I 1 Ca 226/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Włocławku rozpoznał apelację uczestniczki S. J. od postanowienia Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim, które stwierdziło nabycie przez zasiedzenie przez T. G. udziału wynoszącego ½ w prawie własności nieruchomości. Sąd Rejonowy ustalił, że T. G. posiadał nieruchomość samoistnie w złej wierze od 1987 roku, a doliczając posiadanie A. J. od 3 października 1984 roku, 30-letni okres zasiedzenia upłynął z dniem 3 października 2014 roku. Apelująca zarzucała obrazę przepisów prawa procesowego (art. 233 § 1 kpc) i materialnego (art. 339 kc, art. 172 § 2 kc, art. 176 § 1 kc), kwestionując samoistność posiadania T. G. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając zarzuty za bezzasadne. Podkreślono, że kwalifikacja posiadania jako samoistnego jest oceną prawną, a nie dowodową. Sąd odwoławczy przyjął ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego jako własne. Zwrócono uwagę na aktualność domniemania samoistnego posiadania (art. 339 kc), które obciążało osoby kwestionujące wniosek dowodem przeciwnym. Sąd Okręgowy stwierdził, że domniemanie to nie zostało obalone, a okoliczności sprawy nie wyłączały jego zastosowania, nawet w kontekście współwłasności. Uznano, że T. G. posiadał całą nieruchomość samoistnie, manifestując wolę posiadania właścicielskiego, a doliczenie posiadania A. J. było uzasadnione. W konsekwencji apelację oddalono, a S. J. nakazano pobrać koszty sądowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja domniemania samoistnego posiadania w sprawach o zasiedzenie, zwłaszcza w kontekście współwłasności i nieruchomości bez księgi wieczystej. Uzasadnienie przeniesienia posiadania przez czynności domniemane.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym braku księgi wieczystej i długotrwałego posiadania przez poprzedników prawnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy posiadanie nieruchomości przez T. G. od 1987 roku, doliczając posiadanie A. J. od 1984 roku, spełnia przesłanki do stwierdzenia zasiedzenia udziału ½ w prawie własności nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd stwierdził zasiedzenie, uznając, że łączny okres posiadania samoistnego (w złej wierze) wyniósł 30 lat i upłynął z dniem 3 października 2014 roku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że T. G. od 1987 roku posiadał nieruchomość samoistnie w złej wierze, a A. J. posiadała ją samoistnie od 3 października 1984 roku. Doliczenie posiadania A. J. do posiadania T. G. pozwoliło na spełnienie 30-letniego terminu zasiedzenia.
Czy w sprawie o zasiedzenie udziału w nieruchomości przez współwłaściciela, zastosowanie znajduje domniemanie samoistnego posiadania z art. 339 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, domniemanie z art. 339 kc znajduje zastosowanie, chyba że zasiedzeniu podlega udział należący do konkretnego współwłaściciela, który wskutek stwierdzenia zasiedzenia utraci swoje prawo. W tej sprawie nie wykazano, aby udział należał do I. K. lub jej spadkobierców, a T. G. manifestował wolę posiadania właścicielskiego całego udziału.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa SN, które w pewnych sytuacjach wyłącza stosowanie art. 339 kc w sprawach o zasiedzenie przez współwłaściciela. Jednakże w tej sprawie nie udowodniono, że sporny udział należał do spadkobierców I. K., a T. G. posiadał całą nieruchomość ponad swój udział, co uzasadniało zastosowanie domniemania.
Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc (dowolna ocena dowodów) jest właściwy do kwestionowania kwalifikacji posiadania jako samoistnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwalifikacja posiadania jako samoistnego jest oceną prawną, a nie dowodową. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc nie jest właściwy do podważenia tej kwalifikacji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że ocena prawna posiadania jako samoistnego lub zależnego nie jest kwestią dowodową podlegającą ocenie w trybie art. 233 § 1 kpc, lecz subsumpcją ustalonego stanu faktycznego pod normę prawną. Właściwym zarzutem byłaby obraza przepisów prawa materialnego (np. art. 336 kc).
Czy przeniesienie posiadania nieruchomości przez A. J. na T. G. nastąpiło skutecznie, mimo braku formalnego porozumienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przeniesienie posiadania nastąpiło skutecznie, nawet jeśli nie było formalnego porozumienia, poprzez czynności domniemane wynikające z opuszczenia nieruchomości przez A. J. i objęcia jej w posiadanie przez T. G.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wydanie rzeczy może przybrać formę aktu symbolicznego, a opuszczenie nieruchomości przez dotychczasowego posiadacza i objęcie jej przez nabywcę, nawet bez formalnego porozumienia, stanowi skuteczne przeniesienie posiadania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. B. | inne | wnioskodawca |
| J. W. | inne | wnioskodawca |
| P. G. | inne | uczestnik postępowania |
| Z. G. | inne | uczestnik postępowania |
| S. K. | inne | uczestnik postępowania |
| S. J. | inne | uczestniczka postępowania |
| T. G. | inne | zasiedzenie |
| W. D. | inne | poprzedni właściciel |
| Z. Ż. | inne | poprzedni właściciel |
| H. N. | inne | spadkobierca |
| Z. N. | inne | spadkobierca |
| A. J. | inne | poprzedni posiadacz |
| I. K. | inne | potencjalny współwłaściciel |
| P. K. | inne | spadkobierca |
| Z. M. (1) | inne | poprzedni posiadacz |
| Z. M. (2) | inne | poprzedni posiadacz |
| H. M. (później T.) | inne | poprzedni posiadacz |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 172 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określa przesłanki nabycia własności przez zasiedzenie, w tym wymagany okres posiadania samoistnego.
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadania samoistnego.
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
Domniemanie samoistnego posiadania.
k.c. art. 176 § 1
Kodeks cywilny
Doliczanie posiadania poprzednika.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady ponoszenia kosztów postępowania.
Dz.U.2020.755 art. 84 § 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot niewykorzystanej zaliczki.
Dz.U.2020.755 art. 113 § 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Pobranie opłaty od strony przegrywającej.
Dz.U.2020.755 art. 96 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwolnienie od kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie nieruchomości przez T. G. od 1987 roku, doliczając posiadanie A. J. od 1984 roku, spełnia 30-letni termin zasiedzenia. • Domniemanie samoistnego posiadania z art. 339 kc zostało obalone przez dowody wskazujące na posiadanie całości nieruchomości przez T. G. ponad jego udział. • Przeniesienie posiadania przez A. J. na T. G. nastąpiło skutecznie poprzez czynności domniemane.
Odrzucone argumenty
Obraza art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów i przyjęcie samoistnego posiadania przez T. G. • Niewłaściwe zastosowanie art. 339 kc w zw. z art. 6 kc. • Niewłaściwe zastosowanie art. 172 § 2 kc z powodu niewykazania samoistności posiadania. • Naruszenie art. 176 § 1 kc poprzez uznanie przeniesienia posiadania na rzecz poprzednika prawnego wnioskodawczyń.
Godne uwagi sformułowania
kwalifikacja posiadania jako samoistnego lub zależnego jest oceną prawną i nie wiąże się z subsumpcją ustalonego stanu faktycznego pod określoną normę prawną • ciężar dowodu faktu władania rzeczą • odwrócenie ciężaru dowodu w ten sposób, że to osoba kwestionująca samoistny charakter posiadania rzeczy przez osobę, która nią włada musi wykazać okoliczności podważające taki charakter posiadania • T. G. manifestował na zewnątrz wolę posiadania właścicielskiego także pozostałego udziału • posiadał całą nieruchomość całkowicie samodzielnie, w sposób pełny, zachowując się tak, jakby tylko jemu przysługiwało prawo jej własności
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Barbara Baranowska
sędzia
Aneta Sudomir - Koc
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja domniemania samoistnego posiadania w sprawach o zasiedzenie, zwłaszcza w kontekście współwłasności i nieruchomości bez księgi wieczystej. Uzasadnienie przeniesienia posiadania przez czynności domniemane."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym braku księgi wieczystej i długotrwałego posiadania przez poprzedników prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy zasiedzenia nieruchomości, co jest tematem często interesującym dla prawników i osób zainteresowanych prawem rzeczowym. Szczególnie ciekawy jest wątek nieruchomości bez księgi wieczystej i zastosowanie domniemania samoistnego posiadania.
“Jak zasiedzieć nieruchomość bez księgi wieczystej? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.