I 1 C 531/19

Sąd Rejonowy w GdyniGdynia2019-08-29
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
nieważność umowyświadczenie nienależnepostępowanie uproszczonezmiana powództwacofnięcie pozwukoszty zastępstwa procesowegostan psychicznyzdolność do czynności prawnych

Sąd oddalił powództwo o zapłatę z umowy pożyczki, uznając umowę za nieważną z powodu stanu psychicznego pozwanej w chwili jej zawierania.

Powódka domagała się zapłaty 13.287,87 zł z umowy pożyczki, jednak po wydaniu opinii biegłego o stanie psychicznym pozwanej, ograniczyła powództwo do 1.956,24 zł, wskazując na świadczenie nienależne. Pozwana twierdziła, że umowa jest nieważna z powodu jej stanu psychicznego. Sąd uznał zmianę powództwa za niedopuszczalną w postępowaniu uproszczonym i oddalił pierwotne powództwo, uznając umowę za nieważną.

Powódka S. (...) S. wniosła o zasądzenie od pozwanej T. C. kwoty 13.287,87 zł z umowy pożyczki. Pozwana wniosła sprzeciw, twierdząc, że umowa jest nieważna, gdyż została zawarta w stanie uniemożliwiającym świadome podjęcie decyzji. Po wydaniu opinii sądowo-lekarskiej potwierdzającej stan pozwanej, powódka ograniczyła powództwo do 1.956,24 zł, wskazując na świadczenie nienależne, a w pozostałej części cofnęła powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia. Sąd uznał jednak, że zmiana powództwa w postępowaniu uproszczonym jest niedopuszczalna. Ponadto, sąd uznał cofnięcie powództwa w części za niedopuszczalne, gdyż było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i lojalności wobec uczestników obrotu, a także miało na celu obejście prawa i zablokowanie innego postępowania. Wobec zgodnego stanowiska stron co do nieważności umowy pożyczki oraz opinii biegłego, sąd oddalił powództwo jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana powództwa w postępowaniu uproszczonym jest niedopuszczalna, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 505^7 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiana reżimu postępowania z uproszczonego na zwykłe nie była uzasadniona, a sama zmiana powództwa w postępowaniu uproszczonym jest niedopuszczalna zgodnie z art. 505^4 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

T. C.

Strony

NazwaTypRola
S. (...) S.spółkapowódka
T. C.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 505^4 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu uproszczonym zmiana powództwa jest niedopuszczalna.

k.p.c. art. 203 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, gdy jest ono sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sporu w zakresie kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sporu w zakresie kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 505^7

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki do zmiany reżimu postępowania z uproszczonego na zwykłe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa pożyczki jest nieważna z powodu stanu psychicznego pozwanej w chwili jej zawierania. Zmiana powództwa w postępowaniu uproszczonym jest niedopuszczalna. Cofnięcie pozwu w części było niedopuszczalne jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i zmierzające do obejścia prawa.

Odrzucone argumenty

Powódka próbowała zmodyfikować powództwo, wskazując na świadczenie nienależne jako podstawę roszczenia. Powódka cofnęła powództwo w części, ale sąd uznał to za niedopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

umowa łącząca strony jest nieważna, gdyż została zawarta przez pozwaną w stanie uniemożliwiającym świadome i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli zmiana taka jest niedopuszczalna w postępowaniu uproszczonym cofnięcie to byłoby niezgodne z zasadami współżycia społecznego, a szczególności lojalności wobec uczestników obrotu prawnego i adekwatności podjętych działań niniejsze postępowanie zostało wszczęte, aby zablokować postępowanie wytoczone przez pozwaną w dniu 11 stycznia 2018 r. powódce w sprawie I C 30/18 o uznanie umowy pożyczki z dnia 30 września 2013 r. za nieważną.

Skład orzekający

Piotr Jędrzejewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zmiany powództwa i cofnięcia pozwu w postępowaniu uproszczonym, a także ocena ważności umowy zawartej przez osobę o ograniczonej świadomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i konkretnych okoliczności faktycznych związanych ze stanem psychicznym pozwanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może ocenić motywacje stron i chronić słabszą stronę, nawet jeśli oznacza to odrzucenie formalnych wniosków procesowych. Podkreśla znaczenie stanu psychicznego przy zawieraniu umów.

Sąd odrzucił pozew, bo firma chciała "obejść prawo" i chronić słabszą stronę umowy.

Dane finansowe

WPS: 13 287,87 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3617 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I 1 C 531/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2019 roku Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja d/s rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym w składzie: Przewodniczący: Sędzia Piotr Jędrzejewski po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2019 r. w Gdyni na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S. (...) S. z siedzibą w G. przeciwko T. C. o zapłatę I. oddala powództwo; II. kosztami postępowania obciąża powódkę; III. zasądza od powódki S. (...) S. z siedzibą w G. rzecz pozwanej T. C. kwotę 3.617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zarządzenia: 1. Odnotować i zakreślić w rep. C, 2. odpis wyroku doręczyć pełnomocnikowi powódki i pełnomocnikowi pozwanej, 3. przedłożyć z wpływem lub za 30 dni. G. , dnia 29 sierpnia 2019 r. UZASADNIENIE (Powódka) S. (...) S. z siedzibą w G. wniosła o zasądzenie od T. C. (pozwanej) kwoty 13.287,87 zł oraz odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie nie więcej niż maksymalnych od dnia 2 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania. Jako podstawę roszczenia wskazała umowę pożyczki zawartą między stronami w dniu 30 września 2013 r. Pozwana złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym elektronicznym, w którym wniosła o oddalenie powództwa wskazując, że umowa łącząca strony jest nieważna, gdyż została zawarta przez pozwaną w stanie uniemożliwiającym świadome i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. Powódka w piśmie z dnia 2 maja 2019 r. wobec wydania w sprawie I C 30/18 opinii sądowo-lekarskiej o stanie zdrowie pozwanej, której nie kwestionowała ograniczyła powództwo do kwoty 1.956,24 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty wskazując, że podstawą zasądzenia tej kwoty powinno być przepisy o świadczeniu nienależnym podlegającym zwrotowi. Jednocześnie w pozostałej części powództwo cofnęła ze zrzeczeniem się roszczenia. USTALENIA FAKTYCZNE 1. W dniu 30 września 2013 r. powódka zawarła z pozwaną umowę pożyczki w kwocie 18.000 zł, która miała być zwrócona w miesięcznych ratach przez okres 10 lat. Dowód : umowa k. 30-32 2. Na podstawie opinii biegłego ustalono, że w chwili zawierania umowy pozwana znajdowała się w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjęcia decyzji i wyrażenie woli. Dowód : opinia ze sprawy I C 30/18 k. 79-83 akt 3. Na konto pozwanej w dniu 30 września 2013 r. została przelana kwota 16.560 zł. Dowód: zestawienie operacji – k. 136 OCENA DOWODÓW 4. Stan faktyczny w niniejszej sprawie był niesporny, gdyż strona pozwana po przeprowadzeniu dowodu w innym postępowaniu zaakceptowała stanowisko pozwanej, że umowa podpisana między stronami była nieważna. Pozostałe dowody w postaci dokumentacji związanej z umową i rozliczeń wpłat dokonywanych na jej poczet nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. ROZWAŻANIA PRAWNE 5. Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. 6. Kwestia sporną w niniejszej sprawie było czy sąd powinien powództwo oddalić w całości, umorzyć w części i w pozostałej części oddalić, lub umorzyć w części i w pozostałej części rozpoznać zmienione powództwo. 7. Sąd uznał, iż nie jest dopuszczalna zmiana powództwa przez powódkę. Powódka pierwotnie domagała się zasądzenia kwoty 13.287,87 zł oraz odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie nie więcej niż maksymalnych od dnia 2 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty, a następnie cofnęła roszczenie w części co do należności głównej jak i charakteru odsetek dochodzonych, pozostawiając żądanie kwoty 1.956,24 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty. Jednocześnie mając świadomość że zmiana taka jest niedopuszczalna w postępowaniu uproszczonym powódka wnioskowała o zmianę reżimu postępowania odrębnego, jakim jest postępowanie uproszczone na postępowanie zwykłe. W ocenie Sądu brak było podstaw do zmiany tego reżimu, gdyż nie zachodziła żadna z przesłanek z art. 505 7 k.p.c. czyli sprawa nie była szczególnie zawiła, ani też do jej rozstrzygnięcia nie były wymagane wiadomości specjalne. W ocenie Sądu wobec treści art. 505 4 § 1 k.p.c. w postępowaniu uproszczonym taka zmiana powództwa jest niedopuszczalna. Powodowało to, że Sąd nie mógł tak zmodyfikowanego powództwa przyjąć do rozpoznania i rozpoznać merytorycznie. 8. W ocenie Sądu powódka w pozwie określiła podstawę prawną i faktyczną powództwa. Była nią umowa pożyczki, która miała być zawarta między stronami i określiła okoliczności faktyczne w jakich doszło do jej zawarcia, spłat i rozwiązania. W wyniku argumentów podniesionych przez stronę pozwaną, powódka zaakceptowała stanowisko strony pozwanej o nieważności tej umowy. W konsekwencji takiej postawy procesowej, powódka cofnęła powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia, jednakże jedynie w części przekraczającej swoje zmodyfikowane powództwo. Oświadczenie swoje motywowała tym, że po ponownym przeliczeniu dokonanych wpłat oraz ponownej ocenie materiału dowodowego należy mówić o tym, że pozwana otrzymała świadczenie nienależne które winna zwrócić i to świadczenia w ocenie sądu winno być od pozwanej zasądzone. 9. Jednocześnie w ocenie Sądu, należy zauważyć że to cofnięcie powództwa w części, było motywowane chęcią osiągnięcia chociaż częściowego sukcesu w postaci uwzględnienia powództwa co do nienależnego świadczenia. Zgodnie z art. 203 § 4 k.p.c. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. Sąd nie uwzględnił cofnięcia powództwa w części jak to określiła powódka w swoim piśmie z dnia 2 maja 2019 r. Cofnięcie to byłoby niezgodne z zasadami współżycia społecznego, a szczególności lojalności wobec uczestników obrotu prawnego i adekwatności podjętych działań. W ocenie Sądu niniejsze postępowanie zostało wszczęte, aby zablokować postępowanie wytoczone przez pozwaną w dniu 11 stycznia 2018 r. powódce w sprawie I C 30/18 o uznanie umowy pożyczki z dnia 30 września 2013 r. za nieważną. Wytoczenie w dniu 2 sierpnia 2018 r. niniejszego powództwa miało na celu spowodowanie, by sąd w tamtym postępowaniu uznał, że strona powodowa nie ma interesu prawnego w prowadzeniu procesu, skoro został wytoczony proces o świadczenie. Powoduje to, że powódka była świadoma jakie zarzuty wnosi pozwana w stosunku do tej umowy, a mimo to wszczęła postępowanie o zasądzenia należności z nieważnej umowy. Już w sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana załączyła szereg opinii z innych spraw z podobnego okresu, które wskazywały, że pozwana nie miała świadomości i swobody przy zawieraniu umowy. Dopiero jednak sporządzenie opinii w sprawie I C 30/18 spowodowało, że powódka częściowo cofnęła powództwo, a częściowo starała się je zmodyfikować wskazując inna podstawę prawną i faktyczną, co w postępowaniu upominawczym jest niedozwolone. Powodowało to, że Sąd uznał cofnięcie powództwa za niedopuszczalne. 10. Skoro strony procesu zgodnie twierdziły, że umowa zawarta między stronami jest nieważna, to w ocenie Sądu na podstawie tych stanowisk i opinii ze sprawy I C 30/18 uprawnione było przyjęcie, że pozwana udowodniła, że umowa zawarta w dniu 30 września 2013 r. była nieważna. Powoduje to że wszelkie roszczenia, które opierały się na tej umowie i jej ważności są bezzasadne. 11. Dlatego też Sąd w pkt I wyroku oddalił powództwo uznając, że żądanie którego podstawę stanowić miała zawarta umowa nie było zasadne i podlegało oddaleniu na mocy art. 6 k.c. 12. O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sporu na podstawie art. 98 k.p.c. i art. 108 k.p.c. obciążając nimi stronę powodową jako stronę przegrywającą proces i zasądzając od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI