GSK 715/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-09-30
NSAinneWysokansa
znaki towaroweprawo własności przemysłowejUrząd Patentowypostępowanie administracyjnezażalenieodwołanieterminyuzupełnienie braków

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że postanowienie o wezwaniu do uzupełnienia braków zgłoszenia znaku towarowego nie podlega odrębnemu zażaleniu, a jedynie może być zaskarżone w odwołaniu od decyzji.

Sprawa dotyczyła zgłoszenia znaku towarowego VITAHUM. Urząd Patentowy wezwał skarżącego do uzupełnienia braków, a następnie umorzył postępowanie z powodu ich nieusunięcia. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie wzywające do uzupełnienia braków, które zostało uznane za wniesione po terminie. WSA oddalił skargę. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że postanowienie o wezwaniu do uzupełnienia braków nie podlega odrębnemu zażaleniu, a jedynie może być zaskarżone w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.

Skarżący A. H. złożył wniosek o rejestrację znaku towarowego VITAHUM. Urząd Patentowy wezwał go do usunięcia braków formalnych zgłoszenia, wyznaczając termin. Po bezskutecznym upływie terminu, Urząd Patentowy umorzył postępowanie. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji umarzającej postępowanie oraz zażalenie na postanowienie wzywające do uzupełnienia braków. Urząd Patentowy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi skarżącego, uznając, że postanowienie o wezwaniu do uzupełnienia braków podlega odrębnemu zażaleniu w terminie miesięcznym. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, podzielając stanowisko skarżącego kasacyjnego. NSA uznał, że postanowienie wzywające do uzupełnienia braków zgłoszenia znaku towarowego, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i Kodeksu postępowania administracyjnego, nie podlega odrębnemu zażaleniu, a jedynie może być zaskarżone w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia było niezasadne, a decyzja o umorzeniu postępowania powinna zostać uchylona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Postanowienie wzywające do uzupełnienia braków zgłoszenia znaku towarowego nie podlega odrębnemu zaskarżeniu w drodze zażalenia. Może być ono zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 142 k.p.a., nie przewidują odrębnego zażalenia na postanowienie wzywające do uzupełnienia braków zgłoszenia znaku towarowego. Wskazał, że ustawa o znakach towarowych nie zawiera przepisów stanowiących inaczej, a zatem należy stosować ogólne zasady k.p.a. W przypadku nieusunięcia braków, strona może kwestionować postanowienie w odwołaniu od decyzji umarzającej postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.t. art. 41

Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych

Postanowienie wzywające do usunięcia braków podania (wniosku) powinno być dokonane postanowieniem. Niewykonanie rodzi skutek w postaci umorzenia postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 141 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Na postanowienia służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Termin 7 dni.

k.p.a. art. 142

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.

u.z.t. art. 38

Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych

Termin do wniesienia zażalenia na postanowienie wynosi jeden miesiąc.

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wezwanie do usunięcia braków podania w terminie 7 dni z pouczeniem o skutkach nieusunięcia. Zazwyczaj w formie postanowienia, ale nie przewiduje zażalenia.

p.w.p. art. 252

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 318 § 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Ustawa z dnia 30 stycznia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części, jeżeli naruszono prawo materialne lub przepisy postępowania.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 111 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie wzywające do uzupełnienia braków zgłoszenia znaku towarowego nie podlega odrębnemu zażaleniu, a jedynie może być zaskarżone w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie. Zastosowanie art. 142 k.p.a. w sytuacji braku wyraźnego przepisu o zażaleniu w ustawie szczególnej.

Odrzucone argumenty

Postanowienie wzywające do uzupełnienia braków zgłoszenia znaku towarowego podlega odrębnemu zażaleniu w terminie miesięcznym. Wykładnia funkcjonalna art. 41 u.z.t. uzasadniająca odrębne zaskarżenie postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienia, o których mowa w art. 41 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (...) mogą być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji. Ani w art. 41 u.z.t. (...) ani w innych przepisach u.z.t. nie wskazano wyraźnie postanowień, od których służy zażalenie. Nie można przyjąć, iż ustawa o znakach towarowych jest tak szczególnym aktem, że jego przepisy uprawniają do wnioskowania (...) że (...) od wszystkich postanowień wydawanych w toku tego postępowania może być wniesione zażalenie.

Skład orzekający

Kazimierz Jarząbek

przewodniczący

Jan Kacprzak

sprawozdawca

Hanna Rybińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżalności postanowień w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w sprawach znaków towarowych, oraz stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniach uregulowanych ustawami szczególnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach znaków towarowych, ale zasady interpretacji przepisów proceduralnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z możliwością zaskarżania postanowień w postępowaniu administracyjnym, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą.

Czy zażalenie na postanowienie Urzędu Patentowego zawsze jest możliwe? NSA wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
GSK 715/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Rybińska
Jan Kacprzak /sprawozdawca/
Kazimierz Jarząbek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II SA 2315/02 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-01-13
II SA 2316/02 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-01-13
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Publikacja w u.z.o.
ONSAiWSA 2005 1 poz. 3
Tezy
Postanowienia, o których mowa w art. 41 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5poz. 17 ze zm./, mogą być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Kazimierz Jarząbek, Sędziowie NSA - Jan Kacprzak (spr.), - Hanna Rybińska, Protokolant - Justyna Chindelewicz, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2004 r. sygn. akt 6 II SA 2315-2316/02 w sprawie ze skargi A. H. 1. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia; 2. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2) zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego A. H. kwotę 1.313 zł (jeden tysiąc trzysta trzynaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
W dniu 9 kwietnia 1998 r., A. H. złożył do Urzędu Patentowego podanie o zarejestrowanie znaku towarowego słownego VITAHUM dla oznaczania towarów:
1. biohumus, ziemia do upraw warzywnych z biohumusem, ziemia do kwiatów doniczkowych uniwersalna i specjalna dla poszczególnych roślin - klasa l;
1. pojemniki do utylizacji odpadów organicznych - klasa 9;
2. dżdżownice kalifornijskie - klasa 30.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 1999 r. Urząd Patentowy wezwał skarżącego do usunięcia w terminie do dnia 30 kwietnia 1999 r. braków zgłoszenia poprzez określenie materiału z jakiego są wykonywane pojemniki do utylizacji odpadów organicznych oraz do zmiany klasyfikacji towarowej odnoszącej się do dżdżownic, które klasyfikuje się w klasie 31. Pouczono skarżącego o możliwości wniesienia zażalenia na to postanowienie w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania postanowienia.
Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 lutego 1999 r. Wobec bezskutecznego upływu terminu zakreślonego skarżącemu na usunięcie braków zgłoszenia, decyzją z dnia [...] października 1999 r. Urząd Patentowy umorzył postępowanie administracyjne.
Na powyższą decyzję skarżący pismem z dnia 20 grudnia 1999 r. wniósł odwołanie do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym. Jednocześnie wniósł zażalenie na postanowienie z dnia [...] stycznia 1999 r.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r., wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 252 w związku z art. 318 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (zwanej p.w.p.), Urząd Patentowy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] stycznia 1999 r.
Ponadto decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., Urząd Patentowy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 1999 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zgłoszenia do rejestracji znaku towarowego VITAHUM na podstawie art. 41 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.).
Na postanowienie i decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2002 r. skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając w szczególności: naruszenie art. 141 § l k.p.a. w związku z art. 41 powołanej ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych [zwana dalej u.z.t.], poprzez błędną wykładnię, iż na postanowienie wydane w myśl art. 41 u.z.t. przysługuje odrębne zażalenie; naruszenie art. 142 k.p.a. w związku z art. 38 u.z.t. poprzez błędne ustalenie terminu zaskarżenia postanowienia z dnia [...] stycznia 1999 r., a w konsekwencji brak merytorycznego rozpoznania odwołania od decyzji z dnia [...] października 1999 r.
Zdaniem skarżącego, stosownie do przepisu art. 142 k.p.a., powyższe postanowienie można było zaskarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji z dnia [...] października 1999 r. umarzającej postępowanie w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 stycznia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), wyrokiem z dnia 13 stycznia 2004 r., sygn. akt 6 II SA 2315 - 2316/02, oddalił skargi A. H. na wskazane wyżej:
1/ postanowienie Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia;
2/ decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji obie skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd ten podniósł, iż zgodnie z art. 38 u.z.t. termin do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Patentowego wynosi dwa miesiące, a termin do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Urzędu wynosi jeden miesiąc, od dnia doręczenia stronie decyzji lub postanowienia. Sąd Wojewódzki uznał, że świetle tego przepisu wszystkie postanowienia wydane przez Urząd Patentowy na podstawie ustawy o znakach towarowych podlegają zaskarżeniu w drodze zażalenia i dla takich postanowień przewidziany jest jednakowy miesięczny termin do wniesienia wspomnianego środka zaskarżenia. W ocenie Sądu przepis art. 38 u.z.t. nie daje możliwości dla czynienia rozważań, że istnieje grupa postanowień, w tym sporne postanowienie wydane na podstawie art. 41 u.z.t., które nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu w trybie zażalenia i tym samym mogą być zaskarżone tylko w odwołaniu od decyzji.
Sąd podniósł ponadto, iż przeciwko stanowisku prezentowanemu w skardze przemawiają także względy wykładni funkcjonalnej art. 41 u.z.t. Przepis ten ma na celu usuwanie braków formalnych zgłoszeń dotyczących rejestracji znaków towarowych, które winno nastąpić na początkowym etapie postępowania. Kwestia, czy wniosek dotyczący zgłoszenia znaku do rejestracji odpowiada obowiązującym wymogom formalnym, nie może być zatem rozstrzygana przez Urząd Patentowy na etapie wydania merytorycznej decyzji, od której stronie służy odwołanie. Byłoby to nieracjonalne, gdyż zakładałoby merytoryczne rozstrzyganie sprawy w oparciu o niekompletne zgłoszenie.
W konkluzji Sąd stwierdził, że wniesienie zażalenia w dniu 20 grudnia 1999 r. na postanowienie z dnia [...] stycznia 1999 r. (stało się ono ostateczne w dniu 3 marca 1999 r.) nastąpiło po upływie miesięcznego terminu wskazanego w art. 41 u.z.t., zaś zażaleniu skarżącego nie towarzyszył odpowiedni wniosek o przywrócenie uchybionego terminu (art. 58 k.p.a.). Urząd Patentowy nie naruszył więc art. 134 w związku z art. 144 k.p.a., stwierdzając zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W konsekwencji Sąd uznał, iż z uwagi na nieusunięcie przez skarżącego wad zgłoszenia w wyznaczonym terminie, także zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2002 r., utrzymująca w mocy decyzję tego Urzędu z dnia [...] października 1999 r. o umorzeniu postępowania w sprawie na podstawie art. 41 u.z.t., nie narusza prawa.
A. H., reprezentowany przez rzecznika patentowego złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2002 r. i postanowienia tego organu z tej samej daty stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oraz przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu celem merytorycznego rozpatrzenia odwołania od decyzji;
albo
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; a ponadto o przyznanie kosztów postępowania w sprawie, według spisu kosztów, który zostanie złożony na rozprawie.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zarzucił wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszenie:
a) art. 37 u.z.t. w związku z art. 141 § 1 k.p.a. - poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na wszystkie postanowienia wydane na podstawie u.z.t. przysługują odrębne zażalenia;
b) art. 38 u.z.t. w związku z art. 141 § 1 k.p.a. - poprzez błędną wykładnię przyjmującą, że powołany art. 38 stanowi przepis szczególny względem Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie uprawnień do wnoszenia zażaleń na postanowienia wydane na podstawie u.z.t.;
c) art. 41 u.z.t. w związku z art. 141 § 1 k.p.a. - poprzez błędne zastosowanie do powołanego art. 41 wykładni funkcjonalnej zamiast językowej;
d) art. 142 k.p.a. w związku z art. 38 u.z.t. poprzez błędne ustalenie terminu zaskarżenia wyżej wymienionego postanowienia Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 1999 r., które zdaniem skarżącego zostało zaskarżone w terminie w odwołaniu od decyzji z dnia [...] października 1999 r.
Pełnomocnik skarżącego podniósł, że nie ma w u.z.t. przepisów pozwalających wnosić zażalenie od postanowień wydanych w trybie art. 41 u.z.t., a w związku z tym postanowienie Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 1999 r. można było zaskarżyć godnie z art. 142 k.p.a., tylko w odwołaniu od decyzji wydanej w jego następstwie, czyli od decyzji z dnia [...] października 1999 r. umarzającej postępowanie w sprawie.
Skarżący uznał za błędny wywód Sądu, iż na gruncie u.z.t. zaskarżalne zażaleniem są wszystkie postanowienia. Skarżący stwierdził, że zarówno w u.z.t. jak i k.p.a. nie ma wskazania postanowień, na które nie służyłoby odrębne zażalenie, lecz przeciwnie, regułą jest zaskarżalność postanowień zażaleniem tylko wtedy, gdy prawo wniesienia zażalenia wskazują poszczególne przepisy.
Zdaniem skarżącego "aby słuszny był pogląd Sądu pierwszej instancji o zaskarżalności wszystkich postanowień wydanych na podstawie ustawy o znakach towarowych, musiałby istnieć w niej przepis mówiący expressis verbis, że zażalenie służy na wszystkie postanowienia. Takiego przepisu jednak w ustawie o znakach towarowych nie ma, więc stosuje się art. 141 ust. 1 i art. 142 k.p.a. z uwagi na brak odrębnych uregulowań."
Prawa do odrębnego zaskarżenia postanowień nie można też, zdaniem skarżącego, wywieść z art. 38 ustawy o znakach towarowych.
W opinii skarżącego, nieprawidłowa jest także próba stosowania przez Sąd pierwszej instancji wykładni funkcjonalnej art. 41 ustawy o znakach towarowych. Skarżący podniósł, iż wywód Sądu odnoszący się do wykładni funkcjonalnej art. 41 u.z.t. jest "nie na temat" i zawiera "zdanie nieprawdziwe".
Zdaniem skarżącego, w związku z tym, że zaskarżone postanowienie można było zaskarżyć tylko w odwołaniu, oczywistym jest, że skarżącemu przysługiwał dwumiesięczny termin do wniesienia zażalenia (termin taki jak do wniesienia odwołania od decyzji), który to termin skarżący dotrzymał.
W dniu 9 sierpnia 2004 r. skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego dodatkowe pismo uzupełniające treść skargi kasacyjnej. Sprecyzowano w nim zarzut naruszenia przez Sąd w zaskarżonym wyroku prawa procesowego t.j. art. 145 § 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez to, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił skargi mimo naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów art. 37, 38 i 41 ustawy o znakach towarowych w zw. z art. 141 § 1 i art. 142 k.p.a. - wymienionych i szczegółowo uzasadnionych w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 30 września 2004 r. połączył sprawę o sygn. akt GSK 715/04 ze sprawą o sygn. akt GSK 716/04 do łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia, oraz tak połączone sprawy postanowił prowadzić pod sygnaturą GSK 715/04, albowiem sprawy te pozostają ze sobą w ścisłym związku stosownie do art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna została oparta na uzasadnionych podstawach.
Stosownie do art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
l/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 37 i 38 u.z.t., art. 41 u.z.t. w związku z art. 141 § l k.p.a. oraz art. 142 k.p.a. w związku z art. 38 u.z.t., jako przepisów prawa procesowego /formalnego/, mające w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną istotny wpływ na wynik sprawy, przez to, że Sąd pierwszej instancji uznał błędną interpretację tych przepisów przez Urząd Patentowy za prawidłową.
Podnosząc takie zarzuty skarżący wprost wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był uchylić zaskarżone rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego (postanowienie z dnia [...] czerwca 2002 r. oraz decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r.) co w istocie oznaczało, według treści skargi kasacyjnej, że Sąd ten w zaskarżonym wyroku oddalającym obydwie skargi naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a., co odpowiada podstawie określonej w art 174 pkt 2 P.p.s.a. Dokonane sprecyzowanie podstaw skargi kasacyjnej należało więc uznać jedynie za dosłowne wskazanie tej podstawy, która wynikała jednoznacznie z istoty zarzutów i treści tej skargi oraz z treści jej uzasadnienia.
Według strony, w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, iż od postanowienia wzywającego do usunięcia braków podania (wniosku o zarejestrowanie znaku towarowego) służy zażalenie, które wnosi się w terminie jednego miesiąca od jego doręczenia, określonym w art. 38 u.z.t. Miało to istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bowiem w wyniku takiej wykładni prawa procesowego zapadło zaskarżone w sprawie postanowienie o odrzuceniu zażalenia wniesionego po upływie tak ustalonego terminu, a w konsekwencji również została wydana zaskarżona przez stronę decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem strony o zarejestrowanie znaku towarowego.
W związku z powyższym należy rozważyć, czy rzeczywiście, tak jak to uznaje się w postanowieniach Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 1999 r. i [...] czerwca 2002 r. oraz w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, od przedmiotowego postanowienia wzywającego stronę do uzupełnienia braków wniosku w sprawie wydania decyzji na podstawie u.z.t., służy prawo do złożenia zażalenia, czy też mają w sprawie zastosowanie, w kwestii zaskarżalności postanowień, reguły określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, a jedynie termin do wniesienia zażalenia na postanowienia, od których ono służy według k.p.a., jest odmiennie uregulowany w u.z.t.
W sprawie niniejszej nie budzi zastrzeżeń, iż do załatwienia wniosku strony o zarejestrowanie znaku towarowego na podstawie przepisów u.z.t. mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 1 pkt l określający zakres regulacji tego Kodeksu stanowi, iż normuje on postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Załatwienie sprawy z wniosku określonego podmiotu o zarejestrowanie znaku towarowego jest właśnie sprawą indywidualną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy do tego organ - Urząd Patentowy. Tylko wyraźne przepisy u.z.t. mogą wyłączyć stosowanie w tym postępowaniu przepisów k.p.a. - art. 37 u.z.t.
Po wpłynięciu wniosku Urząd Patentowy, uznając, że wniosek zawiera określone braki, wezwał stronę postanowieniem (w myśl art. 41 u.z.t.) do usunięcia tych braków we wskazanym terminie oraz pouczył o możliwości wniesienia zażalenia w terminie jednego miesiąca (określonym w u.z.t.).
Kodeks postępowania administracyjnego w przepisie art. 64 § 2, regulującym kwestię złożenia podania (wniosku) z brakami formalnymi, stanowi, iż w razie, gdy podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Jako formę żądania od strony uzupełnienia braków wniosku ustawodawca przyjął w k.p.a. "wezwanie" nie mówiąc wyraźnie, że wezwanie to ma przybrać postać "postanowienia". Organ zatem skieruje do strony żądanie uzupełnienia braków wniosku z jednoczesnym pouczeniem co do terminu, w jakim strona powinna zadośćuczynić temu wezwaniu oraz skutków niezastosowania się w terminie do określonego żądania organu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w literaturze (por. W. Chróścielewski Glosa do postanowienia NSA z dnia 23 września 1986 r., IV SAB 13/86, OSPiKA 1988 r., Nr 5, poz. 125) przyjmuje się, że wezwanie, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a., powinno mieć formę postanowienia. Przy czym przepis ten nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia. Jeżeli jednak właściwy organ zastosuje inną formę prawną dla pisma, którym wezwie stronę do uzupełnienia braków, nie można będzie twierdzić, iż narusza prawo (art. 64 § 2 k.p.a.), gdyż co do zasady decydująca jest treść czynności organu, a nie nadana jej przez ten organ nazwa.
W nauce i orzecznictwie kwestią wywołującą wątpliwości było, co oznacza określenie "podanie pozostawia się bez rozpoznania".
Przyjmowano, że w tym zakresie organ powinien wydawać decyzję administracyjną. Obecnie już jednolicie przyjmuje się, iż jest to czynność materialno-techniczna. Strona, która kwestionuje prawidłowość pozostawienia podania bez rozpoznania, ma możliwość skorzystania ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej po wyczerpaniu trybu określonego w art. 37 § l k.p.a. (wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia).
W niniejszej sprawie miał zastosowanie przepis art. 41 u.z.t., który przewiduje dla żądania uzupełnienia braków podania (wniosku) strony formę postanowienia. Zatem w tym zakresie prawidłowo postąpił organ administracji publicznej (Urząd Patentowy) i oceniający legalność działania tego organu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że czynność ta powinna być dokonana w formie postanowienia. Jednocześnie przepis ten wprowadza odmienny od określonego w art. 64 § 2 k.p.a. termin do uzupełnienia braków podania (zasadniczo trzy miesiące), jak też inne niż w k.p.a. skutki niezastosowania się do żądania uzupełnienia braków (umorzenie postępowania w sprawie).
Z powyższego wynika, że według k.p.a. wniosek złożony z brakami wszczyna postępowanie administracyjne dopiero po ich uzupełnieniu (na wezwanie organu), zaś w razie nieuzupełnienia wniosku w terminie, pozostawia się go bez rozpoznania. Odmienną co do zasady regulację zawiera u.z.t., która przewiduje w art. 41, iż nawet niekompletne podanie (wniosek) wszczyna postępowanie, natomiast niewykonanie przez stronę postanowienia wzywającego do uzupełnienia braków podania rodzi skutek w postaci wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie.
Zasadniczy problem pojawia się natomiast w kwestii, czy prawidłowo w postanowieniu z dnia [...] stycznia 1999 r. organ pouczył stronę o możliwości wniesienia zażalenia na to postanowienie.
Jak to trafnie zarzuca się w skardze kasacyjnej, ani w art. 41 u.z.t. wskazującym, iż wezwanie do usunięcia braków podania (wniosku) powinno być dokonane postanowieniem, ani też w innych przepisach u.z.t. nie wskazano wyraźnie postanowień, od których służy zażalenie. Nie oznacza to, iż jak to przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku (stosując wykładnię art. 38 i 41 u.z.t.), że wszystkie postanowienia wydawane przez Urząd Patentowy na podstawie tej ustawy są zaskarżalne odrębnym zażaleniem.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela w tym zakresie poglądu Sądu pierwszej instancji wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
W 1960 roku skodyfikowano w Polsce przepisy procedury administracyjnej, dopuszczając jednak możliwość odmiennych uregulowań w tym zakresie w przepisach szczególnych, które ze względu na specyfikę określonych stosunków z dziedziny prawa administracyjnego materialnego, ustanawiają inne niż w Kodeksie postępowania administracyjnego rozwiązania.
Przepis art. 141 § l k.p.a. stanowi, iż na wydane w toku postępowania administracyjnego postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, przy czym zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia. W myśl art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
Nie można przyjąć, iż ustawa o znakach towarowych jest tak szczególnym aktem, że jego przepisy uprawniają do wnioskowania (przy zastosowaniu reguł wykładni systemowej i funkcjonalnej wobec braku jednoznacznego przepisu), że skoro wprowadzono w art. 38 u.z.t. inny niż w k.p.a. termin do wniesienia zażalenia od postanowienia wydanego w sprawie administracyjnej na podstawie tej ustawy, to tylko z tego powodu od wszystkich postanowień wydawanych w toku tego postępowania może być wniesione zażalenie. W zakresie dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienia wydawane w toku tego postępowania mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, stosowanie do art. 37 u.z.t., gdyż w tym zakresie w tej ustawie nie ma odmiennego uregulowania. Jeżeli więc u.z.t. nie wskazuje takich postanowień, od których służy zażalenie, to w postępowaniu prowadzonym na podstawie tej ustawy mogą być wnoszone zażalenia tylko na takie postanowienia, od których z mocy k.p.a. służy zażalenie (w terminie określonym w art. 38 u.z.t.), np. na bezczynność organu - art. 37 § l k.p.a., czy w sprawie zawieszenia postępowania - art. 101 § 3 k.p.a. Na inne natomiast postanowienia, co do których brak jest wyraźnego przepisu o możliwości ich zaskarżenia zażaleniem zarówno w u.z.t. jak i w k.p.a., odrębne zażalenie nie przysługuje, a strona w myśl art. 142 k.p.a. może takie postanowienia zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
W rozpatrywanej sprawie niezasadnie zatem Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd Urzędu Patentowego, iż wnoszący skargę kasacyjną uchybił terminowi do wniesienia zażalenia, skoro odrębne zażalenie w ogóle stronie nie przysługiwało. Strona, wobec regulacji art. 41 u.z.t., w razie nieuzupełnienia braków podania w terminie, bez względu na to, z jakiej przyczyny nie zastosowała się do tego wezwania, może je kwestionować w odwołaniu od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie. W tym stanie rzeczy zarówno postanowienie o stwierdzeniu wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu, jak i w konsekwencji decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie z tej tylko przyczyny, powinny przez Sąd pierwszej instancji zostać uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a., jak to trafnie zarzucone zostało w skardze kasacyjnej.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI