pozostają w nieformalnej separacji, a pozwany utrudnia jej prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej, odmawiając zgody na zaciąganie kredytów niezbędnych dla płynności finansowej firmy. Sąd Rejonowy w Kole, po analizie materiału dowodowego, uznał te okoliczności za wystarczające "ważne powody" w rozumieniu art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ustanawiając rozdzielność majątkową z dniem wniesienia pozwu. Sąd Rejonowy podkreślił, że pozwany, mimo swojej niepełnosprawności i ograniczeń finansowych, nie miał podstaw do blokowania działalności żony, która stanowiła jej jedyne źródło utrzymania. Pozwany złożył apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 52 § 1 kro) poprzez nieuwzględnienie jego trudniejszej sytuacji ekonomicznej oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 kpc) w zakresie oceny dowodów. Sąd Okręgowy w Koninie oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne i wywody prawne Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd odwoławczy podkreślił, że separacja faktyczna, brak porozumienia w sprawach majątkowych oraz utrudnianie prowadzenia działalności gospodarczej przez jednego z małżonków stanowią uzasadnienie dla ustanowienia rozdzielności majątkowej. Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania pozwanego kosztami zastępstwa procesowego powódki w postępowaniu apelacyjnym, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację zdrowotną i finansową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, separacja faktyczna małżonków oraz sytuacja, w której jeden z małżonków odmawia zgody na czynności prawne niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej przez drugiego małżonka, stanowią "ważne powody" uzasadniające ustanowienie rozdzielności majątkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że "ważne powody" obejmują nie tylko kwestie majątkowe, ale także osobiste rozdźwięki między małżonkami, które uniemożliwiają lub utrudniają wspólny zarząd majątkiem. Separacja faktyczna i brak porozumienia w sprawach finansowych, zwłaszcza gdy działalność gospodarcza stanowi jedyne źródło dochodu, uzasadniają ustanowienie rozdzielności majątkowej dla ochrony interesów majątkowych jednego z małżonków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
E. C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| W. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.r.o. art. 52 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przez "ważne powody" rozumie się wytworzenie się sytuacji, która pociąga za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły dobra rodziny. Mogą to być zarówno okoliczności majątkowe, jak i osobiste rozdźwięki między małżonkami.
k.r.o. art. 52 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. Dzień ten nie może być w zasadzie wcześniejszy niż dzień wytoczenia powództwa, z wyjątkiem sytuacji życia małżonków w rozłączeniu (separacji faktycznej).
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd i zarzutu naruszenia tej zasady w apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad obciążania stron kosztami postępowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odstąpienia od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Separacja faktyczna małżonków od kwietnia 2012 r. Utrudnianie przez pozwanego prowadzenia działalności gospodarczej przez powódkę, w tym odmawianie zgody na kredyty. Brak porozumienia między małżonkami w sferze majątkowej i osobistej. Ochrona interesu majątkowego powódki jako jedynego źródła utrzymania.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 52 § 1 kro poprzez nieuwzględnienie trudniejszej sytuacji ekonomicznej pozwanego. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc w zakresie oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
"ważne powody" ustanowienia rozdzielności majątkowej naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny separacja faktyczna brak możliwości podejmowania wspólnych decyzji gospodarczych trwałe zerwanie wszelkich stosunków majątkowych
Skład orzekający
Ewa Kozłowska
przewodniczący
Aleksandra Bolczyk
sędzia-sprawozdawca
Iwona Przyłębska-Grzybowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ustanowienia rozdzielności majątkowej w przypadku separacji faktycznej i utrudniania działalności gospodarczej przez jednego z małżonków."
Ograniczenia: Każda sprawa jest indywidualna i wymaga oceny konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak konflikty małżeńskie mogą wpływać na prowadzenie działalności gospodarczej i jakie są prawne konsekwencje ustanowienia rozdzielności majątkowej. Jest to praktyczny przykład zastosowania przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
“Konflikt małżeński blokuje biznes? Sąd ustanawia rozdzielność majątkową.”
Sektor
usługi
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I1 Ca 464/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 25-04-2014 r. Sąd Okręgowy w Koninie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Kozłowska Sędzia: SO Aleksandra Bolczyk-spr Sędzia: SO Iwona Przyłębska-Grzybowska Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Szulc po rozpoznaniu w dniu 25-04-2014 r. w Koninie na rozprawie sprawy z powództwa E. C. przeciwko W. C. o ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Kole z dnia 1 października 2013 r sygn. akt IIIRC 72/13 1. Oddala apelację. 2. Odstępuje od obciążania pozwanego kosztami zastępstwa adwokackiego powódki w postępowaniu apelacyjnym. 3. Przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Koninie na rzecz adwokata T. G. kwotę 221,40 zł brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w instancji apelacyjnej. Aleksandra Bolczyk Ewa Kozłowska Iwona Przyłębska-Grzybowska Sygn. akt I 1 Ca 464/13 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 26 lutego 2013 roku , który wpłynął do Sądu Rejonowego w Kole w dniu 26.02.2013 roku E. C. wniosła ustanowienie rozdzielności majątkowej wynikającej z zawarcia związku małżeńskiego z pozwanym W. C. w dniu 7 stycznia 1984 roku przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w K. i zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu . Pozwany W. C. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych . Wyrokiem z dnia 1 października 2013r. Sąd Rejonowy w Kole ustanowił rozdzielność majątkową małżeńską pomiędzy E. C. a W. C. wynikającą zawarcia przez nich związku małżeńskiego w dniu (...) w K. zapisanego w Księdze Małżeństw Urzędu Stanu Cywilnego w K. za nr aktu (...) – z dniem (...) oraz orzekł o kosztach procesu . U podstaw rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego legły następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne . E. C. i W. C. zawarli związek małżeński w dniu 7 stycznia 1984 roku przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w K. . Było to pierwsze małżeństwo tak E. C. jak i W. C. , małżonkowie nie zawierali majątkowych umów małżeńskich . Ze związku małżonkowie mają dwoje dzieci : córkę M. C. (1) lat 27 , która ukończyła Wyższą Szkołę Gospodarstwa (...) i prowadzi własną działalność gospodarczą i syna M. C. (2) lat 22 , studenta Akademii (...) w K. .Pełnoletnia M. C. (1) zamieszkuje z rodzicami . W. C. do 2009 roku prowadził działalność gospodarczą w zakresie prac wykończeniowych w budownictwie , w 2009 roku przeszedł udar mózgu i od tego czasu leczy się neurologicznie , kardiologicznie i ortopedycznie . Orzeczeniem (...) ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 24.11.2009 roku W. C. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do 31.01.2014 roku . Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 28.05.2012 roku W. C. został uznany za trwale niezdolnego do pracy i trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji . Powódka E. C. prowadzi jednoosobowo działalność gospodarczą pod firmą PHU (...) a w jej ramach prowadzi cukiernię pod nazwą (...) w K. . Sąd Rejonowy ustalił ,że od kwietnia 2012 roku małżonkowie C. nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego i pozostają w nieformalnej separacji . Od kwietnia 2012 do czerwca 2013 roku W. C. trzykrotnie wezwał na interwencję policję , podejrzewał , że żona go truje . E. C. proponowała mężowi wspólną wizytę u psychologa uznając , że zmiana jego zachowania jest spowodowana postępującą chorobą neurologiczną , na co pozwany nie wyraził zgody i wyśmiał ją . E. C. korzysta z pomocy psychologa od wiosny 2013 roku . Do kwietnia 2012 roku W. C. uczestniczył w prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej , pomagał przy odśnieżaniu , jeździł po towar .Podejrzewał , że żona go truje , ponieważ podawała mu tabletki, po których spał po 17 godzin . W. C. powiedział do pracownicy żony J. S. że „ żona ją wyrzuci tak jak jego potraktowała ” , ponadto w obecności pracowników E. C. kieruje pod jej adresem przykre uwagi . W. C. informował przedsiębiorcę firmy remontowo – budowlanej wykonującej usługi na rzecz firmy powódki , że „ naśle na firmę Państwową Inspekcję Pracy ” . W. C. informował żonę , że zawiadomi SANEPID , że coś źle robi . Pozwany ostatni raz w 2012 roku wyraził powódce zgodę na złożenie wniosku o pożyczkę na utworzenie stanowiska pracy ze środków Powiatowego Urzędu Pracy , odmawia powódce zgody na zawarcie umowy kredytu obrotowego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej , który mógłby zapewnić płynność finansową jak i spowodować rozwój firmy . W styczniu 2013 roku powódka w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą miała kłopoty finansowe , ubiegała się o przyznanie kredytu , którego Banki jej odmówiły ze względu na brak zgody współmałżonka , wówczas córka stron M. C. (1) zawarła (...) S.A. Oddział w K. umowę o kredyt w rachunku bieżącym do wysokości 10.000 zł na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej by pomóc Finansowo E. C. . W 2013 roku E. C. po przeprowadzonej przez SANEPID kontroli otrzymała zalecenia dotyczące zaplecza , wymagające inwestycji w granicach 20.000 zł , do lipca 2013 roku powódka z uwagi na brak środków finansowych nie wykonała zaleceń pokontrolnych . E. C. jest właścicielką nieruchomości zabudowanej położonej w K. przy ulicy (...) o łącznej powierzchni 0,0637 ha oraz budynków o łącznej powierzchni użytkowej 261,50 m kw. E. C. utrzymuje się z dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.120,82 zł miesięcznie brutto . Pozwany pobiera rentę inwalidzką i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie 1.599 zł netto , nie ma innych dochodów , na utrzymanie syna przesyła kwotę po 500 zł miesięcznie , miesięcznie na zakup niezbędnych leków pozwany wydatkuje około 150 zł . Małżonkowie C. w dniu 25.09.2000 roku zawarli (...) Bankiem (...) S.A. umowę pożyczki hipotecznej w wysokości 40.000 zł z okresem spłaty do dnia 24.09.2015 roku , małżonkowie wspólnie ustalili , że raty kredytu będzie spłacał W. C. , aktualnie rata kredytu wynosi około 400 zł miesięcznie . W 2012 roku W. C. zwrócił się do żony z propozycją , żeby spłacała raty kredytu „ bo mu nie starcza na życie ” , na co E. C. nie wyraziła zgody . Koszty utrzymania domu , w którym strony zamieszkują ponosi E. C. , opłaca podatki oraz bieżące wydatki : zużycie wody , poboru energii elektrycznej i koszty ogrzewania . Sąd Rejonowy , dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego , dał wiarę zeznaniom powódki E. C. co do okoliczności, iż od kwietnia 2012 roku strony pozostają w nieformalnej separacji , że pozwany odmawia zgody na zawarcie umów kredytowych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą , albowiem są to okoliczności przyznane przez pozwanego . Sąd I instancji dał również wiarę zeznaniom pozwanego W. C. , poza twierdzeniami iż nie utrudniał prowadzenia przez żonę działalności gospodarczej jak i twierdzeniami , że żona „ chciała go otruć ” jako nie popartymi żadnymi dowodami w tej części . Sąd Rejonowy zauważył ,że różnice w zeznaniach stron dotyczyły głównie okoliczności utrudniania przez pozwanego prowadzenia przez E. C. działalności gospodarczej w szczególności poprzez ingerowanie w kontakty handlowe i nękanie pracowników . W zakresie utrudniania przez W. C. żonie prowadzenia działalności gospodarczej Sąd Rejonowy dał wiarę zeznaniom powódki potwierdzonym zeznaniami świadka córki stron M. C. (1) , z których wynika iż ojciec działa pod wypływem impulsu nerwów , przychodzi do kawiarni oczekuje natychmiastowego wyjaśnienia powstałego problemu , nie rozumie , że są klienci , ze należy ich obsłużyć , że straszył firmę wykonującą usługi w firmie matki , że „ naśle Inspekcję Pracy ” . Sąd I instancji dał wiarę zeznaniom świadka M. C. (1) jako zgodnym z zeznaniami stron . M. C. (1) podczas składania zeznań była bardzo emocjonalna i widać było iż bardzo przeżywa obecną sytuację rodzinną jak i zależy jej na ojcu i poprawie z nim relacji . Wiarygodność zeznań świadka nie była kwestionowana przez strony . Zeznania świadków zawnioskowanych do przesłuchania przez pozwanego : B. B. – siostry pozwanego , E. P. – siostry pozwanego , i M. P. – siostrzeńca pozwanego nie wniosły , w ocenie Sądu Rejonowego , nic istotnego do stanu sprawy . Świadkowie pomimo , iż utrzymują kontakty z W. C. to nie utrzymują kontaktów z jego żoną i córką , nie odwiedzają stron w ich miejscu zamieszkania a informacje o problemach i konfliktach w rodzinie małżonków C. mają wyłącznie od pozwanego . Świadkowie B. B. i E. P. potwierdziły , iż w obawie przed spłatą zobowiązań W. C. odmawia zgody na zawieranie przez małżonkę umów kredytowych . Wartość dowodowa dokumentów zebranych w sprawie i ujawnionych na rozprawie głównej nie budziła żadnych wątpliwości Sądu Rejonowego , a nadto nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Przechodząc do rozważań prawnych Sąd Rejonowy podkreślił ,że zgodnie z art. 52 § 1 i 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez Sąd rozdzielności majątkowej , rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku który ją ustanawia . Pojęcie „ ważnych powodów ” ustanowienia rozdzielności majątkowej nie jest w przepisie art. 52 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego bliżej określone i doprecyzowane , stąd też zadaniem Sądu Rejonowego jest ustalenie na czym one polegają i czy zachodzą w konkretnej sprawie . Przez ważne powody , dające podstawę do ustanowienia przez Sąd rozdzielności majątkowej , zwykło się rozumieć wytworzenie się takiej sytuacji , która w konkretnych okolicznościach faktycznych powoduje , iż dalsze trwanie wspólności majątkowej między małżonkami pociąga za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny . ( Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy Komentarz Lexis Nexis Warszawa 2009 str. 333 ) Ważne powody w rozumieniu art. 52 par. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego , są to nie tylko okoliczności natury majątkowej , jak trwonienie przez jedno z małżonków dochodów lub dokonywanie czynności powodujących uszczerbek w majątku wspólnym . Za ważne powody należy uznać również okoliczności , których źródła tkwią w rozdźwiękach między małżonkami natury osobistej , stwarzających taką sytuację , że wykonywanie przez każdego z nich zarządu nad ich wspólnym majątkiem jest niemożliwe lub w znacznym stopniu utrudnione i że wspólność majątkowa przestaje służyć dobru założonej przez małżeństwo rodziny . ( wyrok Sądu Najwyższego z 6.11.1972 w sprawie III CRN 250/72 OSNCP 1973 nr 6 , poz. 113 ) W przekonaniu Sądu Rejonowego okoliczność , iż strony od kwietnia 2012 roku prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe , że pozwany W. C. odmawia zgody na zawieranie przez małżonkę umów kredytowych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą , korzystanie z których mogłoby zapewnić płynność finansową jak i spowodować rozwój firmy stanowi ważny powód uzasadniający ustanowienie rozdzielności majątkowej . W. C. oczekuje , iż żona będzie wspólnie z nim i pozostałymi członkami rodziny – synem i córką decydowała o zamierzonych kierunkach i planowanych decyzjach w prowadzonej działalności gospodarczej . W ocenie Sądu I instancji oczekiwań pozwanego w tym zakresie nie sposób uznać za usprawiedliwione . W. C. nie kwestionował , iż żona E. C. jednoosobowo prowadzi działalność gospodarczą zatem również jednoosobowo odpowiada za podejmowane działania wobec Urzędu Skarbowego , Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , pracowników , kontrahentów firmy i nie ma obowiązku konsultowania z pozostałymi członkami rodziny działań w zakresie bieżącego kierowania prowadzoną działalnością gospodarczą . Zauważył również , iż zgodnie z ustalonym stanem faktycznym W. C. podejmuje inne działania , które mogą odbić się niekorzystnie na prowadzonej przez powódkę działalności gospodarczej jak nagłe wizyty w prowadzonej przez powódkę kawiarni , uwagi czynione żonie w obecności pracowników mogące powodować utratę zaufania do pracodawcy . Zdaniem Sądu Rejonowego same wizyty podenerwowanego pozwanego w kawiarni prowadzonej przez powódkę , której klienci oczekują spokoju , spędzenia miło czasu stanowią utrudnienie w prowadzeniu działalności gospodarczej tego typu . Kawiarnia nie jest odpowiednim miejscem do wyjaśniania problemów rodzinnych . W toku prowadzonego postępowania pozwany nie wskazał , jakie negatywne skutki orzeczenia o ustanowieniu rozdzielności majątkowej mogłyby go dotknąć , podejrzewa jedynie żonę o złe zamiary . W ocenie Sądu Rejonowego ustanowieniu rozdzielności majątkowej między małżonkami C. pozwoli powódce na swobodne prowadzenie działalności gospodarczej stanowiącej jedyne jej źródło utrzymania a w żaden sposób nie pogorszy obecnie istniejącej sytuacji pozwanego . Pozwany z kolei uzyska pewność , iż nie będzie osobiście odpowiadał za zobowiązania żony związane z prowadzoną działalnością gospodarczą . W świetle powyższego Sad Rejonowy uznał , iż wystąpiły ważne powody uzasadniające zgodnie z art. 52 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej . Jak wynika z art. 52 § 2 kro rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia . W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji uznał za uzasadnione ustanowienie rozdzielności z dniem wytoczenia powództwa zgodnie z żądaniem powódki uznając, iż już w tej dacie istniały ważne przyczyny uzasadniające ustanowienie rozdzielności . O kosztach Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. obciążając nimi pozwanego , który przegrał proces . Na zwrot zasądzonych na rzecz powódki kosztów procesu składa się uiszczona opłata w kwocie 200 zł i zwrot kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika powódki zgodnie z § 7 ust.1 pkt 9 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U z 2002r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) . Z uwagi na sytuację finansową i zdrowotną pozwanego W. C. Sąd Rejonowy kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu zgodnie z § 7 ust.1 pkt 9 w zw. z § 2 ust.3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U z 2002r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) . Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany zaskarżając go w całości i zarzucając mu : - naruszenie przepisów art. 52 §1 kro . Poprzez nieuwzględnienie okoliczności , iż żądanie ustanowienia rozdzielności majątkowej zostało skierowane przeciwko małżonkowi , który w nin. sprawie jest stroną słabszą ekonomicznie , a ustanowienie rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami spowoduje pogorszenie jego położenia osobistego i materialnego , jak również nieuzasadnione przyjęcie ,że w omawianym przypadku zachodzą ważne powody uzasadniające ustanowienie rozdzielności majątkowej , - naruszenie przepisów art. 233§1 kpc . poprzez wyciągnięcie nietrafnego wniosku , iż pozwany podejmuje działania , które odbijają się niekorzystnie na działalności gospodarczej prowadzonej przez powódkę . W oparciu o powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa , ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kole , nieobciążanie pozwanego kosztami zastępstwa procesowego strony powodowej w wypadku oddalenia apelacji i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adwokata reprezentującego pozwanego z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej . W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym . Sąd Okręgowy , zważył , co następuje : Apelacja pozwanego nie zasługiwała na uwzględnienie. Ustalenia faktyczne Sądu I instancji, istotne dla rozstrzygnięcia, nie budzą żadnych wątpliwości. Stąd te ustalenia, jak i poczynione przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywody prawne, Sąd odwoławczy w pełni podziela i przyjmuje za podstawę własnego rozstrzygnięcia. Na uwzględnienie nie zasługują zarówno zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego oraz zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Sformułowany w apelacji zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc . ocenić należy jako chybiony . Przede wszystkim wskazać trzeba ,że ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, nie budzą zastrzeżeń ponieważ zostały wyprowadzone z prawidłowej, odpowiadającej wymogom z art. 233 § 1 k.p.c. oceny materiału dowodowego. Sąd w sposób wszechstronny i wyczerpujący wskazał, jakie fakty uznał za udowodnione lub nie udowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach, nie dopuścił się więc tzw. błędu dowolności. Postawienie zarzutu naruszenia art. 233 & 1 kpc . nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego ustalonego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2.12. 2010r. VI ACa 356/10 ). Lektura apelacji wskazuje na to ,że skarżący skupia się w niej właśnie na tym zabiegu , co nie może odnieść zamierzonego skutku . Jako nietrafny uznać należy również zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 52 krio . Przez ważne powody ,dające podstawę ustanowienia rozdzielności majątkowej , przyjęło się w doktrynie i judykaturze rozumieć wytworzenie się takiej sytuacji , która w konkretnych okolicznościach faktycznych wywołuje stan pociągający za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły dobra rodziny. Nie budzi wątpliwości, że tym ważnym powodem może być separacja faktyczna małżonków , uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. Nowelizując art. 52§ 1 i 2 krio . ustawą z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy –Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw Dz.U. nr 162, poz. 1691 ) ustawodawca w § 2 postanowił wyraźnie ,że oznaczony w wyroku dzień ustanowienia rozdzielności majątkowej nie może być w zasadzie wcześniejszy niż dzień wytoczenia powództwa. Za przypadek , w którym jest możliwe odstępstwo od tej zasady uznano życie małżonków w rozłączeniu , przez co należy rozumieć separację faktyczną w znaczeniu przyjmowanym wcześniej w orzecznictwie. Powódka, pomimo ,że pozostaje z pozwanym w nieformalnej separacji od kwietnia 2012r. , nie ubiegała się o ustanowienie rozdzielności z tą właśnie datą , wnosząc o jej ustanowienie z dniem wniesienia pozwu tj. 26 lutego 2013r. Trafnie Sąd Rejonowy uznał zatem ,że powyższa okoliczność , jak i brak porozumienia między stronami w każdej sferze życia , nie tylko majątkowej ,w sytuacji prowadzenia przez powódkę jednoosobowej działalności gospodarczej , stanowiącej jej jedyne źródło dochodu, rozwój której jest skutecznie przez pozwanego stopowany , uzasadniał uwzględnienie w całości żądania pozwu . Pozwany polemizując z zarzutem powódki dotyczącym jego braku zgody na zaciągniecie niezbędnego dla dalszego funkcjonowania kawiarni kredytu , podjął próbę obalenia tej tezy w postępowaniu apelacyjnym . Przedłożone jednak przez niego dokumenty potwierdzają ustalenia Sądu Rejonowego , a tym samym wersję powódki , wynikającej zaświadczenia (...) S.A. Oddział w K. , które stanowi ,że powódce dwukrotnie odmówiono udzielenia kredytu obrotowego w ramach posiadanego rachunku (...) ze względu na brak zgody małżonka( k. 42 akt ). Z załączonej przez pozwanego korespondencji z tym bankiem wynika ,że , wbrew jego twierdzeniom , treść zaświadczenia jest właściwa i zgodna z ustalonym na podstawie zebranej dokumentacji stanem faktycznym . Należy podkreślić ,że przesłanką zastosowania art. 52 § 1 k.r.o. może być trwałe zerwanie wszelkich stosunków majątkowych oraz brak możliwości podejmowania wspólnych decyzji gospodarczych, będące konsekwencją uprzedniego ustania więzi rodzinnoprawnych między małżonkami i co za tym idzie powstania trwałego stanu separacji faktycznej.( por. wyrok SN z dnia 14 stycznia 2005r. II CK 112/04, LEX nr 602707). Słusznie Sąd Rejonowy uznał , że małżonkowie C. pozostają w separacji , a ich relacje nie pozwalają na podejmowanie wspólnych decyzji o charakterze finansowym . Eksponowana w apelacji okoliczność ,że pozwany jest stroną słabszą ekonomicznie , co uzasadniać miałoby oddalenie powództwa , jest chybiona . Trafnie bowiem Sąd I instancji wskazał , że ustanowienie rozdzielności majątkowej nie zagraża interesom pozwanego , który, w przypadku pozytywnej dla powódki decyzji kredytowej , nie będzie współodpowiedzialny za jej zobowiązanie . Ustanowienie rozdzielności nie stwarza dla pozwanego zagrożenia ekonomicznego , a powódce pozwoli na autonomiczne i swobodne prowadzenie działalności gospodarczej , która , co nie budzi wątpliwości , wymaga nakładów, wynikających chociażby z kontroli przeprowadzonej przez SANEPID . Nie można również przyjąć , w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego , by powódką kierowały inne intencje wystąpienia z nin. pozwem , niż podane w jego uzasadnieniu . Właśnie w sytuacji choroby pozwanego , niemożności świadczenia przez niego pracy i osiągania wyższych dochodów niż pobierane świadczenie rentowe i zasiłek pielęgnacyjny , przy jednoczesnym obowiązku alimentowania syna – studenta (...) w K. , zabezpieczenie prawidłowego funkcjonowania kawiarni , generującej określony dochód , winno być traktowane jako wyraz troski powódki o zabezpieczenie bytu materialnego rodziny . Zauważyć przy tym trzeba ,że motywy pozwanego odmawiającego uznania żądania pozwu , nie są do końca racjonalne i wskazują na trudne i niechętne relacje małżonków , na które nie bez wpływu pozostają skutki przebytej przez pozwanego choroby . Wobec powyższego Sąd po myśli art. 385 kpc . oddalił apelację pozwanego jako nieuzasadnioną , odstępując , w oparciu o treść art. 102 kpc . od obciążenia go kosztami zastępstwa procesowego powódki w postepowaniu apelacyjnym. Sąd opierając rozstrzygnięcie o kosztach na brzmieniu wyżej wskazanego przepisu miał na uwadze fakt choroby pozwanego i związane z nią jego decyzje procesowe , konieczność ponoszenia przez niego wydatków na leczenie w związku z przebytym udarem mózgu , szczupłość dochodów pozwanego i fakt alimentowania syna . O kosztach w pkt. 3 wyroku Sąd odwoławczy orzekł w oparciu o treść §7 ust.1 pkt.9 w zw. z § 13 ust.1 pkt.1 w zw. § 2 ust.3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U z 2002r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) . Aleksandra Bolczyk Ewa Kozłowska Iwona Przyłębska Grzybowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI