I 1 C 1603/19

Sąd Rejonowy w GdyniGdynia2020-07-29
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
zapłatarozłożenie na ratykoszty procesuart. 102 k.p.c.szczególnie uzasadniony wypadeksytuacja materialnaniepełnosprawnośćemerytura

Sąd Rejonowy w Gdyni zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę ponad 10 tys. zł, rozkładając spłatę na raty i częściowo odstępując od obciążania pozwanej kosztami procesu ze względu na jej trudną sytuację materialną i zdrowotną.

Powód domagał się zapłaty ponad 10 tys. zł od pozwanej. Sąd Rejonowy w Gdyni uwzględnił powództwo, zasądzając wskazaną kwotę wraz z odsetkami i rozkładając spłatę na 37 miesięcznych rat. Jednocześnie, ze względu na szczególnie uzasadniony przypadek, sąd częściowo odstąpił od obciążania pozwanej kosztami procesu, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację finansową, zdrowotną (choroba nowotworowa, niepełnosprawność) oraz niskie dochody z emerytury.

Sąd Rejonowy w Gdyni rozpoznał sprawę z powództwa S. (...) S. przeciwko A. C. o zapłatę kwoty 10.894,07 zł. Sąd wyrokiem z dnia 29 lipca 2020 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda wskazaną kwotę wraz z odsetkami umownymi, rozkładając jednocześnie spłatę na 37 miesięcznych rat. Pierwsze 36 rat miało wynosić po 300 zł, a ostatnia 94,07 zł, z zastrzeżeniem odsetek ustawowych za opóźnienie w przypadku niespłacenia raty w terminie. Sąd orzekł również o kosztach procesu, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 300 zł, a w pozostałym zakresie odstąpił od obciążania pozwanej kosztami. Uzasadniając decyzję w przedmiocie kosztów, sąd powołał się na art. 102 k.p.c., wskazując na szczególnie uzasadniony wypadek. Sąd wziął pod uwagę trudną sytuację materialną i życiową pozwanej, w tym orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności po chorobie nowotworowej, niskie dochody z emerytury (ok. 1700 zł miesięcznie), samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego po śmierci męża, wysokie wydatki (opłaty, spłata zadłużenia bankowego i pożyczek), co pozostawiało jej jedynie ok. 500 zł miesięcznie na bieżące utrzymanie. Sąd uznał, że obciążenie pozwanej pełnymi kosztami procesu byłoby dla niej nadmiernym obciążeniem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd rozłożył zasądzoną kwotę na 37 miesięcznych rat.

Uzasadnienie

Sąd wziął pod uwagę trudną sytuację finansową pozwanej, która uniemożliwiała jednorazową spłatę zobowiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie zapłaty i rozłożenie na raty, częściowe odstąpienie od kosztów

Strona wygrywająca

S. (...) S.

Strony

NazwaTypRola
S. (...) S.spółkapowód
A. C.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik postępowania i pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach ze względów słuszności, uwzględniając konkretny stan faktyczny, w tym sytuację majątkową i życiową strony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania, od której art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada słuszności przemawia za częściowym odstąpieniem od obciążania pozwanej kosztami procesu ze względu na jej trudną sytuację materialną i zdrowotną.

Godne uwagi sformułowania

przepis stanowi pewnego rodzaju wentyl bezpieczeństwa dla podmiotów, które byłyby zobowiązane do zwrotu kosztów na zasadzie art. 98 k.p.c. w szczególnie uzasadnionych wypadkach, względy słuszności przemawiają za tym, aby takiej strony nie obciążać kosztami w całości lub w części kwota pozostała do dyspozycji pozwanej po dokonaniu niezbędnych potrąceń, stanowiąca około 500 miesięcznie, to w ocenie Sądu niezbędne minimum, które wystarczy jedynie na wyżywienie i bieżące utrzymanie.

Skład orzekający

Anna Stolarska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w przypadku szczególnie trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej strony, która uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów procesu."

Ograniczenia: Każdorazowe zastosowanie art. 102 k.p.c. zależy od indywidualnej oceny sądu i konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować zasadę słuszności i ulżyć stronie w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli przegrała sprawę, co jest przykładem humanitarnego podejścia do wymiaru sprawiedliwości.

Sąd ulżył dłużniczce w spłacie długu i kosztów procesu. Kluczowa była jej choroba i niskie dochody.

Dane finansowe

WPS: 10 894,07 PLN

zapłata: 10 894,07 PLN

zwrot kosztów procesu: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I 1 C 1603/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja do spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym w składzie: Przewodniczący: sędzia Anna Stolarska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2020 r. w Gdyni na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S. (...) S. z siedzibą w G. przeciwko A. C. o zapłatę I zasądza od pozwanej A. C. na rzecz powoda S. (...) S. z siedzibą w G. kwotę 10.894,07 zł (dziesięć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt cztery 7/100 złotych) z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie, nie wyższej jednakże niż wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, od dnia 4 lipca 2018 roku do dnia 27 lipca 2020 roku; II zasądzone w pkt. I świadczenie rozkłada pozwanej na 37 (trzydzieści siedem) rat: 36 (trzydzieści sześć) pierwszych w wysokości po 300,00 zł (trzysta złotych) każda i trzydziestą siódmą ratę w wysokości 94,07 zł (dziewięćdziesiąt cztery 7/100 złotych) płatną wraz z równowartością odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie, nie wyższych jednakże od wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 10.894,07 zł, od dnia 4 lipca 2018 roku do dnia 27 lipca 2020 roku – płatnych miesięcznie, do dwudziestego dnia miesiąca, poczynając od sierpnia 2020 roku, z zastrzeżeniem odsetek ustawowych za opóźnienie w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat; III zasądza od pozwanej A. C. na rzecz powoda S. (...) S. z siedzibą w G. kwotę 300,00 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w pozostałym zakresie odstępuje od obciążania pozwanej kosztami procesu. Zarządzenia: 1. odnotować i zakreślić w rep. C, 2. odpis wyroku doręczyć: - pełnom. powoda z odpisem pisma pozwanej z datą z dnia 24 czerwca 2020 r., - pozwanej z odpisem pisma pełnom. powoda z datą z dnia 1 lipca 2020 r. oraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia apelacji oraz o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, 3. przedłożyć z wpływem lub za 30 dni od wykonania. G. , 29.07.2020 r. UZASADNIENIE do zawartego w pkt III wyroku z dnia 29 lipca 2020 r. postanowienia w przedmiocie kosztów procesu Sąd uwzględniając powództwo S. (...) S. z siedzibą w G. wyrokiem z dnia 29 lipca 2020 r., w której powódka domagała się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanej A. C. kwoty 10.894,07 zł, w pkt III wyroku orzekł także o kosztach procesu w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w pozostałym zakresie odstępując od obciążania pozwanej kosztami procesu. Rozstrzygając o kosztach w powyższy sposób i zasądzając je od pozwanej jako strony spór przegrywającej, jedynie w części, Sąd działał w oparciu o przepis art. 102 k.p.c. Niewątpliwie regulacja zawarta we ww. przepisie stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik postępowania i jest zarazem podkreśleniem przez ustawodawcę przyjętej w Kodeksie postępowania cywilnego zasady słuszności przy orzekaniu o kosztach procesu. Stanowi ona pewnego rodzaju wentyl bezpieczeństwa dla podmiotów, które byłyby zobowiązane do zwrotu kosztów na zasadzie art. 98 k.p.c. , jeżeli w szczególnie uzasadnionych wypadkach, względy słuszności przemawiają za tym, aby takiej strony nie obciążać kosztami w całości lub w części (post. SN z 16.1.2013 r., II CZ 154/12, L. ). Uprawnienie sądu nie jest przy tym dowolne – przy stosowaniu tej regulacji sąd nie może dokonywać wykładni rozszerzającej i powinien, stosując ten przepis, mieć na uwadze konkretny stan faktyczny występujący w sprawie (wyr. SA w Łodzi z 26.9.2013 r., I ACa 466/13; post. SA w P. z 3.5.2014 r., I ACz 294/14, niepubl.). Do kręgu „wypadków szczególnie uzasadnionych” należą okoliczności zarówno związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. Do pierwszych zalicza się np. charakter żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenie dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń, przedawnienie, do drugich – sytuację majątkową i życiową strony, z zastrzeżeniem że nie jest wystarczające powołanie się jedynie na trudną sytuację majątkową, nawet jeżeli była podstawą zwolnienia od kosztów sądowych (wyr. SA we Wrocławiu z 3.7.2013 r., I ACa 660/13, L. ; wyr. SA w Warszawie z 10.7.2013 r., VI ACa 1414/12, L. ). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy i biorąc pod uwagę całokształt występujących tu okoliczności, wskazać należy, iż Sąd uznając, iż w sprawie tej zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, przez co odstąpił od obciążania pozwanej kosztami procesu ponad wskazaną w wyroku kwotę 300 zł, przyjmując, iż jedynie w tej kwocie pozwana jest w stanie je ponieść, miał na uwadze zarówno subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczenia, jak też złą sytuację finansową pozwanej, a także kierował się tym, że ewentualne zasądzenie od pozwanej kosztów procesu w pełnej wysokości, obciążałoby ją ponad miarę. Odnosząc się do sytuacji materialnej i życiowej strony pozwanej, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż przy orzekaniu o kosztach sąd, winien porównać sytuację materialną strony oraz wysokość kosztów, które strona winna uiścić i zdecydować, czy strona jest w stanie konkretne koszty ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nie ulega wątpliwości, iż sytuacja materialna, rodzinna i zdrowotna pozwanej jest trudna. Wskazać należy, iż pozwana posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności stwierdzonej po chorobie złośliwego nowotworu krtani. Jej jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości ok. 1.700 zł miesięcznie. Pozwana prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, gdyż jej mąż zmarł. Do wydatków pozwanej należą: wydatki z tytułu opłat: za energię elektryczną – ok. 300 miesięcznie, za opał ok. 200 zł miesięcznie, za telefon ok. 140 zł miesięcznie, za gospodarowanie odpadami komunalnymi – 85 zł miesięcznie etc. Pozwana spłaca wymagalne zadłużenie w banku (...) w wysokości ponad 18.000 zł, a także pożyczki zaciągnięte w firmie (...) w kwocie 500 zł miesięcznie. Zważyć należy, iż kwota pozostała do dyspozycji pozwanej po dokonaniu niezbędnych potrąceń, stanowiąca około 500 miesięcznie, to w ocenie Sądu niezbędne minimum, które wystarczy jedynie na wyżywienie i bieżące utrzymanie. Dlatego też, mając na względzie powyższe Sąd uznał, iż zasadnym będzie obciążenie pozwanej obowiązkiem zwrotu na rzecz powoda kosztów tytułem zwrotu kosztów procesu w wysokości 300 zł oraz odstąpienie od obciążania jej tymi kosztami w pozostałej części. ZARZĄDZENIE 1. odnotować w kontrolce „uzas.”, 2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powódki, 3. akta przedłożyć z wpływem lub za 30 dni.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI