I 1 C 805/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o zapłatę składki ubezpieczeniowej, uznając wypowiedzenie umowy OC dokonane drogą mailową za skuteczne.
Powód domagał się zapłaty składki ubezpieczeniowej wraz z odsetkami, twierdząc, że pozwany nie zapłacił polisy OC na kolejny rok, ponieważ umowa nie została wypowiedziana. Pozwany argumentował, że skutecznie wypowiedział umowę wysyłając maila do ubezpieczyciela. Sąd uznał, że wypowiedzenie drogą mailową było skuteczne, ponieważ ustawa nie zastrzegła formy pisemnej pod rygorem nieważności, a dowód w postaci maila i zeznań pozwanego potwierdził jego wolę wypowiedzenia umowy.
Powód (...) spółka z o.o. w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego K. R. kwoty 1.081,77 zł, na którą składała się nieopłacona składka za polisę OC oraz skapitalizowane odsetki. Powód twierdził, że pozwany nie wypowiedział umowy ubezpieczenia OC zawartej na okres do 11 lipca 2014 r., w związku z czym automatycznie zawarto kolejną umowę na następne 12 miesięcy, za którą pozwany nie zapłacił składki. Pozwany wniósł sprzeciw, podnosząc, że wysłał wypowiedzenie umowy drogą elektroniczną na adres ubezpieczyciela. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym wydruk maila pozwanego i jego zeznania, uznał, że wypowiedzenie umowy ubezpieczenia OC dokonane przez pozwanego drogą mailową było skuteczne. Sąd powołał się na art. 61 § 2 k.c. dotyczącym oświadczeń woli w postaci elektronicznej oraz na art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który nie zastrzega formy pisemnej pod rygorem nieważności dla wypowiedzenia umowy ubezpieczenia. Ponieważ wypowiedzenie było skuteczne, pozwany nie był zobowiązany do zapłaty składki za kolejny okres ubezpieczeniowy. W konsekwencji, wierzytelność nie istniała, a powód, jako nabywca wierzytelności na podstawie cesji, nie mógł jej skutecznie dochodzić. Sąd oddalił powództwo i obciążył powoda kosztami procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wypowiedzenie umowy ubezpieczenia OC dokonane drogą elektroniczną jest skuteczne, jeśli ustawa nie zastrzega formy pisemnej pod rygorem nieważności, a oświadczenie woli zostało wprowadzone do środka komunikacji elektronicznej w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 61 § 2 k.c. oraz art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który nie przewiduje rygoru nieważności dla formy pisemnej wypowiedzenia. Forma pisemna była zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych (ad probationem), a fakt wysłania maila został udowodniony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany K. R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z o.o. | spółka | powód |
| K. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 61 § § 2
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią.
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
a contrario - podstawą oddalenia powództwa.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
u.u.o. art. 28
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Forma powiadomienia zakładu ubezpieczeń o wypowiedzeniu umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Zastrzeżono formę pisemną, ale nie pod rygorem nieważności.
Pomocnicze
k.c. art. 73
Kodeks cywilny
Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności.
k.c. art. 74
Kodeks cywilny
Zastrzeżenie formy pisemnej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności, chyba że obie strony wyrażą na to zgodę, żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo fakt dokonania czynności będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma.
u.u.o. art. 22
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Stosowanie przepisów kodeksu cywilnego do umów ubezpieczenia obowiązkowego w sprawach nieuregulowanych w ustawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne wypowiedzenie umowy ubezpieczenia OC drogą mailową. Brak obowiązku zapłaty składki za kolejny okres ubezpieczeniowy z uwagi na skuteczne wypowiedzenie umowy.
Odrzucone argumenty
Niezapłacenie składki za kolejny okres ubezpieczeniowy. Brak skutecznego wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC w formie pisemnej.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią pisemna forma powiadomienia zakładu ubezpieczeń o wypowiedzeniu umowy nie została zastrzeżona przez tę ustawę pod rygorem nieważności zastrzeżona forma miała rygor formy zastrzeżonej wyłącznie dla celów dowodowych (ad probationem) niezastrzeżenie zaś przez ustawodawcę skutku nieważności dokonanych zawiadomień lub oświadczeń powodowało, że zastrzeżona forma miała rygor formy zastrzeżonej wyłącznie dla celów dowodowych konieczność przesłuchania pozwanego dla wykazania przesłania pozwanemu oświadczenia o wypowiedzeniu umowy ubezpieczenia OC drogą mailową nie była jednak konieczna, gdyż fakt ten w pełni udowodniała treść wydruku maila pozwanego
Skład orzekający
Marzanna Stefaniuk-Muczyńska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC dokonanego drogą elektroniczną, gdy ustawa nie wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy forma pisemna nie jest zastrzeżona pod rygorem nieważności. W przypadku innych umów lub przepisów wymagających formy pisemnej pod rygorem nieważności, sytuacja może być inna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje ewolucję prawa w kierunku akceptacji komunikacji elektronicznej w relacjach umownych, co jest istotne w dzisiejszym świecie cyfrowym. Pokazuje też, jak ważne jest udowodnienie wysłania oświadczenia woli.
“Czy mailowe wypowiedzenie polisy OC jest ważne? Sąd Rejonowy w Gdyni odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 1081,77 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I 1 C 805/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2017 roku Sąd Rejonowy w Gdyni Wydział I Cywilny - Sekcja d.s. rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym w składzie: Przewodniczący: SSR Marzanna Stefaniuk-Muczyńska Protokolant: sekr. Magdalena Czapiewska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. w Gdyni na rozprawie sprawy z powództwa: (...) spółki z o.o. z siedzibą w W. przeciwko: K. R. o zapłatę I. oddala powództwo; II. obciąża powoda kosztami procesu i uznaje je za uiszczone w całości. UZASADNIENIE Powód (...) spółka z o.o. w W. wystąpił z żądaniem zasądzenia od pozwanego K. R. kwoty 1.081,77 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu i kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwu powód podał, iż na żądaną sumę składa się kwota 935,68 zł wynikająca z nieopłacenia polisy (...) z terminem płatności określonym na dzień 12 lipca 2014 r. oraz 146,09 zł z tytułu skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w płatności tej kwoty naliczonych za okres od 13 lipca 2014 r. do 24 marca 2016 r. Wskazał też, że mimo iż pozwanego i (...) łączyła umowa obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, to pozwany nie zapłacił składki przewidzianej w wyżej wskazanej polisie obowiązującej w okresie od 12 lipca 2014 r. do 11 lipca 2015 r. Wyjaśnił także, że zawarta pierwotnie przez pozwanego ze spółką (...) umowa ubezpieczenia samochodu marki m. (...) vito nie została przez pozwanego wypowiedziana, dlatego też z mocy ustawy została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy. Powód podał również, że powstała w ten sposób wierzytelność (...) przelał na rzecz powoda na podstawie cesji z dnia 18 grudnia 2015 r. Wydany w sprawie w postępowaniu elektronicznym nakaz zapłaty został przez pozwanego zaskarżony w całości w drodze sprzeciwu. Skarżący wnosząc o oddalenie powództwa podniósł, że wysłał do Towarzystwa (...) wypowiedzenie umowy w ustawowym terminie pocztą elektroniczną ze swojego adresu e-mail. Podał też, że pod oświadczeniem tym podpisał się normalnie, tak jak podpisuje się pod mailem. Pozwany zarzucił, że (...) zignorował jego pismo, nie próbując nawet poinformować go o nieprawidłowości co do podpisu. Kontakt nastąpił dopiero po jakimś czasie, ale jedynie w celu ponaglenia płatności za polisę. Wobec treści art. 505 1 kpc niniejsza sprawa rozpoznawana była w postępowaniu uproszczonym. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany posiadał zawartą ze spółką (...) umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych dotyczącą samochodu marki m. (...) vito. Umowa była zawarta na okres roku do dnia 11 lipca 2014 r. i była potwierdzona polisą nr (...) . okoliczność bezsporna W dniu 10 lipca 2014 r. pozwany przesłał do spółki (...) na mailową skrzynkę kontaktową powoda: bok@link4.pl mail, w treści którego poinformował powoda o wypowiedzeniu tej umowy. Pozwany nie otrzymał żądnej informacji na swoją skrzynkę pocztową, że wysłany przez niego mail nie został doręczony. Dowód: przesłuchanie pozwanego w charakterze strony - k. 80, wydruk maila pozwanego do spółki z dnia 10.07.2014 r. - k. 8v Spółka (...) wystawiła potwierdzenie zawarcia umowy ubezpieczenia OC z pozwanym w okresie od dnia 12 lipca 2014 r. do dnia 11 lipca 2015 r. Polisa dotyczyła przedmiotowego pojazdu. Dowód: wydruk potwierdzenia zawarcia polisy (...) - k. 34-34v Pozwany nie zapłacił na rzecz powoda kwoty dochodzonej pozwem. okoliczność bezsporna W dniu 18 grudnia 2015 r. na podstawie umowy cesji (...) przelał na rzecz powoda wierzytelność wynikającą z polisy (...) . okoliczność bezsporna Sąd zważył, co następuje: Ustalając powyższy stan faktyczny, jako wiarygodne, Sąd ocenił przedłożone przez strony wydruki, albowiem sama treść tych wydruków, w przeciwieństwie do ustalenia skutków z nich wynikających, nie była kwestionowała przez żadną ze stron procesu. Podstawę ustaleń faktycznych stanowił także zeznania pozwanego słuchanego w charakterze strony, które to zeznania Sąd uznał za wiarygodne. Zeznania te - w zakresie twierdzenia o wysłaniu przez pozwanego oświadczenia o wypowiedzeniu umowy OC drogą mailową - znajdowałby bowiem potwierdzenie w treści wydruku tegoż maila. W świetle ustalonego w ten sposób stanu faktycznego sprawy Sąd uznał, iż wobec skutecznego wypowiedzenia przez pozwanego w ustawowym terminie umowy łączącej go ze spółką (...) w okresie do dnia 11 lipca 2014 r. - pozew o zapłatę składki za kolejną, z mocy ustawy zwarta umowę ubezpieczenia pozbawiony był podstaw. Rozstrzygając w powyższy sposób Sąd miał na względzie, iż w sprawie niniejszej okolicznością bezsporną był fakt nie dokonania przez pozwanego wypowiedzenia umowy w formie pisemnej. Pozwany twierdził jednak, iż skutecznego wypowiedzenia dokonał z uwagi na przesłanie powodowi maila z oświadczeniem woli wypowiedzenia umowy stwierdzonej polisą nr (...) . Przychylając się do stanowiska pozwanego Sąd miał na uwadze, iż myśl art. 61 §2 kc oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią. Sąd miał też na względzie, że przewidziana w art. 28 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych pisemna forma powiadomienia zakładu ubezpieczeń o wypowiedzeniu umowy nie została zastrzeżona przez tę ustawę pod rygorem nieważności. Niezastrzeżenie zaś przez ustawodawcę skutku nieważności dokonanych zawiadomień lub oświadczeń powodowało, że zastrzeżona forma miała rygor formy zastrzeżonej wyłączenie dla celów dowodowych ( ad probationem ), co wynika z normy art. 73 kc , który stanowi, że jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności. Do umów ubezpieczenia obowiązkowego (w tym ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego) w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się zaś przepisy kodeksu cywilnego (vide art. 22 ustawy). Oznacza to, że czynność prawna (oświadczenie o wypowiedzeniu) jest ważna, lecz jej dokonanie bez zachowania formy zastrzeżonej prowadzić może do utrudnień w udowodnieniu faktu i treści jej dokonania, co wynika z regulacji art. 74 kc. Przepis §1 tego artykułu (w brzmieniu obowiązującym w okresie zawarcia, tj. lipcu 2013 r. i dacie przesłania maila przez pozwanego, tj. w lipcu 2014 r.) przewidywał bowiem, że zastrzeżenie formy pisemnej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Następnie §2 tego przepisu stanowił, że mimo niezachowania formy pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych, dowód ze świadków lub dowód z przesłuchania stron jest dopuszczalny, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, jeżeli żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo jeżeli fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma. W konsekwencji niedochowanie formy pisemności oraz niezachowanie trybu powiadomienia za potwierdzeniem odbioru lub listem poleconym nie prowadziło i nie prowadzi do nieważności dokonanego zawiadomienia czy oświadczenia, ale powodowało określone w przepisach kodeksu cywilnego utrudnienia dowodowe (por. D. Fuchs, D. Maśniak, J. Nawracała, M. Serwach, Komentarz do ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, [w:] Prawo ubezpieczeń gospodarczych , t.1, Lex 2010). W sprawie niniejszej konieczność przesłuchania pozwanego dla wykazania przesłania pozwanemu oświadczenia o wypowiedzeniu umowy ubezpieczenia OC drogą mailową nie była jednak konieczna, gdyż fakt ten w pełni udowodniała treść wydruku maila pozwanego skierowanego do spółki (...) z dnia 10 lipca 2014 r., a więc w dniu poprzedzającym upływ terminu, na który umowa ubezpieczenia z tą spółka została zawarta. Tym niemniej zeznając w sprawie, pozwany w sposób spójny z treścią tego maila potwierdził fakt przesłania ubezpieczycielowi oświadczenia o wypowiedzeniu umowy ubezpieczenia drogą mailową. W tym stanie rzeczy, mając na względzie, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t,j. Dz.U. z 2013 r. poz. 392, tj.w brzemieniu obowiązującym w lipcu 2013 r. i 2014 r.) jedynie w sytuacji gdy posiadacz pojazdu mechanicznego nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta, nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, uważa się, że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy oraz uwzględniając to, że w toku niniejszego procesu pozwany skuteczne wykazał fakt przekazania ubezpieczycielowi oświadczenia o wypowiedzeniu tej umowy - żądanie pozwu Sąd ocenił jako niezasadne. Skoro bowiem zbywcy wierzytelności w rzeczywistości nie przysługiwało prawo domagania się od pozwanego roszczenia o zapłatę składki za okres od dnia 12 lipca 2014 r., to prawa takiego nie mógł skutecznie przenieść na rzecz powoda. Warunkiem otrzymania należności przez nabywcę długu jest wszak udowodnienie, że takie prawo przysługiwało pierwotnemu wierzycielowi. (tak też SN w wyroku z dnia 12.07.2006, V CSK 187/06, M.Prawn. 2006/16/849) Powyższe skutkowało oddaleniem powództwa, o czym orzeczono w pkt. I wyroku w oparciu o przepis art. 805 §1 kc a contrario . W konsekwencji powód, jako strona spór przegrywająca, został obciążony w całości powstałymi w sprawie kosztami procesu, o czym orzeczono na mocy art. 98 §1 kpc w zw. z art. 108 §1 kpc . Wobec uiszczenia ich przez powoda w toku postępowania, koszty te zostały uznane przez Sąd za uiszczone w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI