GZ 71/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-10-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo celnekoszty sądoweprawo pomocypostępowanie administracyjneNSAzażalenieKodeks rodzinny i opiekuńczy

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, podkreślając obowiązek wzajemnej pomocy małżonków i rodziny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy spółce w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując złą sytuację finansową. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że wnioskodawca nie wykazał wystarczająco swojej sytuacji materialnej i nie uwzględnił obowiązku wzajemnej pomocy małżonków i rodziny wynikającego z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie [...] – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Import - Eksport na postanowienie WSA w Poznaniu o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący podnosił, że znajduje się w bardzo złej sytuacji finansowej, nie osiąga przychodów i jest wspierany przez rodziców. NSA oddalił zażalenie, wskazując na obowiązek udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów przez wnioskodawcę. Sąd podkreślił, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno ograniczać się do przypadków obiektywnej niemożliwości poniesienia kosztów, szczególnie w kontekście działalności gospodarczej. Zwrócono uwagę na brak wystarczających danych w oświadczeniu skarżącego, w tym na nietypową sytuację rozdzielności majątkowej małżonków przy braku kontaktów i wiedzy o warunkach materialnych współmałżonka. Sąd przypomniał o obowiązku wzajemnej pomocy małżonków (art. 23 KRO) oraz obowiązku wsparcia ze strony rodziców i dzieci (art. 87 KRO). Wobec niewykazania dostatecznie zasadności wniosku, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przy badaniu przesłanek z art. 246 par. 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy wziąć pod uwagę obowiązek wzajemnej pomocy małżonków (art. 23 KRO) oraz innych członków rodziny (art. 87 KRO), nawet przy pozostawaniu w rozdzielności majątkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał wystarczająco swojej złej sytuacji finansowej, nie przedstawiając danych o stanie majątkowym i dochodach, a także nie uwzględniając obowiązku wzajemnej pomocy małżonków i rodziny, który wynika z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

KRO art. 23

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 252 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

KRO art. 87

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący nie wykazał dostatecznie swojej złej sytuacji finansowej i braku możliwości poniesienia kosztów sądowych, nie uwzględniając obowiązku wzajemnej pomocy małżonków i rodziny.

Godne uwagi sformułowania

udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej.

Skład orzekający

Andrzej Kisielewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście obowiązku wzajemnej pomocy małżonków i rodziny."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, które wnioskują o prawo pomocy. Nacisk na udowodnienie braku możliwości poniesienia kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa pomocy, która wymaga od wnioskodawcy wykazania nie tylko własnej trudnej sytuacji materialnej, ale także uwzględnienia wsparcia ze strony rodziny i małżonka.

Czy rozdzielność majątkowa zwalnia z obowiązku pomocy finansowej dla współmałżonka w sądzie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
GZ 71/04 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2004-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kisielewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Po 186/04 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2006-05-09
I GSK 2512/06 - Wyrok NSA z 2007-03-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Publikacja w u.z.o.
ONSAiWSA 2005 1 poz. 8
Tezy
Przy badaniu przesłanek z art. 246 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Import - Eksport od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA/Po 186/04 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 18 lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego p o s t a n a w i a: – oddalić zażalenie–
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 czerwca 2004 r. odmówił udzielenia prawa pomocy [...] Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Import – Eksport, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Strona wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na to postanowienie zarzucając, że Sąd nie uwzględnił jej aktualnej sytuacji finansowej. Skarżący podniósł, że obecnie znajduje się w bardzo złej sytuacji finansowej, nie osiąga żadnych przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej, a pieniądze otrzymywane od rodziców pozwalają jedynie na skromne utrzymanie. Od brata uzyskał pożyczkę jedynie na zatrudnienie pełnomocnika, z którego usług, ze względu na skalę prowadzonych przeciwko skarżącemu postępowań celno – podatkowych i grożący mu wymiar długu celno – podatkowego, nie może zrezygnować. Nie jest również w stanie zbyć posiadanych ruchomości (samochody osobowe), ponieważ zostały one zajęte przez organ egzekucyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /zwanej dalej p.p.s.a./ (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Wszakże samodzielna działalność gospodarcza, prowadzona na własny rachunek wiąże się, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także sądowych.
Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Złożone przez Skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a. , nie zawiera, zdaniem Sądu, dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie Sądu pierwszej instancji, Skarżący ograniczył się jedynie do przedstawienia takich danych, które mogły świadczyć o jego złym stanie majątkowym i braku dochodów.
Skarżący oświadczył, że pozostaje w związku małżeńskim, ale posiada z małżonką rozdzielność majątkową. Nie podał jednakże żadnych dodatkowych informacji, pozwalających wyjaśnić nietypową raczej sytuację, w której małżonkowie niepozostający w separacji nie utrzymują ze sobą żadnych kontaktów i nie mają wiedzy o warunkach materialnych (źródłach dochodów) współmałżonka. Są to okoliczności szczególnie istotne w tej sprawie, jako że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej.
Obowiązek niesienia pomocy spoczywa także na innych członkach rodziny. Wynika on również z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie (art. 87 kro). Jak sam Skarżący oświadczył rodzice są gotowi wspomóc go w razie potrzeby.
Mając na uwadze wszystkie te okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy i dlatego jego zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu Sąd uznał za nieuzasadnione.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a Sąd orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI