GZ 69/04

GZ 69/04 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2004-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kisielewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Po 184/04 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2006-05-09
I GSK 2514/06 - Wyrok NSA z 2007-03-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Import - Eksport od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA/Po 184/04 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego p o s t a n a w i a: – oddalić zażalenie– U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 czerwca 2004 r. odmówił udzielenia prawa pomocy [...] Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Import – Eksport, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Strona wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na to postanowienie zarzucając, że Sąd nie uwzględnił jej aktualnej sytuacji finansowej. Skarżący podniósł, że obecnie znajduje się w bardzo złej sytuacji finansowej, nie osiąga żadnych przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej, a pieniądze otrzymywane od rodziców pozwalają jedynie na skromne utrzymanie. Od brata uzyskał pożyczkę jedynie na zatrudnienie pełnomocnika, z którego usług, ze względu na skalę prowadzonych przeciwko skarżącemu postępowań celno – podatkowych i grożący mu wymiar długu celno – podatkowego, nie może zrezygnować. Nie jest również w stanie zbyć posiadanych ruchomości (samochody osobowe), ponieważ zostały one zajęte przez organ egzekucyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /zwanej dalej p.p.s.a./ (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Wszakże samodzielna działalność gospodarcza, prowadzona na własny rachunek wiąże się, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także sądowych. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Złożone przez Skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a. , nie zawiera, zdaniem Sądu, dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie Sądu pierwszej instancji, Skarżący ograniczył się jedynie do przedstawienia takich danych, które mogły świadczyć o jego złym stanie majątkowym i braku dochodów. Skarżący oświadczył, że pozostaje w związku małżeńskim, ale posiada z małżonką rozdzielność majątkową. Nie podał jednakże żadnych dodatkowych informacji, pozwalających wyjaśnić nietypową raczej sytuację, w której małżonkowie niepozostający w separacji nie utrzymują ze sobą żadnych kontaktów i nie mają wiedzy o warunkach materialnych (źródłach dochodów) współmałżonka. Są to okoliczności szczególnie istotne w tej sprawie, jako że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Obowiązek niesienia pomocy spoczywa także na innych członkach rodziny. Wynika on również z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie (art. 87 kro). Jak sam Skarżący oświadczył rodzice są gotowi wspomóc go w razie potrzeby. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy i dlatego jego zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu Sąd uznał za nieuzasadnione. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a Sąd orzekł, jak w sentencji.
Uzasadnienie
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 6 października 2004 r.
Naczelny Sąd Administracyjny
w składzie:
Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz
po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r.
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej
zażalenia [...] – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Import - Eksport
od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA/Po 184/04
o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy
w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2004 r. [...]
w przedmiocie określenia kwoty długu celnego
p o s t a n a w i a:
– oddalić zażalenie–
U Z A S A D N I E N I E
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 czerwca 2004 r. odmówił udzielenia prawa pomocy [...] Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Import – Eksport, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Strona wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na to postanowienie zarzucając, że Sąd nie uwzględnił jej aktualnej sytuacji finansowej. Skarżący podniósł, że obecnie znajduje się w bardzo złej sytuacji finansowej, nie osiąga żadnych przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej, a pieniądze otrzymywane od rodziców pozwalają jedynie na skromne utrzymanie. Od brata uzyskał pożyczkę jedynie na zatrudnienie pełnomocnika, z którego usług, ze względu na skalę prowadzonych przeciwko skarżącemu postępowań celno – podatkowych i grożący mu wymiar długu celno – podatkowego, nie może zrezygnować. Nie jest również w stanie zbyć posiadanych ruchomości (samochody osobowe), ponieważ zostały one zajęte przez organ egzekucyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /zwanej dalej p.p.s.a./ (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Wszakże samodzielna działalność gospodarcza, prowadzona na własny rachunek wiąże się, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także sądowych.
Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Złożone przez Skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a. , nie zawiera, zdaniem Sądu, dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie Sądu pierwszej instancji, Skarżący ograniczył się jedynie do przedstawienia takich danych, które mogły świadczyć o jego złym stanie majątkowym i braku dochodów.
Skarżący oświadczył, że pozostaje w związku małżeńskim, ale posiada z małżonką rozdzielność majątkową. Nie podał jednakże żadnych dodatkowych informacji, pozwalających wyjaśnić nietypową raczej sytuację, w której małżonkowie niepozostający w separacji nie utrzymują ze sobą żadnych kontaktów i nie mają wiedzy o warunkach materialnych (źródłach dochodów) współmałżonka. Są to okoliczności szczególnie istotne w tej sprawie, jako że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej.
Obowiązek niesienia pomocy spoczywa także na innych członkach rodziny. Wynika on również z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie (art. 87 kro). Jak sam Skarżący oświadczył rodzice są gotowi wspomóc go w razie potrzeby.
Mając na uwadze wszystkie te okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy i dlatego jego zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu Sąd uznał za nieuzasadnione.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a Sąd orzekł, jak w sentencji.