I 1 Ca 10/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Włocławku rozpoznał apelację uczestnika postępowania J. H. od postanowienia Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim z dnia 18 sierpnia 2020 roku, sygn. akt I Ns 194/18, które stwierdziło nabycie spadku po S. H. w całości na rzecz wnioskodawcy (...) Sp. z o.o. w C. na podstawie testamentu notarialnego. Sąd Rejonowy ustalił, że spadkodawca, będąc bezdzietnym kawalerem, sporządził ważny testament notarialny, powołując do spadku spółkę. Apelujący zarzucał naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym pominięcie wniosków dowodowych o uzupełniającą opinię biegłych, przesłuchanie świadka T. G. i lekarza leczącego spadkodawcę, a także naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez błędną ocenę dowodów i ustalenie zdolności spadkodawcy do świadomego powzięcia decyzji. Zarzucił również naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 945 § 1 pkt 1 kc. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy stwierdził, że zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc miały charakter polemiczny, a Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w tym opinii biegłych, która była kluczowa dla stwierdzenia ważności testamentu. Oddalenie wniosków dowodowych było uzasadnione brakiem wskazania adresów świadków lub brakiem rzeczowych podstaw do przeprowadzenia dodatkowych opinii. Sąd Okręgowy odrzucił również zarzut naruszenia art. 5 kpc, wskazując, że uczestnik postępowania nie był nieporadny i aktywnie brał udział w sprawie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, obciążające apelującego, zostało uznane za prawidłowe w świetle zasady ponoszenia kosztów przez strony, których interesy są sprzeczne, zwłaszcza w przypadku kwestionowania testamentu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów (art. 233 kpc), dopuszczalności dowodu z opinii biegłych (art. 286 kpc), obowiązku udzielania pouczeń przez sąd (art. 5 kpc) oraz rozstrzygania o kosztach w sprawach spadkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście postępowania spadkowego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy spadkodawca w chwili sporządzania testamentu notarialnego znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spadkodawca był w stanie świadomie i swobodnie podjąć decyzję i wyrazić wolę w przedmiocie rozporządzenia majątkiem na wypadek śmierci.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłych psychiatry i psychologa, która została uznana za pełną i przekonującą. Analiza historii choroby i kontaktów testatora w okresie sporządzania testamentu wykazała logiczność jego wypowiedzi i świadomość decyzji.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wnioski dowodowe o przeprowadzenie uzupełniającej opinii biegłych oraz przesłuchanie świadków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Rejonowy prawidłowo oddalił wnioski dowodowe.
Uzasadnienie
Wnioski dowodowe były bezzasadne, ponieważ nie wskazano adresów świadków, brak było rzeczowych podstaw do przeprowadzenia dodatkowych opinii, a zarzuty wobec opinii biegłych miały charakter polemiczny i wynikały z niezadowolenia strony z niekorzystnego rozstrzygnięcia.
Czy sąd pierwszej instancji miał obowiązek udzielenia pouczeń uczestnikom postępowania występującym bez profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie miał takiego obowiązku w tej konkretnej sytuacji.
Uzasadnienie
Uczestnik postępowania nie był nieporadny, aktywnie brał udział w sprawie, składał wnioski i zadawał pytania. Sąd udzielał pouczeń wielokrotnie, a obowiązek ten nie obejmuje zastępowania inicjatywy dowodowej stron ani udzielania porad prawnych.
Czy rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, obciążające wyłącznie apelującego, było prawidłowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozstrzygnięcie o kosztach było prawidłowe.
Uzasadnienie
W sprawach o stwierdzenie nabycia spadku, gdy kwestionowana jest ważność testamentu, możliwe jest obciążenie kosztami postępowania strony, której wnioski zostały oddalone. Apelujący kwestionował ważność testamentu, co spowodowało powstanie dodatkowych kosztów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. w C. | spółka | wnioskodawca |
| J. H. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| C. D. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Z. D. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. Ż. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 945 § § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 926 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 277
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 670
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 83 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej i prawidłowej oceny materiału dowodowego, w tym opinii biegłych. • Testament notarialny był ważny, a spadkodawca był zdolny do świadomego i swobodnego powzięcia decyzji. • Oddalenie wniosków dowodowych było uzasadnione. • Sąd nie miał obowiązku udzielania pouczeń w sytuacji aktywnego udziału uczestnika postępowania. • Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania było prawidłowe.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez błędną ocenę dowodów. • Naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 945 § 1 pkt 1 kc. • Pominięcie wniosków dowodowych o uzupełniającą opinię biegłych i przesłuchanie świadków. • Naruszenie art. 5 kpc poprzez brak udzielenia pouczeń.
Godne uwagi sformułowania
Zarzut ten miał jedynie polemiczny charakter i sprowadzał się do przedstawienia przez apelującego własnego, alternatywnego stanu faktycznego i własnej interpretacji faktów. • Do naruszenia przywołanego przepisu może dojść jedynie wówczas, gdyby doszło do uchybienia podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów tj. zasadom logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów. • Dopuszczenie dowodu z dodatkowej opinii nie może być wynikiem wyłącznie niezadowolenia strony z niekorzystnej dla niej opinii już przeprowadzonej. • Udzielenie pouczenia zależy od oceny i uznania Sądu uwiarygodnionego konkretną sytuacją procesową i staje się powinnością Sądu tylko w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, kiedy zachodzi potrzeba zapobieżenia nierówności podmiotów toczącego się postępowania.
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów (art. 233 kpc), dopuszczalności dowodu z opinii biegłych (art. 286 kpc), obowiązku udzielania pouczeń przez sąd (art. 5 kpc) oraz rozstrzygania o kosztach w sprawach spadkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście postępowania spadkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważności testamentu i zdolności spadkodawcy do czynności prawnych, co jest często problematyczne. Analiza zarzutów apelacyjnych i sposobu ich oddalenia przez sąd jest pouczająca dla prawników procesowych.
“Ważność testamentu: Czy problemy zdrowotne spadkodawcy unieważniają jego ostatnią wolę?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.