I 1 Ca 439/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Włocławku rozpoznał apelację pozwanych B. i Z. P. od wyroku Sądu Rejonowego, który zasądził od nich solidarnie na rzecz powoda S. kwotę 24 857,06 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu z tytułu umowy pożyczki zawartej w 2013 roku. Pozwani zarzucili Sądowi I instancji nieważność postępowania z powodu pozbawienia ich możności obrony praw, wskazując na bezpodstawne oddalenie wniosku o ich przesłuchanie oraz nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy z powodu kolizji terminów pełnomocnika. Podnosili również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 kpc (dowolna ocena dowodów) i art. 328 § 2 kpc (wadliwe uzasadnienie). Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając zarzuty nieważności postępowania za bezzasadne. Wskazał, że kolizja terminów pełnomocnika, który ustanowił go krótko przed rozprawą, nie stanowi nadzwyczajnego wydarzenia uzasadniającego odroczenie, a niedoręczenie odpisu pisma procesowego przeciwnika zazwyczaj nie pozbawia strony możliwości obrony. Sąd Okręgowy uzupełnił ustalenia faktyczne dotyczące wezwań do zapłaty i wypowiedzenia umowy, opierając się na domniemaniu faktycznym z art. 231 kpc, co przesądziło o skuteczności wypowiedzenia i wymagalności roszczenia. Uznano, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc był częściowo zasadny, ale uchybienia Sądu I instancji zostały sanowane przez Sąd II instancji. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanych na rzecz powoda kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących nieważności postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw, w szczególności w kontekście odraczania rozpraw i doręczania pism procesowych. Potwierdzenie dopuszczalności wydruków komputerowych jako dowodów.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z umową pożyczki i przebiegiem postępowania w pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności nieodroczenie rozprawy z powodu kolizji terminów pełnomocnika ustanowionego krótko przed terminem, prowadzi do nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kolizja terminów pełnomocnika, który ustanowił go krótko przed rozprawą, nie stanowi nadzwyczajnego wydarzenia w rozumieniu art. 214 § 1 kpc i nie obliguje sądu do odroczenia rozprawy, a tym samym nie prowadzi do nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że nieważność postępowania z art. 379 pkt 5 kpc wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek naruszenia przepisów procesowych, wpływu tego naruszenia na możność działania strony oraz braku możliwości obrony praw. Stwierdzono, że kolizja terminów pełnomocnika nie jest nadzwyczajnym wydarzeniem, a strona musi liczyć się z konsekwencjami ustanowienia pełnomocnika w ostatniej chwili. Podkreślono, że pomoc prawna musi być efektywna, a w przypadku niemożności zapewnienia jej, pełnomocnik powinien odmówić pomocy lub zapewnić zastępstwo.
Czy niedoręczenie stronie odpisu pisma procesowego przeciwnika (np. odpowiedzi na sprzeciw) pozbawia ją możności obrony praw i skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedoręczenie stronie odpisu pisma procesowego przeciwnika z reguły nie pozbawia strony możliwości obrony jej praw i nie powoduje nieważności postępowania z przyczyn określonych w art. 379 pkt 5 kpc, chyba że w konkretnej sytuacji miało to istotny wpływ na możliwość obrony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym niedoręczenie odpisu pisma procesowego zazwyczaj nie skutkuje nieważnością postępowania. W analizowanej sprawie odpowiedź na sprzeciw była w znacznej mierze powtórzeniem stanowiska powoda z pozwu, a załączone dokumenty stanowiły środki dowodowe, które mogły być złożone na rozprawie. Strona pozwana miała dostęp do akt sprawy, co uniemożliwiało stwierdzenie pozbawienia możności obrony praw.
Czy wydruki komputerowe, w tym zestawienia operacji na rachunku, mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydruki komputerowe, w tym zestawienia operacji na rachunku, są środkami dowodowymi w rozumieniu art. 309 kpc, nawet jeśli nie są podpisane.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, które potwierdza, że niepodpisane wydruki komputerowe stanowią dowody w postępowaniu cywilnym. W analizowanej sprawie dysponowano umową, harmonogramem spłat, uchwałami o wysokości odsetek i opłat oraz zestawieniem operacji na rachunku, co było wystarczające do weryfikacji roszczenia.
Czy wadliwe uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji, uniemożliwiające kontrolę instancyjną, stanowi podstawę do uwzględnienia apelacji?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy wady uzasadnienia uniemożliwiają jednoznaczną rekonstrukcję podstaw rozstrzygnięcia. Skarżący musi wykazać, że z tej przyczyny nie jest możliwa kontrola instancyjna.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że chociaż uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego nie odpowiadało wymogom art. 328 § 2 kpc (w tym brak wskazania podstawy prawnej), to wady te nie były tak zasadnicze, by uniemożliwić kontrolę instancyjną. Pozwani nie podjęli próby wykazania, że z tej przyczyny nie mogli dokonać jednoznacznej rekonstrukcji podstaw rozstrzygnięcia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. | spółka | powód |
| B. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Z. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania występuje, gdy strona wbrew swojej woli zostaje faktycznie pozbawiona możności działania w postępowaniu lub jego istotnej części.
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość rzeczy zamiennych, a biorący zobowiązuje się przenieść własność tej samej ilości rzeczy tej samej jakości.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę jest obowiązana do zwrotu przeciwnikowi na jego żądanie celowych kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
k.p.c. art. 214 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przyczyny odroczenia rozprawy są restrykcyjnie wymienione i ograniczone do nieprawidłowości w doręczeniu wezwania oraz nieobecności strony lub pełnomocnika wywołanej nadzwyczajnym wydarzeniem.
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które miało być złożone innej osobie, jest uważane za złożone także wtedy, gdy osoba ta mogła się z nim zapoznać.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli można je wyprowadzić z innych ustalonych faktów.
k.p.c. art. 309
Kodeks postępowania cywilnego
Dokumenty urzędowe i prywatne sporządzone w formie określonej przepisami stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone lub w nich zawarte.
Prawo o adwokaturze art. 28
Ustawa Prawo o adwokaturze
Adwokat może odmówić udzielenia pomocy prawnej tylko z ważnych przyczyn.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kolizja terminów pełnomocnika nie jest nadzwyczajnym wydarzeniem obligującym sąd do odroczenia rozprawy. • Niedoręczenie odpisu pisma procesowego przeciwnika zazwyczaj nie pozbawia strony możności obrony praw. • Wydruki komputerowe, w tym zestawienia operacji na rachunku, są dopuszczalnymi dowodami. • Pozwani nie wykazali, aby wadliwe uzasadnienie wyroku uniemożliwiło kontrolę instancyjną.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw. • Bezpodstawne oddalenie wniosku o przesłuchanie pozwanych. • Nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy. • Obraza art. 233 § 1 kpc (dowolna ocena dowodów). • Obraza art. 227 kpc w zw. z art. 233 kpc (niepełny materiał dowodowy). • Obraza art. 328 § 2 kpc (wadliwe uzasadnienie).
Godne uwagi sformułowania
kolizja terminów rozpraw, która – jak słusznie wskazał powód w odpowiedzi na apelację – co do zasady nie jest przeszkodą, której nie można przezwyciężyć w rozumieniu art. 214 § 1 kpc • Pomoc prawna udzielana przez fachowego pełnomocnika musi być przede wszystkim efektywna, a nie iluzoryczna. • W orzecznictwie wyjaśniono (...) że niedoręczenie stronie odpisu pisma procesowego przeciwnika z reguły nie pozbawia strony możliwości obrony jej praw i nie powoduje nieważności postępowania z przyczyn określonych w art. 379 pkt 5 kpc. • Wadliwe uzasadnienie wyroku nie jest tak zasadnicze, by uniemożliwić dokonania wspomnianej kontroli przez Sąd odwoławczy.
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Lucyna Samolińska
sędzia
Aneta Sudomir-Koc
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw, w szczególności w kontekście odraczania rozpraw i doręczania pism procesowych. Potwierdzenie dopuszczalności wydruków komputerowych jako dowodów."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z umową pożyczki i przebiegiem postępowania w pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przesłanek nieważności postępowania i dopuszczalności dowodów. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Kiedy kolizja terminów pełnomocnika nie usprawiedliwia odroczenia rozprawy? Analiza kluczowych zasad postępowania cywilnego.”
Dane finansowe
WPS: 24 857,06 PLN
należność główna z tytułu pożyczki: 24 857,06 PLN
koszty procesu: 3928 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.