GSK 406/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-10-07
NSApodatkoweWysokansa
wartość celnaopłaty licencyjneznak towarowykodeks celnyNSAskarga kasacyjnaopakowaniacłopostępowanie celne

Podsumowanie

NSA uchylił wyrok WSA, uznając błędną wykładnię przepisów celnych dotyczących doliczania opłat licencyjnych do wartości celnej importowanych opakowań.

Sprawa dotyczyła sporu o doliczenie opłat licencyjnych za używanie znaku towarowego do wartości celnej importowanego papieru na opakowania. Organy celne i WSA uznały, że opłaty te stanowiły warunek sprzedaży i powinny być doliczone. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że błędnie zinterpretowano przepisy Kodeksu celnego, a opłaty licencyjne nie stanowiły ekwiwalentu za importowany towar, gdyż znak towarowy był zastrzeżony dla produktów, a nie opakowań.

Spółdzielnia Mleczarska importowała papier na opakowania ze Szwecji, który został dopuszczony do obrotu. Organy celne zakwestionowały jednak wartość celną, doliczając opłaty licencyjne za korzystanie ze znaku towarowego, które Spółdzielnia ponosiła na podstawie umowy licencyjnej. Argumentowano, że opłaty te były warunkiem sprzedaży opakowań. Po postępowaniach administracyjnych i wyroku WSA w Białymstoku, który utrzymał w mocy decyzję organów celnych, Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając, że WSA dokonał błędnej wykładni art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego. NSA podkreślił, że opłaty licencyjne mogą być doliczone do wartości celnej tylko wtedy, gdy stanowią ekwiwalent za importowany towar lub są warunkiem jego sprzedaży. W tej sprawie znak towarowy był zastrzeżony dla produktów mlecznych, a nie dla papieru opakowaniowego, mimo że papier był nim opatrzony. Dlatego też, zdaniem NSA, opłaty licencyjne nie stanowiły warunku sprzedaży importowanego papieru i nie powinny być doliczane do jego wartości celnej. Sąd wskazał na potrzebę ścisłego związku między opłatami a towarem, czego w tej sprawie zabrakło.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opłaty licencyjne nie stanowią warunku sprzedaży importowanego towaru, jeśli nie ma ścisłego ekwiwalentu między opłatą a towarem, a znak towarowy nie jest zastrzeżony dla tego konkretnego towaru.

Uzasadnienie

NSA uznał, że błędna jest wykładnia art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego przez WSA. Opłaty licencyjne mogą być doliczone do wartości celnej tylko wtedy, gdy stanowią należność za korzystanie z praw ucieleśnionych w towarze lub są warunkiem sprzedaży. W tej sprawie znak towarowy był zastrzeżony dla produktów mlecznych, a nie dla papieru opakowaniowego, mimo że papier był nim opatrzony. Brak było zatem ścisłego związku i ekwiwalentu, który uzasadniałby doliczenie opłat do wartości celnej opakowań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 30 § 1

Kodeks celny

Do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dolicza się honoraria, tantiemy autorskie i opłaty licencyjne, dotyczące towarów, dla których ustalana jest wartość celna, które musi opłacać kupujący, zarówno bezpośrednio jak i pośrednio, jako warunek sprzedaży tych towarów, o ile koszty te nie są ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej. NSA uznał, że błędna jest wykładnia tego przepisu przez WSA, gdyż opłaty licencyjne nie stanowiły warunku sprzedaży importowanego towaru w rozumieniu tego przepisu.

Pomocnicze

k.c. art. 23 § 1

Kodeks celny

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

u.NSA art. 51

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

u.NSA art. 52 § 1

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

u.NSA art. 22 § 2

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłaty licencyjne nie stanowiły warunku sprzedaży importowanych opakowań, ponieważ znak towarowy był zastrzeżony dla produktów mlecznych, a nie dla papieru opakowaniowego. Brak ścisłego związku i ekwiwalentu między opłatami licencyjnymi a importowanym towarem. Błędna wykładnia art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego przez sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Opłaty licencyjne stanowiły warunek sprzedaży opakowań, ponieważ umowa licencyjna i umowy z dostawcą urządzeń narzucały korzystanie z określonych opakowań. Ścisły związek między nabyciem znaku towarowego a importem opakowań uzasadnia doliczenie opłat do wartości celnej.

Godne uwagi sformułowania

Opłata licencyjna była tylko i wyłącznie konsekwencją sprzedaży wyrobów własnych w opakowaniach opatrzonych znakiem [...] w Polsce, a nie warunkiem nabycia materiału opakowaniowego za granicą. NSA uznał, że błędne rozumienie 'warunku sprzedaży' przez WSA nie ma żadnego racjonalnego i prawnego uzasadnienia. Wliczenie opłaty licencyjnej do wartości celnej towaru stanowiłoby wtedy swoistą 'karę' za to, że licencjobiorca zdecydował się zakupić np. składnik do produkcji licencjonowanego wyrobu u licencjodawcy, a nie u kogoś innego.

Skład orzekający

Maria Myślińska

przewodniczący

Urszula Raczkiewicz

sprawozdawca

Hanna Rybińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu celnego dotyczących doliczania opłat licencyjnych do wartości celnej towarów, zwłaszcza w kontekście znaków towarowych i opakowań."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Kodeksu celnego z 2002 roku, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów celnych w kontekście umów licencyjnych i znaków towarowych, co jest istotne dla firm importujących towary i korzystających z zagranicznych marek.

Czy opłaty za logo na opakowaniu zwiększą Twoje cło? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

GSK 406/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Rybińska
Maria Myślińska /przewodniczący/
Urszula Raczkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183 par. 1, art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Maria Myślińska, Sędziowie NSA - Urszula Raczkiewicz (spr.), - Hanna Rybińska, Protokolant - Stefan Ukalski, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mleczarskiej [...] w G. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2003 r. sygn. akt SA/Bk 626/03 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mleczarskiej [...] w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku z dnia 7 kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru 1. Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku; 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku na rzecz Spółdzielni Mleczarskiej [...]w G. kwotę 220 złotych (dwieście dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Spółdzielnia Mleczarska "[...]" z G., zgłosiła w Urzędzie Celnym w Białymstoku na podstawie dokumentów SAD nr [...] papier na opakowania do mleka i śmietany z nadrukiem oraz folię do powlekania - sprowadzone ze Szwecji i towary te zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym. Po wszczęciu postępowań postanowieniami z dn. 03 września 2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Białymstoku, decyzjami z dn. 10 listopada 2001 r. nr [...] orzekł o uznaniu wymienionych wyżej zgłoszeń celnych za nieprawidłowe i określił kwoty długu celnego w wysokości podwyższonej o opłaty licencyjne za korzystanie ze znaku towarowego "[...].
W uzasadnieniach decyzji podano, że w toku kontroli w siedzibie importera ujawniona została umowa licencyjna Nr 1/95 z dn. 10 listopada 1995 r. zawarta pomiędzy firmą [...] Oddział w Warszawie, a Spółdzielnią Mleczarską "[...]" w G., upoważniająca tę ostatnią do korzystania ze znaku towarowego "[...]" przy oznaczaniu produkowanych wyrobów oraz umowa o przejęcie praw i obowiązków z tej umowy licencyjnej na używanie znaku towarowego, zawarta w Warszawie dnia 30 czerwca 1998 r. pomiędzy firmą [...]Oddział w Warszawie (cedent), a firmą [...]. z siedzibą w Warszawie (cesjonariusz), przenoszącej na cesjonariusza wszystkie prawa i obowiązki z umowy licencyjnej Nr 1/95, a także dokumenty potwierdzające uiszczenie opłat licencyjnych. Organ celny podkreślił, że w celu określenia wartości celnej do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dolicza się, zgodnie z art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego, między innymi opłaty licencyjne poniesione w związku z zawartą umową licencyjną, które kupujący musiał zapłacić jako warunek sprzedaży towaru.
Po rozpatrzeniu odwołań Spółdzielni "[...]" Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją nr [...]. utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji
Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał na postanowienia umowy licencyjnej, w której sprecyzowano uprawnienia i obowiązki stron tej umowy, w tym przede wszystkim obowiązek uiszczenia opłat licencyjnych za używanie znaku towarowego. W ocenie organu, zobowiązanie Spółdzielni do ponoszenia opłat licencyjnych dawało jej prawo do legalnej dystrybucji określonych wyrobów mleczarskich w opakowaniach, na których widniał znak towarowy. Na tej podstawie organ uznał, że opłata ta odnosiła się do importowanego towaru i była dokonywana jako warunek sprzedaży.
Strona zaskarżyła decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji.
W uzasadnieniu skargi zarzuciła organom celnym dokonanie rozszerzającej wykładni przepisu art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego wskazując, że uiszczenie opłat licencyjnych nie stanowiło warunku sprzedaży materiału opakowaniowego, a umowa licencyjna w ogóle nie regulowała kwestii zakupu tego materiału. Podkreśliła jednocześnie, że miała możliwość wyboru producenta, w tym krajowego i nabywała opakowania nie tylko u licencjodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z dn. 20 grudnia 2002 r. sygn. akt SA/Bk 450/02 uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dn. 22 lutego 2002 r.
W uzasadnieniu wskazał, iż materiał dowodowy, na podstawie którego orzekały organy celne zawiera luki uniemożliwiające pełną ocenę kwestii związanej z doliczeniem poniesionych opłat licencyjnych do wartości celnej towaru. Przede wszystkim nie wyjaśniono okoliczności związanych z zawarciem umów sprzedaży opakowań i nie dokonano analizy ich treści.
Orzekając ponownie w tej sprawie Dyrektor Izby Celnej w Białymstoku decyzją z dnia 07. 04. 2003 roku Nr [...] orzekł o utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż stanowisko Spółdzielni Mleczarskiej "[...]" w G. przedstawione w odwołaniu nie jest zasadne.
Zdaniem organu analiza treści umowy licencyjnej z dnia 10.11.1995 r. Nr 1/95 wskazuje na ścisły związek między nabyciem prawa do znaku towarowego, a wykorzystaniem tego znaku do produkcji opakowań (umieszczenia znaku na opakowaniach), które stanowiły przedmiot importu. Z postanowień tej umowy wynikał między innymi obowiązek uzgodnienia z licencjodawcą rodzaju opakowania, na którym umieszczony będzie znak towarowy, zaś dalsze ograniczenia w wyborze opakowania, na którym może być umieszczony znak towarowy wynikały z kontraktów na zakup maszyn i urządzeń do produkcji wyrobów UHT zawartych przez spółki wchodzące w skład Grupy [...] (sprzedający) ze Spółdzielnią Mleczarską "[...]" w G. w roku 1994, 1998 i 2000 r. Zdaniem organu sposób płatności za korzystanie ze znaku towarowego ustalony w umowie i zrealizowany przez Spółdzielnię wskazuje, iż bez uiszczenia opłaty jednorazowej licencjodawca pozbawiłby licencjobiorcę prawa do korzystania ze znaku towarowego, co uniemożliwiłoby import opakowań, a tym samym sprzedaż wyrobów mlecznych w opakowaniach ze znakiem towarowym byłaby niemożliwa.
W skardze na tą decyzję skarżąca Spółdzielnia "[...]" w G. zarzuciła, iż obowiązek ponoszenia opłat licencyjnych nie był warunkiem sprzedaży opakowań, lecz zobowiązaniem z tytułu korzystania z chronionego znaku towarowego. Opłaty licencyjne były skutkiem sprzedaży wyłącznie mleka UHT, a nie warunkiem nabycia opakowań. Tym samym, w ocenie skarżącej, doszło do naruszenia art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego. Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 122 , 187 i 191 Ordynacji podatkowej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 11 grudnia 2003 r. sygn. akt SA/Bk 626/03 oddalił skargę Spółdzielni Mleczarskiej "[...]" z G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku z dnia 07. 04. 2003 r.
Sąd podkreślił, że umowa licencyjna Nr 1/95 upoważniała licencjobiorcę - skarżącą Okręgową Spółdzielnię Mleczarską "[...] w G. do umieszczania na opakowaniach niektórych wytwarzanych przez siebie produktów mlecznych znaku towarowego słownego i graficznego [...]" za ustaloną w umowie opłatą licencyjną. Opłata ta była uiszczana w dwojaki sposób: jako opłata jednorazowa w kwocie 125000 CHF płatna w terminie 6 miesięcy od dnia podpisania umowy oraz jako opłata okresowa w wysokości 2,2% wielkości obrotu towarami oznaczonymi zastrzeżonym znakiem towarowym wpłacana co kwartał, przyjęta jako okres rozliczeniowy.
Sąd podzielił stanowisko organów celnych, że opłaty te stanowiły warunek sprzedaży opakowań. Wskazują na to postanowienia § 12 umowy licencyjnej, w którym zastrzeżono możliwość jej rozwiązania bez wypowiedzenia w przypadku, gdy którakolwiek ze stron nie wykona obowiązków umowy. W sytuacji więc nie uiszczenia opłaty licencyjnej licencjodawca pozbawiłby skarżącą prawa do korzystania z zastrzeżonego znaku towarowego, a tym samym importu opakowań z chronionym znakiem towarowym, co uniemożliwiłoby sprzedaż wyrobów mlecznych w opakowaniach z tym znakiem.
Sąd uznał, że zachodzi ścisły związek między nabyciem znaku towarowego na podstawie umowy licencyjnej, a wykorzystaniem go na opakowaniach stanowiących przedmiot importu. Skoro więc z tytułu nabycia znaku towarowego poniesiono opłaty licencyjne, a przy imporcie opakowań z chronionym znakiem towarowym nie doliczono tych opłat do wartości celnej towaru, to zaistniała podstawa do skorygowania tej wartości o te opłaty zgodnie z art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego. Przepis ten daje podstawę do doliczenia tych opłat do wartości celnej także w sytuacji, gdy poniesione one zostały w sposób pośredni jako warunek sprzedaży.
Zdaniem Sądu bez znaczenia pozostaje w tej sytuacji fakt, iż umowa sprzedaży opakowań nie wskazywała na konieczność poniesienia opłat licencyjnych. Z ustaleń dokonanych przez organy wynika, iż zamówień na zakup opakowań dokonywano na podstawie ofert z firm powiązanych pomiędzy licencjodawcą, jego cesjonariuszem, a producentem, które działały w ramach jednego koncernu. Taka zaś sytuacja dawała dodatkowo podstawę do przyjęcia, iż poniesione opłaty licencyjne na rzecz jednej z firm powiązanych, w istocie stanowiły warunek sprzedaży opakowań z chronionym znakiem towarowym.
W świetle powyższego Sąd uznał, iż organy celne wykazały, że spełnione zostały warunki określone przepisem art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego, co uzasadniało podjęcie rozstrzygnięcia o doliczeniu do wartości celnej towaru poniesionych opłat licencyjnych.
W opinii Sądu nie znajduje potwierdzenia podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia prawa procesowego. Zarzuty naruszenia art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej nie zostały przez skarżącą bliżej sprecyzowane, co uniemożliwia ustosunkowanie się do tych zarzutów. Jednocześnie Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzupełnił materiał dowodowy sprawy dołączając pełną dokumentację związaną z zawarciem i realizacją umów z firmami działającymi w ramach koncernu Tetra Pak, dokonał ich wnikliwej oceny i wyprowadził na tej podstawie logiczne wnioski.
Spółdzielnia Mleczarska [...]" wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego od tego wyroku skargę kasacyjną i domagała się jego zmiany przez wydanie orzeczenia zgodnego z żądaniem skargi, ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi zarówno naruszenie przepisów proceduralnych, jak i przepisów prawa materialnego:
- art. 51 i 52 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11.05.1995 r. poprzez nieuwzględnienie zarzutu skargi co do naruszenia art. 122, art.191 i art. 187 Ordynacji podatkowej przez organy administracji obu instancji oraz art. 22 ust 2 pkt 3 powyższej ustawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania;
- art. 52 ust 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11.05.1995 poprzez przyjęcie za podstawę wyrokowania okoliczności nie będących przedmiotem postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym;
- art. 23 § 1 w zw. z art. 30 §1 pkt 3 ustawy Kodeks celny poprzez błędną
wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
- Wyjaśnień dotyczących wartości celnej opublikowanych jako załącznik do
rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999 r. (Dz. U. Nr 80 poz.
908 ) - przez ich pominięcie w sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła, że zawarte w motywach zaskarżonego wyroku stanowisko, iż nie rozpatrzono zarzutów naruszenia art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie zostały one "przez skarżącą bliżej sprecyzowane" jest rażącym naruszeniem art. 51 i 52 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, gdyż Sąd I instancji nie może uchylić się od rozpoznania zarzutu skargi.
Strona skarżąca podniosła, że w skardze na decyzje organu celnego sprecyzowała zarzuty procesowe. Sąd nie ustosunkował się jednak do tego, że organy celne nie wykazały tożsamości towaru sprowadzonego z zagranicy oraz towaru będącego przedmiotem sprzedaży i opłat licencyjnych w kraju. Organy te odniosły się tylko do kontraktu zawartego po zawarciu umowy licencyjnej i zawartego w nim zapisu o obowiązku zakupu opakowań wyłącznie firmy [...] podczas gdy zapis taki znajdował się także w kontrakcie z 1994 r. (kontrakt [...]). Analizując te kontrakty łącznie jednoznacznie można stwierdzić, że obowiązek o którym mowa w tych kontraktach ma tylko znaczenie dla odpowiedzialności za sprawność urządzeń i jakość produktu. Gdyby Spółdzielnia stosowała inne opakowania sprzedawca nie ponosiłby odpowiedzialności zarówno za prawidłowe funkcjonowanie urządzenia jak i za produkt.
Według skarżącej Sąd I instancji naruszył również art. 22 ust 2 pkt 3 w związku z art. 52 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przyjmując w zaskarżonym orzeczeniu za prawidłową decyzję opartą na faktach przyjętych za udowodnione bez przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania dowodowego, a zatem sprzecznie z art. 122 Ordynacji podatkowej. Jak wskazuje organ celny II instancji, a przytacza również Sąd I instancji na stronie 4 uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia zdaniem organu celnego: "Fakt, iż mleko i śmietana, którymi napełniano kartoniki z nadrukiem "[...]" były dostarczane przez polskich producentów, ma w całej sprawie drugorzędne znaczenie, ponieważ wartość chronionego znaku towarowego i jego renomy miały decydujące znaczenie przy organizowaniu zbytu towaru na polskim obszarze celnym". Tymczasem wartość znaku towarowego i jego renomy nie były w żadnym stopniu przedmiotem postępowania administracyjnego. Co więcej, jeżeli organy administracji i Sąd I instancji przyjęły istotnie, że decydujący wpływ na ceny i wielkość sprzedaży mleka i śmietany miała renoma znaku towarowego, a zatem efekt działań licencjodawcy i skarżącego na rynku krajowym (kampanii reklamowej i promocji marki) pociągających za sobą określone koszty, niezrozumiałe jest dlaczego całą wartość opłat licencyjnych za powyższy znak towarowy wliczyły do wartości celnej importowanych opakowań. Podwyższenie wartości celnej towarów o wartość opłat licencyjnych nie może przecież być zasadne w tym zakresie, w jakim opłaty te, uiszczane podmiotowi krajowemu, stanowią ekwiwalent za jego działania i usługi na rynku krajowym - w tym za wartość sprzedawanego znaku towarowego o której decydują wydatki na kampanię medialną poczynione na rynku polskim przez podmiot krajowy, powiązany jedynie z podmiotami zagranicznym
Bezpodstawne przyjęcie za udowodnione tych okoliczności narusza, zdaniem skarżącej również art. 191 Ordynacji podatkowej.
Naruszenie art. 122 i 191 Ordynacji podatkowej pociąga za sobą naruszenie przepisu art. 187 Ordynacji podatkowej, nakładającego obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie.
Wskazane wyżej naruszenia przepisów co do postępowania dowodowego i podstaw orzekania przez Sąd I instancji powodują, że nie sposób stwierdzić czy istotnie zachodził jakikolwiek związek między opłatami licencyjnymi, a importem towarów i czy związek ten uzasadnia wliczenie do wartości celnej importowanych opakowań całości czy części powyższych opłat licencyjnych.
Wnosząc skargę kasacyjną skarżąca podniosła rażące naruszenie przez Sąd I instancji art. 23 § 1 w zw. z art. 30 § 1 pkt 3 ustawy celnej poprzez jego błędną wykładnię.
Nie jest bowiem dopuszczalne wliczenie opłaty dokonywanej w zamian za odrębne, ekwiwalentne świadczenie między podmiotami krajowymi z tego tylko powodu, że jeden z tych podmiotów jest powiązany z podmiotem zagranicznym. Jeżeli bowiem - jak przyznaje to organ celny II instancji i za nim Sąd I instancji - rzeczywista wartość znaku towarowego była znaczna, co było niewątpliwie wynikiem dużych nakładów na jego reklamę na rynku polskim (bezsporne), to nie ma żadnego powodu do stosowania wskazanych wyżej przepisów Kodeksu celnego. Ich jedynym ratio legis było zapobieganie obchodzeniu przepisów celnych poprzez umowy licencyjne pozorne lub nieekwiwalentne, a jeżeli samo ich zastosowanie, mimo braku tożsamości przedmiotu opłat licencyjnych i towaru importowanego, jest mocno wątpliwe, to powtórne obciążenie opodatkowanych już uprzednio rzeczywistych i uzasadnionych gospodarczo transakcji między podmiotami krajowymi jest oczywiście niedopuszczalne.
Opłata licencyjna była tylko i wyłącznie konsekwencją sprzedaży wyrobów własnych w opakowaniach opatrzonych znakiem [...]" w Polsce, a nie warunkiem nabycia materiału opakowaniowego za granicą, a zgodnie z argumentami Sądu Najwyższego zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 22.09.1998 r. sygn. akt III RN 101/99 - w takim wypadku opłaty licencyjne nie mogą podwyższać wartości celnej towaru.
Sąd I instancji pominął w rozpoznawanej sprawie Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej, opublikowane jako załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999r. (Dz. U. Nr 80 poz.908 ), na które to Wyjaśnienia powoływała się w skardze skarżąca, z których jednoznacznie wynika, że skoro towar importowany z zagranicy i sprzedawany w Polsce nie są tożsame, to nie został spełniony warunek przewidziany w art. 30 Kodeksu celnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została oparta na dwóch przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) podstawach takiej skargi : naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca zarzuciła, że Sąd nie rozważył dostatecznie i nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i przez to bezpodstawnie przyjął, że zachodzi ścisły związek pomiędzy opłatami licencyjnymi ponoszonymi z tytułu korzystania ze znaku towarowego do oznaczania określonych produktów mleczarskich, a importowanym papierem na opakowania do tych produktów, uzasadniający wliczenie do wartości celnej papieru opłat licencyjnych za znak towarowy. Sąd dopuścił się również naruszenia art. 23 § 1 w związku z art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika przede wszystkim, że Sąd stwierdzając, iż ponoszone przez skarżącą opłaty licencyjne podlegają wliczeniu do wartości celnej importowanego papieru na opakowania na podstawie art. 23 § 1 w związku z art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego nie dokonał w ogóle wykładni tych przepisów. Przepis art. 30 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny (Dz. U. z 2001r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) stanowi, że w celu określenia wartości celnej z zastosowaniem przepisu art. 23 tej ustawy, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przewożone towary dodaje się : honoraria, tantiemy autorskie i opłaty licencyjne, dotyczące towarów, dla których ustalana jest wartość celna, które musi opłacać kupujący, zarówno bezpośrednio jak i pośrednio, jako warunek sprzedaży tych towarów, o ile koszty te nie są ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej. Sąd nie wyjaśnił, jakie – jego zdaniem – ma ten przepis znaczenie. Jakiego rodzaju zależność (związek) musi zachodzić pomiędzy opłatami licencyjnymi i importowanym towarem, aby można przyjąć, że obowiązek uiszczenia opłat jest warunkiem sprzedaży tego towaru.
Sąd stwierdził jednak, że taki związek w rozpatrywanej sprawie istnieje i ustalenie to oparł na dwóch przesłankach - dowodach : 1) treści umowy licencyjnej (w szczególności § 12 umowy), z której wyprowadził wniosek, że nabycie licencji na korzystanie ze znaku towarowego dawało skarżącej możliwość zakupu papieru – opakowań z tym znakiem i 2) treści umów (kontraktów) zawieranych przez skarżącą z dostawcą urządzeń do pakowania wyrobów mleczarskich, w których zastrzeżono, że do pracy tych urządzeń będzie wykorzystywany wyłącznie materiał opakowaniowy pochodzący od firmy Tetra Pak lub od upoważnionych przez nią producentów. Z wnioskowania Sądu zdaje się wynikać, że w zasadzie jakikolwiek związek pomiędzy sprzedażą importowanego towaru i opłatami licencyjnymi wypełnia dyspozycję art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego. Może to być więc związek przyczynowo – skutkowy (zakup licencji na znak towarowy i ponoszenie z tego tytułu opłat licencyjnych daje prawo do zakupu papieru na opakowania produktów z tym znakiem) lub także związek podmiotowy (zakup licencji pociąga za sobą zakup urządzeń do pakowania produktów ze znakiem towarowym, ta druga transakcja rodzi obowiązek używania do pakowania produktów papieru pochodzącego od uprawnionego do znaku towarowego - licencjodawcy).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego takie rozumienie "warunku sprzedaży" importowanego towaru, określonego w art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego nie ma żadnego racjonalnego i prawnego uzasadnienia. Oznacza bowiem, że każda transakcja handlowa przeprowadzona bezpośrednio lub pośrednio pomiędzy licencjodawcą i licencjobiorcą, nie dotycząca przedmiotu umowy licencyjnej, byłaby obciążona kosztami tej umowy (opłatą licencyjną). Wliczenie opłaty licencyjnej do wartości celnej towaru stanowiłoby wtedy swoistą "karę" za to, że licencjobiorca zdecydował się zakupić np. składnik do produkcji licencjonowanego wyrobu u licencjodawcy, a nie u kogoś innego.
Wyjaśniając znaczenie "warunku sprzedaży", o którym mowa w art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że przepis ten pozostaje w ścisłym związku z art. 23 Kodeksu celnego, określającym pojęcie wartości celnej towaru i wiążącym wartość celną towaru z jego ceną – faktycznie zapłaconą lub należną. Zasadne więc i usprawiedliwione jest wliczanie do ceny importowanego towaru tylko takich należności, w tym należności wymienionych w art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego, które znajdują ekwiwalent w towarze. Obowiązek uiszczenia opłaty licencyjnej jest zatem warunkiem sprzedaży importowanego towaru w rozumieniu art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego wtedy, gdy opłata licencyjna stanowi należność za korzystanie z praw ucieleśnionych w tym towarze.
Z umowy licencyjnej nr 1/95 z 10 listopada 1995r. wynika, że licencjodawca jest uprawniony do używania znaków : słownego i słowno – graficznego, zawierających słowo [...]" do oznaczania mleka i produktów mlecznych (§ 1 umowy). Znaki te nie zostały zgłoszone do oznaczania papieru na opakowania dla tego rodzaju produktów. Papier został, co prawda, opatrzony nadrukiem zawierającym wizerunek licencjonowanych znaków towarowych. Umieszczenie wizerunku tych znaków na papierze do pakowania i zakup takiego papieru nie stanowi jednakże używania chronionych znaków towarowych, ponieważ omawiane znaki zostały zastrzeżone do oznaczania innych towarów - mleka i produktów mlecznych. Inaczej mówiąc – oznaczenia umieszczone na papierze przeznaczonym na opakowania nie pełniły funkcji znaków towarowych i w związku z tym papier z tymi oznaczeniami nie był nośnikiem praw do znaków. Zakup tego papieru nie mógł być wobec tego obciążony obowiązkiem opłacenia opłaty licencyjnej z tytułu używania znaków towarowych.
Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku nie rozważył i nie uwzględnił tych okoliczności i dlatego uzasadniony jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o NSA w związku z art. 174 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ze względów wyżej przedstawionych NSA podziela również zarzuty skarżącej co do naruszenia przez Sąd przepisów prawa materialnego (art. 23 § 1 w związku z art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego). Sąd zaprezentował bowiem błędne rozumienie tych przepisów i w konsekwencji zastosował je do stanu faktycznego, nie znajdującego odzwierciedlenia w ich hipotezach. NSA nie może się natomiast odnieść do zarzutu naruszenia w zaskarżonym wyroku Wyjaśnień dotyczących wartości celnej, zawartych w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999r., ponieważ skarżąca nie wskazała w skardze konkretnych wyjaśnień, które jej zdaniem zostały naruszone.
Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 181, 183 § 1, 185 § 1 i 203 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.