Orzeczenie · 2022-09-01

I 1 Ca 434/21

Sąd

Sąd Okręgowy we Włocławku

Miejsce

Włocławek

Data

2022-09-01

SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokaokręgowy

ubezpieczeniaOCodszkodowanieszkoda komunikacyjnakoszty naprawyekspertyzaSąd Okręgowyapelacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Okręgowy we Włocławku, rozpoznając apelację powoda (...) S.A. we W. od wyroku Sądu Rejonowego w Lipnie, zmienił zaskarżone orzeczenie. Sąd Rejonowy pierwotnie oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania w kwocie 2.312,63 zł tytułem naprawienia szkody komunikacyjnej, zasądzając jednocześnie od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu. Powód w apelacji zarzucił m.in. obrazę przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 233 § 1 kpc oraz art. 363 § 1 kc. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną. Podkreślono, że ubezpieczyciel OC ponosi odpowiedzialność w granicach odpowiedzialności sprawcy, a odszkodowanie ustala się z zasadą pełnego odszkodowania, nie przekraczając faktycznie doznanej szkody. Sąd odwoławczy zaakceptował ugruntowane zasady ustalania odszkodowania, zgodnie z którymi miarodajny jest moment zaistnienia szkody, a późniejsze zdarzenia, jak naprawa czy sprzedaż pojazdu, nie ograniczają wysokości odszkodowania. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy bezpodstawnie odstąpił od tych reguł. Wskazano, że koszt naprawy pojazdu wyniósł 3.402,09 zł, a pozwany nie wykazał, by doprowadziło to do wzrostu wartości pojazdu. Zasądzono zatem kwotę 2.312,63 zł (po uwzględnieniu już wypłaconej kwoty i związaniu żądaniem pozwu). Uznano również zasadność żądania zwrotu kosztów prywatnej ekspertyzy, gdyż jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia roszczenia. Rozstrzygnięto o odsetkach ustawowych za opóźnienie oraz o kosztach postępowania za obie instancje, zasądzając je od pozwanego na rzecz powoda.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia OC, zwłaszcza w przypadkach sprzedaży pojazdu bez naprawy, naprawy wykonanej przed wypłatą odszkodowania, oraz zwrotu kosztów prywatnych ekspertyz.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji szkody komunikacyjnej i zasad ustalania odszkodowania w ramach obowiązkowego OC. Interpretacja przepisów kodeksu cywilnego i ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ubezpieczyciel OC posiadacza pojazdu mechanicznego jest zobowiązany do pokrycia pełnych kosztów naprawy pojazdu, w tym kosztów prywatnej ekspertyzy, nawet jeśli poszkodowany sprzedał pojazd bez naprawy lub poniósł koszty naprawy przed uzyskaniem odszkodowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczyciel jest zobowiązany do pokrycia pełnych kosztów naprawy pojazdu, ustalonych jako hipotetyczne koszty przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego, niezależnie od tego, czy naprawa została już dokonana, czy pojazd został sprzedany. Koszty prywatnej ekspertyzy również podlegają zwrotowi, jeśli były niezbędne do dochodzenia roszczenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym obowiązek odszkodowawczy powstaje z chwilą wyrządzenia szkody, a późniejsze zdarzenia nie ograniczają wysokości odszkodowania. Zasada pełnego odszkodowania wymaga wyrównania uszczerbku w majątku poszkodowanego w pełnej wysokości szkody, a koszty prywatnej ekspertyzy są uzasadnione, gdy umożliwiają skonkretyzowanie roszczenia wobec zaniżenia odszkodowania w postępowaniu likwidacyjnym.

Czy sprzedaż uszkodzonego pojazdu przez poszkodowanego ogranicza wysokość należnego mu odszkodowania od ubezpieczyciela sprawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż pojazdu nie ogranicza wysokości należnego odszkodowania. Ubezpieczyciel sprawcy szkody powinien wyrównać uszczerbek w majątku poszkodowanego w pełnej wysokości szkody, a zbycie rzeczy jest uprawnieniem właściciela, które nie może ograniczać wysokości należnego odszkodowania.

Uzasadnienie

Zasada pełnego odszkodowania oznacza, że ubezpieczyciel ma obowiązek wyrównać uszczerbek w majątku poszkodowanego. Sprzedaż pojazdu jest uprawnieniem właściciela i nie może skutkować ograniczeniem należnego mu odszkodowania.

Czy koszt prywatnej ekspertyzy zleconej przez poszkodowanego lub jego cesjonariusza podlega zwrotowi od ubezpieczyciela sprawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, poszkodowanemu oraz cesjonariuszowi roszczeń odszkodowawczych przysługuje od ubezpieczyciela zwrot kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy, jeżeli jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania.

Uzasadnienie

Wydatek na ekspertyzę pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem, jeśli umożliwia skonkretyzowanie roszczenia wobec zaniżenia odszkodowania w postępowaniu likwidacyjnym. Fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez cesjonariusza nie wyklucza możliwości dochodzenia zwrotu kosztów ekspertyzy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku i uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

(...) S.A.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) S.A.	spółka	powód
Towarzystwo (...) z siedzibą w W.	spółka	pozwany

Przepisy (19)

Główne

k.c. art. 363 § 1

Kodeks cywilny

Ustalenie odszkodowania jako równowartości hipotetycznie określonych kosztów przywrócenia samochodu do stanu poprzedniego, obejmując niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy.

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty odszkodowania.

k.p.c. art. 321 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada związania żądaniem pozwu.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów procesu od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.

u.u.o. art. 14 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Określenie momentu popadnięcia zakładu ubezpieczeń w opóźnienie (po upływie 30 dni od zawiadomienia o szkodzie).

Pomocnicze

k.c. art. 361 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 361 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 436 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 436 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 822 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Podstawa do zasądzenia odsetek od kosztów ekspertyzy po upływie 14 dni od dnia wezwania przedsądowego.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 278 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.u.o. art. 36 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.k.s.c. art. 113 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 83 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

rozp. MS ws. opłat radców art. 2 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez niewłaściwą ocenę dowodów (świadka, opinii biegłego). • Naruszenie art. 363 § 1 kc poprzez błędną wykładnię i utożsamienie prowizorycznej naprawy z przywróceniem stanu sprzed wypadku. • Naruszenie art. 361 § 1 i 2 kpc (błędnie wskazany jako kpc zamiast kc) poprzez nieuwzględnienie kosztów opinii technicznej. • Niezastosowanie przez Sąd Rejonowy ugruntowanych zasad ustalania odszkodowania z ubezpieczenia OC, w tym zasady pełnego odszkodowania i uwzględniania kosztów prywatnej ekspertyzy.

Godne uwagi sformułowania

Odszkodowanie ustala się z jednej strony respektując zasadę pełnego odszkodowania, a z drugiej nie przekraczając wysokości faktycznie doznanej przez poszkodowanego szkody. • Dla powstania odpowiedzialności odszkodowawczej miarodajny jest moment zaistnienia szkody w postaci uszkodzenia pojazdu w wyniku kolizji drogowej. • Zbycie rzeczy jest uprawnieniem właściciela, tak samo jak korzystanie z niej. Skorzystanie z tego uprawnienia nie może ograniczać wysokości należnego poszkodowanemu odszkodowania. • W przypadku naprawienia pojazdu odszkodowanie nie ogranicza się do równowartości wydatków poniesionych na naprawę, lecz powinno być ustalone jako równowartość hipotetycznie określonych kosztów przywrócenia samochodu do stanu poprzedniego, każdorazowo obejmując niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy. • Choć wierzyciel ma obowiązek stosownie do art. 362 kc i art. 354 § 2 kc zapobiegania i zmniejszania rozmiaru szkody, to jednak nie należy - jak to uczynił Sąd Rejonowy - z góry wykluczać możliwości objęcia zakresem odszkodowania kosztu sporządzenia prywatnej ekspertyzy.

Skład orzekający

Mariusz Nazdrowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia OC, zwłaszcza w przypadkach sprzedaży pojazdu bez naprawy, naprawy wykonanej przed wypłatą odszkodowania, oraz zwrotu kosztów prywatnych ekspertyz."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji szkody komunikacyjnej i zasad ustalania odszkodowania w ramach obowiązkowego OC. Interpretacja przepisów kodeksu cywilnego i ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady ustalania odszkodowania komunikacyjnego, które są często problematyczne dla poszkodowanych i ich pełnomocników, a także dla samych ubezpieczycieli. Podkreśla prymat zasady pełnego odszkodowania nad późniejszymi zdarzeniami.

“Czy sprzedaż auta po wypadku pozbawia Cię prawa do pełnego odszkodowania? Sąd Okręgowy rozwiewa wątpliwości!”

Dane finansowe

WPS: 2312,63 PLN

odszkodowanie: 2312,63 PLN

zwrot kosztów procesu: 1117 PLN

zwrot kosztów procesu za drugą instancję: 650 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników