GSK 1130/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą określenia długu celnego, potwierdzając prawo organów celnych do weryfikacji pochodzenia towaru i stosowania stawek autonomicznych w przypadku niepotwierdzenia preferencyjnego pochodzenia.
Sprawa dotyczyła określenia długu celnego dla importowanej odzieży. Skarżący deklarował obniżoną stawkę celną na podstawie faktur z deklaracją eksportera o preferencyjnym pochodzeniu z UE. Niemieckie i duńskie władze celne zakwestionowały pochodzenie towaru. Organy celne określiły dług celny według stawki autonomicznej. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając prawo organów celnych do weryfikacji pochodzenia i odrzucając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie w przedmiocie określenia długu celnego. Spółka importowała odzież używaną, deklarując obniżoną stawkę celną na podstawie faktur z deklaracją eksportera o preferencyjnym pochodzeniu z UE. Władze celne Niemiec i Danii zakwestionowały preferencyjne pochodzenie towaru. W związku z tym Dyrektor Urzędu Celnego ponownie określił dług celny, stosując stawki autonomiczne. WSA uznał, że organy celne działały prawidłowo, przeprowadzając kontrolę postimportową w trybie art. 83 Kodeksu celnego i weryfikując deklaracje eksportera zgodnie z art. 32 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego. Sąd podkreślił, że importer ponosi ryzyko prawidłowości zgłoszenia celnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego (w tym art. 2 Konstytucji RP i zasady zaufania do organów celnych) oraz przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) za nieuzasadnione. Sąd wyjaśnił, że przepisy Kodeksu celnego pozwalają na weryfikację zgłoszeń celnych, a postępowanie weryfikacyjne nie narusza zasady zaufania. NSA odniósł się również do kwestii składów orzekających w kontekście reformy sądownictwa administracyjnego, uznając je za prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organy celne mają prawo do weryfikacji deklaracji eksportera w ramach kontroli postimportowej, zgodnie z przepisami Kodeksu celnego i Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że importer ponosi ryzyko prawidłowości zgłoszenia celnego, a organy celne są uprawnione do weryfikacji danych zawartych w zgłoszeniu, w tym pochodzenia towaru, nawet po jego przyjęciu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 181
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.c. art. 83
Kodeks celny
Umożliwia przeprowadzenie kontroli postimportowej.
k.c. art. 64 § § 1 i 2
Kodeks celny
Określa wymogi formalne zgłoszenia celnego.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks celny
Reguluje przyjmowanie zgłoszenia celnego przez organ celny.
k.c. art. 70
Kodeks celny
Dotyczy postępowania weryfikacyjnego.
Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
Ordynacja podatkowa art. 274 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Nie ma zastosowania w prawie celnym.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u. s. p. art. 29
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepisy wprowadzające art. 93
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy wprowadzające art. 94 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje przenoszenie sędziów NSA na stanowiska WSA w okresie przejściowym.
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy celne mają prawo do weryfikacji pochodzenia towaru w ramach kontroli postimportowej. Importer ponosi ryzyko prawidłowości zgłoszenia celnego. Postępowanie weryfikacyjne nie narusza zasady zaufania do organów celnych. Przepisy przejściowe dotyczące składów orzekających w WSA są zgodne z prawem.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej poprzez naruszenie zasady zaufania do organów celnych. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nierozważenie zarzutu rażącego naruszenia prawa. Naruszenie art. 274 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
importer ponosi w istocie rzeczy ryzyko prawidłowości dokonanego przez siebie zgłoszenia celnego organy celne nie mają obowiązku każdorazowej szczegółowej ich weryfikacji przed przyjęciem tego zgłoszenia brak jest podstaw prawnych do kwestionowania wyników weryfikacji deklaracji celnej eksportera importer w każdym przypadku winien się liczyć z taką możliwością [kontroli postimportowej]
Skład orzekający
Maria Myślińska
przewodniczący
Hanna Rybińska
sprawozdawca
Urszula Raczkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa organów celnych do kontroli postimportowej i weryfikacji pochodzenia towaru, a także interpretacja przepisów przejściowych dotyczących składów orzekających w WSA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z importem z krajów UE i stosowaniem Układu Europejskiego. Interpretacja przepisów przejściowych może być mniej aktualna po upływie okresu ich stosowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie celnym, takich jak kontrola postimportowa i weryfikacja pochodzenia towaru, a także kwestii ustrojowych sądownictwa administracyjnego. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie celnym i administracyjnym.
“Prawo celników do kontroli po imporcie: czy importer zawsze ponosi ryzyko?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyGSK 1130/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Rybińska /sprawozdawca/
Maria Myślińska /przewodniczący/
Urszula Raczkiewicz
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
SA/Sz 2445/02 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2004-07-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Maria Myślińska, Sędziowie NSA - Hanna Rybińska (spr.), - Urszula Raczkiewicz, Protokolant - Małgorzata Suchocka, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] S.C. z siedzibą w Wałczu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 lipca 2004 r. sygn. akt SA/Sz 2445/02 w sprawie ze skargi [...]" S.C. z siedzibą w Wałczu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 23 września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie określenia długu celnego skargę kasacyjną oddala;
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 15 lipca 2004 r. sygn. akt SA/Sz 2445/02 po rozpoznaniu skargi [...] s.c. w Wałczu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 23 września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie długu celnego – oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że spółka cywilna [...] w Wałczu - [...] w dniu 2 grudnia 1998r. dokonała zgłoszenia celnego towaru w postaci importowanej odzieży używanej, deklarując kwotę długu celnego obliczoną z zastosowaniem stawki celnej obniżonej na podstawie dołączonych do zgłoszeń celnych faktur o nr 35098 oraz 78/98 zawierających deklaracje eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru z Unii Europejskiej. Faktury te wraz z deklaracją eksportera przekazane zostały przez polskie władze celne do weryfikacji władzom celnym państwa eksportera (odpowiednio niemieckim i duńskim). Pismem z dnia 29 listopada 2000r. niemieckie władze celne poinformowały, że przedmiotowy towar, ujęty na rachunku nr 78/98 nie jest towarem pochodzącym z Unii Europejskiej w rozumieniu protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego. Z kolei duńskie władze celne pismem z dnia 9 sierpnia 2000r. udzieliły odpowiedzi odnośnie towaru ujętego na rachunku nr 35098, że również nie posiada on preferencyjnego pochodzenia z Unii Europejskiej.
W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Celnego w Szczecinie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie tych zgłoszeń celnych, a następnie decyzją z dnia 30 listopada 2001r. nr [...] uznał te zgłoszenia celne za nieprawidłowe i ponownie określił kwotę długu celnego, przyjmując do jej wymiaru stawkę celną autonomiczną w wysokości 60 % wartości celnej towaru zakupionego na podstawie faktury nr 78/98 oraz w wysokości 23,1% wartości celnej towaru zakupionego na podstawie faktury nr 35098.
Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie decyzją z dnia 23 września 2002 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania strony podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii nieprawidłowości spornego zgłoszenia celnego i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozpoznając skargę na tę decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał za bezsporne, że do wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji doszło w wyniku przeprowadzenia przez ten organ postępowania w ramach tzw. kontroli postimportowej, a więc postępowania przewidzianego przepisami art. 83 Kodeksu celnego. Sąd podkreślił, że dokonane przez organ celny w ramach tego postępowania czynności miały na celu sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a przede wszystkim prawidłowości zastosowanej przez zgłaszającego obniżonej stawki celnej, mającej swoją podstawę w przyjęciu – na podstawie deklaracji eksportera na fakturach – pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego. Organy celne dokonały weryfikacji deklaracji eksportera w trybie określonym w art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, który jako ratyfikowana umowa międzynarodowa wraz z załącznikami i protokółami – zgodnie z art. 87 Konstytucji RP – jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa i na mocy art. 91 Konstytucji ma pierwszeństwo stosowania przed ustawami, tj. przed Kodeksem celnym i Ordynacją podatkową. Sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych do kwestionowania wyników weryfikacji deklaracji celnej eksportera w przedmiocie statusu pochodzenia towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym, przeprowadzonej w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego.
Za zupełnie chybiony Sąd uznał zarzut skargi, dotyczący naruszenia przez organ celny podstawowej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest wynikająca z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasada prowadzenia postępowania podatkowego (celnego) w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (celnych). Zdaniem Sądu to importer ponosi w istocie rzeczy ryzyko prawidłowości dokonanego przez siebie zgłoszenia celnego, w szczególności prawidłowości i prawdziwości otrzymanych od eksportera dokumentów, z których wynikają dane służące temu zgłoszeniu., a organy celne nie mają obowiązku każdorazowej szczegółowej ich weryfikacji przed przyjęciem tego zgłoszenia.
Z uwagi na to, że w sprawie nie występuje naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, Sąd oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.
Od powyższego wyroku [...] s.c. w Wałczu reprezentowani przez pełnomocnika - adwokata A. Z. wnieśli skargę kasacyjną na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zarzucili zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
- przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 274 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 121 Ordynacji podatkowej i w związku z art. 262 Kodeksu celnego oraz art. 2 Konstytucji RP, polegające na naruszeniu zasady demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej poprzez rażące naruszenie zasady zaufania do organów celnych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie naruszył również przepis postępowania – art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż nie odniósł się do zarzutu skargi – rażącego naruszenia prawa. Brak rozważenia tego zarzutu wyłączył, zdaniem skarżących, możliwość uwzględnienia skargi.
Dyrektor Izby Celnej nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), a także naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Skarga kasacyjna powinna zawierać nie tylko przytoczenie podstaw, ale także ich uzasadnienie. Nieodzownym elementem uzasadnienia podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. jest – poza przytoczeniem naruszonego przepisu – wskazanie sposobu jego naruszenia i wyjaśnienie na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie i jak, zdaniem skarżącego, powinien on być rozumiany i stosowany. Również koniecznym elementem uzasadnienia drugiej podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest wskazanie, które przepisy – oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) ustawy – zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania (§ 1 i 2 art. 183 p.p.s.a.). Oznacza to, że o zakresie kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji przesądza wola wnoszącego skargę kasacyjną. Z powyższych rozważań wynika, że kontrola kasacyjna dokonywana przez NSA obejmuje stosowanie prawa procesowego i materialnego – przez wojewódzki sąd administracyjny, a w sprawach ze skarg kasacyjnych, wniesionych w trybie art. 101 Przepisów wprowadzających – przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przechodząc do zarzutu dotyczącego, zdaniem skarżącego, naruszenia prawa materialnego, to stwierdzić należy, że zarzut ten jest natury procesowej, bowiem nie dotyczy błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisu prawa. Podnieść należy, że jest on o tyle nietrafny, że zarzut kasacyjny winien wykazać uchybienia sądu I-szej instancji przy wydaniu zaskarżonego wyroku, nie zaś naruszenia stosowania przez organy celne przepisów Ordynacji podatkowej. Artykułu 2 cytowanego przez kasację Konstytucji RP nie należy również stosować wprost. Na marginesie stwierdzić należy, że przepis art. 274 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w prawie celnym, bowiem zgodnie z unormowaniami zawartymi w art. 262 Kodeksu celnego, do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Przepis art. 274 § 1 pkt 3 znajduje się w dziale V, nie może więc w sprawie mieć zastosowania. Wywody dotyczące naruszenia art. 121 Ordynacji podatkowej są chybione, bowiem pomijają treść art. 64 § 1, 2, 2a i 3 Kodeksu celnego. To strona składa zgłoszenie celne, które powinno być dokonane na właściwym formularzu, zgodnym ze wzorem przewidzianym do objęcia towaru określoną procedurą celną i zawierać wszystkie elementy niezbędne dla danej procedury oraz powinno być podpisane przez zgłaszającego. Tylko wówczas gdy składane zgłoszenie celne nie odpowiada wymogom formalnym, określonym w paragrafach 1 i 2 art. 64, organ celny odmawia jego przyjęcia. Następnie z treści art. 65 § 1 i 2 wynika, że organ celny przyjmuje niezwłocznie zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada wymogom określonym w art. 64 i jeżeli przedstawiono towar nim objęty z zastrzeżeniem art. 80 § 2. Podstawę więc do zastosowania procedury celnej stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny. W niniejszej sprawie importer zadeklarował stawkę celną i organ celny przyjął zgłoszenie celne, sprawdzając czy spełnione zostały wymogi określone w art. 64. Nie można więc uznać za zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący błędu lub winy urzędnika, jeżeli Kodeks celny nie stwarza w tym momencie możliwości kontroli merytorycznej deklarowanej przez stronę stawki. Przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno-techniczną, która jak wskazują przepisy może być weryfikowana. Nie stanowi to jednak naruszenia zasady zaufania do organów celnych, ani naruszenia art. 2 Konstytucji, bowiem postępowanie weryfikacyjne zostało unormowane w przepisach art. 70 i 83 Kodeksu celnego i importer w każdym przypadku winien się liczyć z taką możliwością.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a. należy stwierdzić, iż są one nieuzasadnione. Strona nie precyzuje w skardze kasacyjnej zarzutu co do rażącego naruszenia prawa. Twierdzi tylko, że sąd I-szej instancji tego zarzutu nie rozważył. Jednak z treści i uzasadnienia wyroku wynika, że sąd ten uznał decyzję organu celnego za prawidłową, co by wskazywało, że nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa. Szczegółowe rozważenie tego zarzutu kasacyjnego jest o tyle niemożliwe, że nie został on należycie sprecyzowany. Stwierdzić więc tylko należy, że sąd I-szej instancji wyjaśnił prawidłowo, iż organy celne działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa - były bowiem na mocy art. 83 Kodeksu celnego uprawnione do przeprowadzenia kontroli postimportowej - i tym samym nie naruszyły zasady zaufania do organów celnych. Zgodnie z postanowieniami art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego oraz części A Postanowień Wstępnych Taryfy celnej, stawki celne obniżone określone są w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami krajów i znajdują zastosowanie, do niektórych towarów pochodzących w szczególności z państw członkowskich Unii Europejskiej. Jedną z tych umów jest Układ Europejski. Obniżone stawki celne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. W myśl postanowień art. 20 § 1 i 2 Kodeksu celnego warunki uzyskiwania pochodzenia jakie powinny spełniać towary aby korzystać z obniżonych stawek celnych oraz sposoby dokumentowania tego pochodzenia określane są według reguł preferencyjnego pochodzenia towarów, zawartych w umowach międzynarodowych. Oznacza to, że w odniesieniu do przywozu z zagranicy towarów "pochodzących", wnioskowanych do obniżonej stawki celnej, prawo krajowe stosuje się w ograniczonym zakresie, z wyłączeniem tej części postępowania, która dotyczy spełniania warunków uzyskiwania pochodzenia dla korzystania z omawianej preferencji celnej oraz sposobów dokumentowania tego pochodzenia. Regulacja prawna w omawianym, objętym umową międzynarodową zakresie, zawarta jest w Protokole Nr 4 U.E. dotyczącym definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej. Zgodnie z art. 16 Protokółu, pochodzenie towaru można dokumentować na dwa sposoby, bądź to przy pomocy świadectwa przewozowego EUR 1 wystawianego na wniosek eksportera przez władze celne jego kraju, bądź, w zakresie ograniczonym do przypadków objętych art. 21 Protokółu, przy pomocy deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty w sposób wystarczający do jego identyfikacji. Protokół Nr 4 określa szczegółowe wymagania związane z wystawianiem dowodów pochodzenia i związane z tym procesowe uprawnienia władz celnych do żądania stosownych dowodów, ale dotyczą one władz celnych kraju eksportu (art. 17 ust 3 i 5, art. 18 ust. 3, art. 21 ust. 3 , art. 22 ). Niezależnie od tego, władze celne kraju eksportu są uprawnione w myśl postanowień art. 32 Protokołu, do dodatkowej, wyrywkowej weryfikacji dowodów pochodzenia, w ramach której mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić każdą kontrolę i mogą to czynić zarówno z urzędu jak i na wniosek władz celnych kraju importu. Jeśli idzie o władze celne kraju importu to ich rola w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodów pochodzenia jest ograniczona i wynika także z postanowień art. 32 Protokołu Nr 4 U.E. W razie uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprowadzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu, władze celne kraju importu zwracają się o weryfikację, której dokonują władze celne kraju eksportu a następnie informują wnioskodawcę o wynikach weryfikacji. Wyniki te muszą być takie ,żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub z Polski lub z innego kraju wymienionego w art. 4 Protokołu i czy spełniają inne wymogi Protokołu (art. 32 ust 1, 3 , 5). Z powyższych unormowań wynika, że w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodu pochodzenia, organy celne kraju importu korzystają z wyników postępowania organów celnych kraju eksportu ("...będą informowane o wynikach weryfikacji...") i dokonują w tym zakresie jedynie oceny.
Nie można podzielić poglądu strony co do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok zawiera część historyczną, wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, jak i podstawy prawnej.
Rozważając argumenty zawarte w piśmie z dnia 06.09.2004 r. strony skarżącej, sąd z urzędu stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania. Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy reformujące sądownictwo administracyjne, a celem tej reformy było spełnienie konstytucyjnego wymogu dwuinstancyjności postępowania sądowego (art.176 ust. 1 Konstytucji) także w odniesieniu do sądownictwa administracyjnego. Reforma wprowadzana była w warunkach funkcjonującego do dnia 31 grudnia 2003 r. sądownictwa administracyjnego jako jednoinstancyjnego, zaś po tej dacie działalność orzeczniczą w I instancji podjęły wojewódzkie sądy administracyjne, a w II - kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny. Ta specyficzna sytuacja, gdy niejako "w biegu" następowała zmiana modelu sądownictwa administracyjnego wymagała, w pierwszym, przejściowym okresie, szczególnych regulacji związanych między innymi z zapewnieniem sprawnego funkcjonowania wojewódzkich sądów administracyjnych w warunkach, gdy nie została jeszcze powołana odpowiednia liczba sędziów tych sądów. Jednocześnie zmniejszyły się potrzeby w zakresie kadry sędziowskiej w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, bowiem nie w każdej sprawie strona niezadowolona z wyroku I instancji korzysta z prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tego też względu niezbędne były stosowne regulacje ustrojowe.
Sprawy ustroju sądów administracyjnych zostały unormowane w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, jednak nie wszystkie zagadnienia zostały uregulowane odrębnie. W myśl art. 29 tej ustawy w sprawach nieuregulowanych, a do takich należą zagadnienia składów sędziowskich orzekających w wojewódzkich sądach administracyjnych, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Te ostatnie przewidują, że w składzie sądu może brać udział tylko jeden sędzia innego sądu. Jednakże ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z zm.), dalej: Przepisy wprowadzające, przewidziała, że osoby powołane na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych pozostają sędziami Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 93). Oznacza to jednak zachowanie przez tych sędziów tytułu i statusu oraz wszelkich uprawnień należnych sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale nie stanowiska sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z przyczyn związanych z reformą , w początkowym okresie jej wdrażania niemalże wszyscy sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostali delegowani do orzekania w wojewódzkich sądach administracyjnych, w których nie było jeszcze wystarczającej ilości sędziów, a następnie większość sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (220) została przeniesiona na stanowiska sędziów wojewódzkiego sądu administracyjnego do wojewódzkich sądów administracyjnych z zachowaniem statusu sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe działania, mające na celu sprawne funkcjonowanie sądownictwa administracyjnego w zreformowanym kształcie, miały oparcie w przepisach ustawy - Przepisy wprowadzające. Stosownie do art. 94 § 1 tej ustawy, w okresie trzech miesięcy od daty wejścia w życie ustawy ustrojowej, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium tego Sądu, mógł przenieść sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w miejscowości, w której dotychczas pełnił służbę z pozostawieniem mu prawa do wynagrodzenia i tytułu przysługującego sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W składzie orzekającym w niniejszej sprawie w I instancji zasiadało dwóch sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego i byli to sędziowie przeniesieni na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz jeden sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wykładnia art. 46 u. s. p., który z mocy art. 29 prawa o ustroju sądów administracyjnych stosuje się nie wprost, lecz odpowiednio, w zestawieniu z art. 94 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające skłania do przekonania, że użyte w pierwszym z tych przepisów określenie "sędzia innego sądu" nie obejmuje sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeniesionych na zasadach i w warunkach określonych w tym ostatnim przepisie na stanowiska sędziów WSA. Odpowiednie stosowanie przepisów u.s.p. polega bowiem w szczególności na uznaniu za prawidłowe składów orzekających Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, utworzonych zgodnie z wymaganiami stanowiącego lex specialis przepisu art. 94 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające. Zatem zarzut, dotyczący naruszenia prawa w sposób określony w art. 183 § 2 pkt. 4 p. s. a., prowadzący do nieważności postępowania, uznać należy za nieusprawiedliwiony.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 181 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę kasacyjną.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI