I 1 Ca 449/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy we Włocławku oddalił powództwo (...) S.A. o zapłatę 13 256,83 zł z tytułu zobowiązania wekslowego zabezpieczającego umowę pożyczki z 25 października 2021 r., zasądzając jednocześnie od powoda na rzecz pozwanego M. W. 3617 zł kosztów procesu. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 233 § 1 kpc, art. 385¹ § 1 kc, art. 58 § 1 i 2 kc, art. 10 prawa wekslowego oraz art. 45 ust. 1 i 5 ustawy o kredycie konsumenckim. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał część zarzutów za wadliwie sformułowanych, a inne za niezasadne. Sąd odwoławczy zakwestionował zastosowanie sankcji kredytu darmowego przez Sąd Rejonowy, wskazując, że umowa ubezpieczenia nie była usługą dodatkową w rozumieniu ustawy, a termin roczny do skorzystania z sankcji należy liczyć od wykonania umowy. Niemniej jednak, Sąd Okręgowy potwierdził abuzywność postanowień dotyczących prowizji i kosztów pośrednika, co skutkowało obniżeniem należności do zwrotu do kwoty 9340 zł wraz z odsetkami. W związku z tym, pozwany nie zalegał z płatnościami, a powód nie miał podstaw do wypowiedzenia umowy, co czyniło jego powództwo bezzasadnym. Apelacja powoda została oddalona, a o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na rzecz pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kredytu konsumenckiego, w szczególności sankcji kredytu darmowego, abuzywności klauzul umownych, związku między umową pożyczki a umową ubezpieczenia oraz zasad liczenia terminu do skorzystania z sankcji.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale zawiera ogólne wytyczne interpretacyjne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa ubezpieczenia zawarta jednocześnie z umową pożyczki konsumenckiej jest usługą dodatkową w rozumieniu ustawy o kredycie konsumenckim, która powinna być uwzględniona w całkowitym koszcie kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa ubezpieczenia nie była usługą dodatkową w rozumieniu ustawy, ponieważ brak było funkcjonalnego związku między nią a umową pożyczki, a decyzja o jej zawarciu była dobrowolna.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że dla uznania usługi za dodatkową musi istnieć funkcjonalny związek z umową kredytu. W tym przypadku, mimo wspólnego reprezentanta i podobnych kodów kreskowych, brak było bezpośredniego związku, a treść wnioskopolisy wskazywała na dobrowolność zawarcia umowy ubezpieczenia.
Czy postanowienia umowy pożyczki dotyczące prowizji i kosztów pośrednika, mimo że nie przekraczają limitu pozaodsetkowych kosztów kredytu, mogą być uznane za abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli pozaodsetkowe koszty kredytu mieszczą się w ustawowym limicie, postanowienia je określające mogą być badane pod kątem abuzywności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na uchwały Sądu Najwyższego, które dopuszczają badanie abuzywności postanowień umownych nawet wtedy, gdy koszty nie przekraczają ustawowych limitów. W tym przypadku, wysoka wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu w stosunku do kwoty pożyczki przesądziła o niedozwolonym charakterze tych klauzul.
Od kiedy należy liczyć roczny termin prekluzyjny do skorzystania z sankcji kredytu darmowego, o którym mowa w art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roczny termin należy liczyć od wykonania umowy przez obie strony, a nie od dnia zawarcia umowy i przelania środków.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy opowiedział się za przeważającym w orzecznictwie poglądem, że przez wykonanie umowy należy rozumieć sytuację, w której wypełniono wszystkie obowiązki wynikające ze stosunku kredytu konsumenckiego, w tym te powstające z mocy ustawy. Przemawiają za tym reguły wykładni językowej oraz ratio legis instytucji kredytu darmowego.
Czy sąd jest związany zakresem żądania powoda, gdy dochodzi on należności będących konsekwencją wypowiedzenia umowy, a nie zapłaty poszczególnych wymagalnych rat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest związany tak zakreślonym żądaniem i uzasadniającymi je okolicznościami faktycznymi.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że powód dochodził należności wynikających z wypowiedzenia umowy, a nie poszczególnych rat. Wobec tego, sąd nie mógł orzekać ponad żądanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| M. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (22)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Badanie abuzywności postanowień umownych dotyczących pozaodsetkowych kosztów kredytu, nawet jeśli nie przekraczają one ustawowego limitu. Sąd uznał postanowienia dotyczące prowizji i kosztów pośrednika za abuzywne.
ukk art. 45 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Sąd uznał zarzut naruszenia za trafny, ale nie z przyczyn wskazanych przez apelującego. Stwierdzono, że sankcja kredytu darmowego nie powstała.
ukk art. 45 § 5
Ustawa o kredycie konsumenckim
Sąd uznał, że roczny termin prekluzyjny należy liczyć od wykonania umowy przez obie strony.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc został potraktowany jako uzupełnienie zarzutów obrazy prawa materialnego, gdyż dotyczył oceny prawnomaterialnej roszczenia, a nie ustaleń faktycznych.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisu zarzucane w apelacji.
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisu zarzucane w apelacji.
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisu zarzucane w apelacji.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisu zarzucane w apelacji.
k.c. art. 359 § 1
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisu zarzucane w apelacji.
k.c. art. 359 § 2
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisu zarzucane w apelacji.
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisu zarzucane w apelacji.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisu zarzucane w apelacji.
pr. weks. art. 10
Prawo wekslowe
Naruszenie przepisu zarzucane w apelacji.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisu zarzucane w apelacji.
ukk art. 36a § 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
Naruszenie przepisu zarzucane w apelacji.
ukk art. 5
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja usługi dodatkowej. Sąd uznał, że umowa ubezpieczenia nie była usługą dodatkową.
ukk art. 30 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Obowiązek uwzględnienia kosztu usługi dodatkowej w całkowitym koszcie kredytu.
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisu zarzucane w apelacji.
k.p.c. art. 396 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek apelacyjny o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w innym składzie był zdziwieniem dla sądu.
k.p.c. art. 321 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd był związany zakreślonym żądaniem powoda.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu za drugą instancję.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak funkcjonalnego związku między umową ubezpieczenia a umową pożyczki. • Dobrowolność zawarcia umowy ubezpieczenia. • Abuzywność postanowień dotyczących prowizji i kosztów pośrednika. • Niespełnienie przesłanek do wypowiedzenia umowy przez powoda.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie sankcji kredytu darmowego z powodu wadliwej umowy ubezpieczenia. • Abuzywność postanowień mieszczących się w limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu (choć sąd uznał je za abuzywne z innych przyczyn).
Godne uwagi sformułowania
zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc nie ma nic wspólnego ze sferą ustaleń faktycznych • wniosek apelacyjny o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji „w innym składzie” – wobec treści art. 396 § 2-4 oraz § 5 – również musi budzić duże zdziwienie • Sąd II instancji ma obowiązek właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, choćby błędy w tym zakresie nie zostałyby uwypuklone w apelacji • już sama wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu w odniesieniu do całkowitej kwoty kredytu (96,2 %) przesądza o niedozwolonych w tym zakresie klauzulach umownych
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kredytu konsumenckiego, w szczególności sankcji kredytu darmowego, abuzywności klauzul umownych, związku między umową pożyczki a umową ubezpieczenia oraz zasad liczenia terminu do skorzystania z sankcji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale zawiera ogólne wytyczne interpretacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów konsumenckich i abuzywności klauzul, a sąd odwoławczy koryguje błędne zastosowanie przepisów przez sąd niższej instancji, co jest cenne dla praktyków.
“Sąd Okręgowy wyjaśnia: Kiedy ubezpieczenie do pożyczki nie oznacza kredytu darmowego?”
Dane finansowe
WPS: 13 256,83 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.