I 1 Ca 268/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Włocławku rozpoznał apelację pozwanego Sanatorium (...) sp. z o.o. w C. od wyroku wstępnego Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim, który uznał za usprawiedliwione co do zasady roszczenia powódki G. R. o zadośćuczynienie i odszkodowanie. Powódka doznała obrażeń w wyniku upadku na schodach w budynku sanatorium, co Sąd Rejonowy uznał za skutek niewłaściwego oznakowania schodów, spełniający przesłanki odpowiedzialności deliktowej. Pozwana w apelacji zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów proceduralnych (m.in. art. 233 § 1 kpc, art. 243(2) kpc, art. 327(1) kpc) oraz prawa materialnego, w szczególności dotyczące pozwolenia na użytkowanie obiektu i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy wyjaśnił, że zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych są konsekwencją uchybień procesowych i że twierdzenia stron nie są dowodem. Podkreślono, że pozwolenie na użytkowanie nie zwalnia z odpowiedzialności, jeśli nie podjęto niezbędnych środków zapobiegawczych, a obowiązek właściwego oznakowania schodów wynikał z przepisów prawa materialnego (§ 71 ust. 4 i § 306 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury). Sąd Okręgowy uzupełnił ustalenia faktyczne o dowód z pozwolenia na użytkowanie, ale uznał go za irrelewantny dla oceny odpowiedzialności pozwanego. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia Sądu Rejonowego co do zasady odpowiedzialności, wskazując na istnienie bezprawnego zdarzenia, winy sprawcy (niedbalstwa) oraz adekwatnego związku przyczynowego. Kwestia przyczynienia się powódki do szkody miała być przedmiotem dalszego postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności właściciela obiektu użyteczności publicznej za wypadek spowodowany niewłaściwym oznakowaniem schodów, pomimo posiadania pozwolenia na użytkowanie.
Dotyczy specyfiki budynków użyteczności publicznej i obowiązków związanych z bezpieczeństwem osób starszych lub o obniżonej sprawności percepcyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niewłaściwe oznakowanie schodów w budynku użyteczności publicznej, w tym w sanatorium, stanowi podstawę odpowiedzialności deliktowej właściciela obiektu za szkodę poniesioną przez użytkownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niewłaściwe oznakowanie schodów, niezależnie od posiadania pozwolenia na użytkowanie obiektu, może stanowić podstawę odpowiedzialności deliktowej, jeśli nie podjęto niezbędnych środków zapobiegających powstaniu zagrożenia dla życia lub zdrowia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek właściwego oznakowania schodów wynika nie tylko z przepisów prawa materialnego (Rozporządzenie Ministra Infrastruktury), ale także z ogólnego obowiązku nienarażania innych osób na utratę życia lub zdrowia, opartego na zasadach współżycia społecznego i doświadczenia życiowego. Pozwany właściciel sanatorium, ze względu na specyfikę obiektu i wiek/stan zdrowia kuracjuszy, powinien zapewnić maksymalne standardy bezpieczeństwa. Nawet jeśli schody spełniały wymogi pozwolenia na użytkowanie, brak odpowiedniego oznakowania, które minimalizowałoby ryzyko upadku, stanowił bezprawność.
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu zwalnia właściciela z odpowiedzialności cywilnej za wypadek spowodowany niewłaściwym stanem technicznym lub oznakowaniem obiektu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie zwalnia z odpowiedzialności cywilnej, jeśli właściciel nie podjął niezbędnych środków zapobiegających możliwości powstania szkody, nawet jeśli zachował zgodność z przepisami prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że pozwolenie na użytkowanie potwierdza zgodność obiektu z projektem budowlanym i warunkami technicznymi, ale nie wyklucza badania, czy konkretna decyzja wywołała skutki w zakresie prawa cywilnego. Obowiązek nienarażania innych osób na utratę życia lub zdrowia może wynikać także z zasad współżycia społecznego i doświadczenia życiowego, nakazujących unikanie zbędnego ryzyka. Właściciel obiektu użyteczności publicznej, jakim jest sanatorium, powinien oczekiwać maksymalnych standardów bezpieczeństwa.
Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc poprzez błędne ustalenia faktyczne może być skutecznie podniesiony bez wykazania uchybienia przepisom proceduralnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut wadliwych ustaleń faktycznych jest konsekwencją uchybienia przepisom proceduralnym, a nie samodzielnym zarzutem.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że wadliwość podstawy faktycznej jest wynikiem uchybienia procesowego, najczęściej naruszenia art. 233 § 1 kpc. Zarzut błędnych ustaleń faktycznych nie jest samodzielny, lecz musi być powiązany z konkretnym uchybieniem procesowym sądu, które doprowadziło do przyjęcia nieprawdziwej wersji stanu faktycznego. Ponadto, pominięcie twierdzeń strony nie stanowi przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sanatorium (...) sp. z o.o. w C. | spółka | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej za czyn niedozwolony.
k.c. art. 416
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez brak należytej staranności.
Dz.U.2019.1065 art. 71 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymóg wizualnego, kontrastowego oznaczenia krawędzi stopni schodów w budynkach użyteczności publicznej.
Dz.U.2019.1065 art. 306 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymóg oznakowania schodów poprzez zmianę faktury, odcienia lub barwy w pasie 30 cm przed krawędzią stopnia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady swobodnej oceny dowodów; naruszenie może prowadzić do błędnych ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 243 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z dokumentu załączonego do akt, o ile sąd nie postanowi o jego pominięciu.
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Elementy uzasadnienia wyroku.
Dz.U.2021.2351 art. 59a § ust. 2 pkt 2 f
Ustawa Prawo budowlane
Kontrola obejmująca zapewnienie warunków dla osób niepełnosprawnych przy wydawaniu pozwolenia na użytkowanie obiektu użyteczności publicznej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe oznakowanie schodów stanowiło podstawę odpowiedzialności deliktowej. • Pozwany miał obowiązek zapewnić maksymalne standardy bezpieczeństwa, wynikające z przepisów prawa i zasad współżycia społecznego. • Pozwolenie na użytkowanie obiektu nie zwalnia z odpowiedzialności za wypadek spowodowany brakiem odpowiedniego oznakowania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych bez wskazania uchybień procesowych. • Zarzuty naruszenia przepisów procesowych bez wykazania wpływu na rozstrzygnięcie. • Argumentacja oparta na pozwoleniu na użytkowanie jako wyłącznej podstawie oceny bezpieczeństwa obiektu. • Twierdzenie, że schody były prawidłowo oznakowane przed zdarzeniem.
Godne uwagi sformułowania
„upadek pozwanej” nastąpił z uwagi na brak oznakowania (np. taśm) na schodach • „także poprzez przekroczenie zakresu orzekania w wyroku wstępnym poprzez uznanie, że jedyną przyczyną upadku pozwanej (związek przyczynowy) jest brak właściwego (zdaniem Sądu) oznakowania schodów” • „takie postępowanie narusza regułę przewidzianą w art. 3 kpc , a w konsekwencji ponadto podważa wiarygodność wszelkich twierdzeń strony pozwanej.” • „Bezspornym jest, że gdyby stopnie zostały oznakowane w taki sposób, jak to zostało uczynione po zdarzeniu z udziałem powódki lub też w inny sposób należycie ostrzegający przed różnicą poziomów czy występowaniem stopni (...) prawdopodobieństwo zaistnienia szkody zostałoby zminimalizowane.” • „nawet hipotetyczne zaaprobowanie stanowiska apelującej o związaniu decyzją administracyjną z sugerowanym przez nią skutkiem w niczym nie wpływa na możliwość przypisania pozwanej zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie odpowiedzialności.” • „Bezspornym jest, że czym innym jest ustalenie odpowiedzialności sprawcy za szkodę, a czym innym kwestia przyczynienia się pokrzywdzonego do jej powstania, co będzie przedmiotem dalszego postępowania.”
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności właściciela obiektu użyteczności publicznej za wypadek spowodowany niewłaściwym oznakowaniem schodów, pomimo posiadania pozwolenia na użytkowanie."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki budynków użyteczności publicznej i obowiązków związanych z bezpieczeństwem osób starszych lub o obniżonej sprawności percepcyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet posiadanie pozwoleń administracyjnych nie zwalnia z odpowiedzialności cywilnej za zaniedbania w zakresie bezpieczeństwa. Podkreśla znaczenie praktycznych aspektów bezpieczeństwa, takich jak oznakowanie schodów, dla ochrony zdrowia i życia.
“Sanatorium odpowiedzialne za upadek kuracjuszki. Pozwolenie na użytkowanie nie chroni przed karą za brak oznakowania schodów.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.