GSK 342/04

GSK 342/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Socha
Halina Wojtachnio /sprawozdawca/
Kazimierz Brzeziński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński, Sędziowie NSA Halina Wojtachnio (spr.), Czesława Socha, Protokolant Marcin Chojnacki, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 15 maja 2003 r. sygn. akt SA/Rz 414/01 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2001 r. Nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 maja 2003 r., sygn. akt SA/Rz 414/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie oddalił skargę T. S. wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium 0dwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2001 r., nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej.
Orzeczenie Sądu pierwszej instancji zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy.
Pismem z dnia 4 listopada 2000 r. T. S. zwrócił się do Urzędu Gminy w R. z wnioskiem o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej wpisu o prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w Spółce cywilnej. Z załączonego do akt sprawy zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (nr [...] wynikało, że w dniu 24 czerwca 1994 r. pod nr [...] dokonano wpisu o rozpoczęciu z dniem 24 czerwca 1994 r. działalności gospodarczej przez Spółkę cywilną: A. - T. S., J. C. i M. W., której przedmiotem była działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa.. Jako miejsce wykonywania tej działalności wskazano J., woj. Rzeszów.
Decyzją z dnia 29 grudnia 2000 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) Wójt Gminy R. woj. podkarpackie wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany w dniu 24 czerwca 1994 r. nr [...], podając w uzasadnieniu, że wspólnicy: T. S., J. C. i M. W. zaprzestali prowadzenia wyżej wymienionej działalności gospodarczej z dniem 29 grudnia 2000 r.
Po rozpoznaniu odwołania złożonego przez T. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z dnia 6 lutego 2001 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej swojej decyzji organ odwoławczy powołał m. in. przepisy art. 88e w zw. z art. 88d ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wyjaśniono, że podjęcie działalności gospodarczej jest sprawą odrębną od jej wykreślenia z ewidencji oraz że prawo polskie nie nakłada obowiązku podjęcia faktycznej działalności przez przedsiębiorcę pomimo, że ją zarejestrował. Rzeczą rejestru jest zapewnienie bezpieczeństwa w obrocie prawnym tzn. dostarczenia informacji na temat podmiotu gospodarczego, a nie rozstrzyganie w kwestii, czy podmiot tę działalność prowadzi i w jakim wymiarze. W myśl art. 88d cyt. ustawy Prawo o działalności gospodarczej przedsiębiorca ma obowiązek zgłaszania stanu faktycznego i prawnego dotyczącego wykonywanej działalności, a zewnętrznym przejawem woli zaprzestania działalności gospodarczej jest wniosek o jej wykreślenie z ewidencji. Z tych powodów organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut odnoszący się do chwili zaprzestania działalności.
Ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium 0dwoławczego w Rzeszowie T. S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego 0środek Zamiejscowy w Rzeszowie. W skardze ponowił argumenty z odwołania, że Spółka cywilna A. nigdy działalności gospodarczej nie podjęła i nie prowadziła, a stwierdzenia odmienne w uzasadnieniu decyzji, jak wywiódł skarżący, wprowadzają w błąd zainteresowane instytucje.
0ddalając skargę Naczelny Sąd Administracyjny 0śrpodek Zamiejscowy w Rzeszowie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej następuje w drodze decyzji administracyjnej, w której przyjmuje się dzień zgłoszenia zmian jako ostatni dzień 14-dniowego terminu określonego w art. 88d cyt. ustawy. Ustawa ta enumeratywnie wymienia okoliczności uzasadniające wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, a wśród nich jest zaprzestanie prowadzenia tej działalności, którego zewnętrznym przejawem jest wniosek o wykreślenie tej działalności z ewidencji. Niezgłoszenie zmian w prowadzonej działalności uzasadnia przyjęcie, że działalność jest prowadzona do daty złożenia wniosku o wykreślenie z ewidencji. W niniejszej sprawie ustalono, że od daty zgłoszenia wpisu do ewidencji działalności tj. 24 czerwca 1994 r. nie były zgłaszane zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy. Z tego powodu przyjęto, że zaprzestał jej prowadzenia z datą złożenia wniosku.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego 0środek Zamiejscowy w Rzeszowie T. S. zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 8 i art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2 i 19 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324) przez błędną wykładnię tych przepisów, ponieważ Spółka cywilna A. od początku nie istniała i nie podjęła działalności gospodarczej. Te względy, zdaniem kasacji, uzasadniają stwierdzenie, że wpis do ewidencji nie może stwarzać domniemania istnienia tej działalności, która rzutuje dla skarżącego konsekwencjami prawnymi, powodującymi skutki gospodarcze nie do pogodzenia z zasadami współżycia społecznego. W związku z tymi zarzutami skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi na zasadzie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) lub o uchylenie tego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów za sporządzenie skargi kasacyjnej według norm taryfowych. W motywach skargi kasacyjnej skarżący przyznaje, że nie zgłaszał Wójtowi Gminy w R. "informacji o Spółce" oraz że ewidencja zgodnie z przepisem art. 16 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. ma być gwarantem bezpieczeństwa w obrocie prawnym i jest jawna. Jednakże te generalne zasady dotyczące funkcjonowania ewidencji działalności, zdaniem skarżącego, "nie mogą być przedmiotem nadużyć ze strony organów administracji państwowej". W tej sprawie taką konsekwencją prawną było udzielenie informacji przez Urząd Gminy Zakładom Energetycznym, iż w nieruchomości skarżącego jest zarejestrowana Spółka cywilna, co spowodowało obciążenie go bardzo wysokimi kwotami za energię elektryczną, zwłaszcza, że nieruchomość w J. jest jego własnością prywatną i korzystał on z energii elektrycznej na terenie J. jedynie jako osoba fizyczna., a Spółka nigdy nie zawierała umowy dzierżawy ze skarżącym na siedzibę Spółki ani nigdy nie zawierała umowy z Zakładem Energetycznym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., w których nie upłynął termin do wniesienia rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego, strona może w terminie do dnia 31 marca 2004 r. wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej zwaną w skrócie p.p.s.a.
Z powyższych względów skarżący wniósł skargę kasacyjną, sporządzoną przez adwokata, od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - 0środka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 15 maja 2003 r., mocą którego oddalono skargę od decyzji Samorządowego Kolegium 0dwoławczego w Rzeszowie utrzymującą w mocy decyzję w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej, wydaną na podstawie art. art. 88e i art. 88d ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Jako konkretne przepisy prawa materialnego naruszone przez Sąd skarżący wskazał art. 8 i art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2 i art. 19 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.), a w uzasadnieniu podał okoliczności które, jego zdaniem, przemawiały za naruszeniem przepisów postępowania przez organy administracji publicznej (przez niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy) , czego nie dopatrzył się Sąd pierwszej instancji a co należy rozpatrywać w kontekście zasad współżycia społecznego, a także nadużycia prawa ze strony administracji publicznej.. Skarżący nie wskazał jednak przepisów prawa, które zostały naruszone przez Sąd.
W myśl art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd. Taką podstawę materialnoprawną zastosowaną w niniejszej sprawie przez Sąd, za organem odwoławczym, stanowiły przepisy art. 88e i art. 88d cyt.ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo o działalności gospodarczej, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Przepisy te zostały wprowadzone ustawą z dnia 30 listopada 2000 r. ustawą o Krajowym Rejestrze Sądowym, Prawie upadłościowym, ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawą o wydawaniu Monitora Sądowego i Gospodarczego oraz ustawą - Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 114, poz. 1193), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.
Przepis art. 88d cyt. ustawy z 19 listopada 1999 r. zobowiązywał przedsiębiorcę do zgłaszania organowi ewidencyjnemu zmian stanu faktycznego i prawnego odnoszących się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, objętych danymi zawartymi w zgłoszeniu, o których mowa w art. 88b ust. 2, i powstałych po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian. Natomiast przepis art. 88e ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowił, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej i zgodnie z ust. 3 tego artykułu wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej następuje w drodze decyzji administracyjnej
Jak wynika z materiałów sprawy, skarżący nie zarzucił w skardze kasacyjnej błędnej wykładni tych przepisów lub niewłaściwego ich zastosowania w sprawie. Zarzucił natomiast naruszenie art. 8, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2 i art. 19 cyt. ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r., która utraciła swoją moc w dniu 1 stycznia 2001 r., a więc nie obowiązywała w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Jednakże to nie normy art. 8, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2 i art. 19 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, ale normy art. 88d i art. 88 e ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo o działalności gospodarczej stanowiły podstawę do orzeczenia o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, kontrolowanej przez Sąd i ocenionej jako zgodna z prawem. Oznacza to, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego, których Sąd nie zastosował w sprawie.
Powołanie przez skarżącego w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, które nie były zastosowane w sprawie, nie może odnieść zamierzonego skutku, czyniąc bezskutecznym zarzut błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Skarżący w skardze kasacyjnej mógł podnosić, że Sąd rozpoznający sprawę zastosował nie te przepisy prawa materialnego, które powinny być zastosowane, ale wówczas powinien wskazać przepisy właściwe jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić,, dlaczego te właśnie przepisy powinny lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Warunku tego nie spełnia zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w niniejszej sprawie.
Z podanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.