GZ 128/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-12-15
NSAinneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowerzecznik patentowypostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneUrząd Patentowy RPzażalenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, uznając, że nie wykazała ona wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej.

Skarżący J. K. złożył zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia rzecznika patentowego. Twierdził, że jego emerytura pozwala jedynie na skromne utrzymanie jego i małżonki, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskodawcy, a instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia rzecznika patentowego. Skarżący argumentował, że jego dochody z emerytury są niewystarczające na pokrycie kosztów postępowania sądowego i wynajęcie rzecznika patentowego, pozwalając jedynie na skromne utrzymanie jego i małżonki. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazał, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w pełnym zakresie wymaga wykazania, iż nie jest ona w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. NSA zaznaczył, że prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane w przypadkach obiektywnej niemożności pokrycia kosztów. Sąd podzielił stanowisko WSA, że przedstawione przez skarżącego dochody i wydatki pozwalają na skromne utrzymanie, a osoba ubiegająca się o patent powinna liczyć się z kosztami. Stwierdzono, że sytuacja skarżącego, dysponującego stałym dochodem, nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji, zażalenie zostało uznane za nieuzasadnione i oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Uzasadnienie

Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskodawcy. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i stosuje się je w przypadkach trudnej sytuacji materialnej. Sytuacja skarżącego, dysponującego stałym dochodem, nie była na tyle trudna, aby uzasadnić przyznanie prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia spoczywa na wnioskodawcy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego i wynajęcie rzecznika patentowego.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną

Skład orzekający

Małgorzata Korycińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności ciężaru dowodu i przesłanek przyznania prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów z 2002 r. (choć zasady pozostają aktualne).

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
GZ 128/04 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2004-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Korycińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA 3848/02 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-04-08
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3848/02 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Urzędu Patentowego RP – Izba Odwoławcza z dnia 21 października 2002r., nr IO. Odw. 1822/00 w przedmiocie odmowy udzielenia patentu p o s t a n a w i a: – oddalić zażalenie– U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 września 2004r. sygn. akt 6 II SA 3848/02 odmówił przyznania prawa pomocy J. K. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia rzecznika patentowego. Strona złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na to postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przyznanie mu prawa pomocy. Skarżący podniósł, że nie posiada żadnych oszczędności. Pieniądze otrzymywane z tytułu emerytury pozwalają jedynie na skromne utrzymanie jego i małżonki. Stwierdził także, iż znajduje się w sytuacji finansowej, która nie pozwala mu na pokrycie wydatków sądowych i wynajęcie rzecznika patentowego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /zwanej dalej p.p.s.a./ (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jak słusznie podkreślił WSA w Warszawie przedstawione przez skarżącego zestawienie dochodów i wydatków składających się na koszty utrzymania jego i żony pozwala stwierdzić, że wystarczają one na skromne utrzymanie. Należy również podzielić pogląd Sądu zawarty w zaskarżonym postanowieniu, że strona ubiegająca się o udzielenie patentu powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone. W piśmiennictwie podnosi się, iż "zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych" ( Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Przegląd Sądowy nr 11-12/2003 s.85). Należy stwierdzić, że sytuacja skarżącego, dysponującego stałym źródłem dochodów nie jest szczególnie trudną, uzasadniającą twierdzenie, iż poniesienie z jego strony kosztów sądowych z tytułu wpisu sądowego, czy kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nie może się odbyć bez poniesienia uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy i dlatego jego zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie Sąd uznał za nieuzasadnione. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a Sąd orzekł, jak w sentencji.
Uzasadnienie
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 15 grudnia 2004 r.
Naczelny Sąd Administracyjny
w składzie:
Sędzia NSA Małgorzata Korycińska
po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r.
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej
zażalenia J. K.
na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 6 września 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3848/02
o odmowie przyznania prawa pomocy
w sprawie ze skargi J. K.
na decyzję Urzędu Patentowego RP – Izba Odwoławcza
z dnia 21 października 2002r., nr IO. Odw. 1822/00
w przedmiocie odmowy udzielenia patentu
p o s t a n a w i a:
– oddalić zażalenie–
U Z A S A D N I E N I E
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 września 2004r. sygn. akt 6 II SA 3848/02 odmówił przyznania prawa pomocy J. K. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia rzecznika patentowego.
Strona złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na to postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przyznanie mu prawa pomocy. Skarżący podniósł, że nie posiada żadnych oszczędności. Pieniądze otrzymywane z tytułu emerytury pozwalają jedynie na skromne utrzymanie jego i małżonki. Stwierdził także, iż znajduje się w sytuacji finansowej, która nie pozwala mu na pokrycie wydatków sądowych i wynajęcie rzecznika patentowego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /zwanej dalej p.p.s.a./ (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Podkreślenia wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Jak słusznie podkreślił WSA w Warszawie przedstawione przez skarżącego zestawienie dochodów i wydatków składających się na koszty utrzymania jego i żony pozwala stwierdzić, że wystarczają one na skromne utrzymanie. Należy również podzielić pogląd Sądu zawarty w zaskarżonym postanowieniu, że strona ubiegająca się o udzielenie patentu powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania.
Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone.
W piśmiennictwie podnosi się, iż "zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych" ( Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Przegląd Sądowy nr 11-12/2003 s.85).
Należy stwierdzić, że sytuacja skarżącego, dysponującego stałym źródłem dochodów nie jest szczególnie trudną, uzasadniającą twierdzenie, iż poniesienie z jego strony kosztów sądowych z tytułu wpisu sądowego, czy kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nie może się odbyć bez poniesienia uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania.
Mając na uwadze wszystkie te okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy i dlatego jego zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie Sąd uznał za nieuzasadnione.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a Sąd orzekł, jak w sentencji.