GSK 892/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organ odwoławczy mógł wydać decyzję korygującą należności celne po upływie 3-letniego terminu na wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji, o ile decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie.
Sprawa dotyczyła interpretacji 3-letniego terminu na wydanie decyzji weryfikującej zgłoszenie celne (art. 65 § 5 Kodeksu celnego). WSA uznał, że termin ten wiąże również organ odwoławczy, a jego upływ skutkuje niemożnością wydania merytorycznej decyzji. NSA uchylił ten wyrok, stwierdzając, że termin ten dotyczy wyłącznie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy może wydać decyzję korygującą należności celne na korzyść dłużnika, nawet po upływie terminu z art. 65 § 5 KC, o ile decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Kluczową kwestią była interpretacja art. 65 § 5 Kodeksu celnego, który stanowił, że decyzja weryfikująca zgłoszenie celne nie może być wydana po upływie 3 lat od jego przyjęcia. WSA uznał, że ten termin dotyczy również decyzji organu odwoławczego, a jego upływ skutkuje niemożnością merytorycznego rozpatrzenia sprawy. NSA nie zgodził się z tą interpretacją. Sąd kasacyjny wskazał, że przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego dotyczy wyłącznie kompetencji organu pierwszej instancji do wydania decyzji weryfikującej zgłoszenie celne. Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej, może wydać decyzję reformatoryjną i skorygować kwotę długu celnego na korzyść dłużnika, nawet jeśli decyzja organu pierwszej instancji została wydana po upływie 3-letniego terminu, o ile sama decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie. W analizowanej sprawie zgłoszenie celne przyjęto 9 kwietnia 1998 r., decyzję organu pierwszej instancji wydano 1 lutego 2000 r. (w terminie), a decyzję organu odwoławczego obniżającą należność celną wydano 20 kwietnia 2001 r. (przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia długu celnego). NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, 3-letni termin z art. 65 § 5 Kodeksu celnego dotyczy wyłącznie decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy może wydać decyzję korygującą należności celne na korzyść dłużnika, nawet po upływie tego terminu, pod warunkiem, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że celem nowelizacji Kodeksu celnego było umożliwienie zawieszenia biegu terminu w przypadku odwołania, a nie ograniczenie możliwości korygowania należności przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie może orzec na niekorzyść strony, a termin z art. 65 § 5 KC dotyczy wyłącznie organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 65 § 5
Kodeks celny
Termin 3 lat na wydanie decyzji weryfikującej zgłoszenie celne dotyczy wyłącznie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy może wydać decyzję korygującą należności celne na korzyść dłużnika, nawet po upływie tego terminu, pod warunkiem, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § 4 pkt 2
Kodeks celny
k.c. art. 230 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 230 § 4
Kodeks celny
k.c. art. 230 § 5
Kodeks celny
k.c. art. 230 § 5a
Kodeks celny
k.c. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a
Kodeks celny
k.c. art. 242 § 4
Kodeks celny
k.c. art. 244 § 3
Kodeks celny
k.c. art. 262
Kodeks celny
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 208 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 230 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 234
Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin 3 lat z art. 65 § 5 Kodeksu celnego dotyczy wyłącznie decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy może wydać decyzję korygującą należności celne na korzyść dłużnika, nawet po upływie terminu z art. 65 § 5 KC, o ile decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie. Organ odwoławczy nie może orzec na niekorzyść strony (art. 234 Ordynacji podatkowej).
Odrzucone argumenty
Termin 3 lat z art. 65 § 5 Kodeksu celnego wiąże również organ odwoławczy. Upływ terminu z art. 65 § 5 KC skutkuje niemożnością wydania merytorycznej decyzji przez organ odwoławczy. Decyzja organu odwoławczego wydana po upływie terminu z art. 65 § 5 KC jest niedopuszczalna.
Godne uwagi sformułowania
"...trzyletni termin zastrzeżony w tym przepisie jest zachowany w każdym wypadku wydania przed jego upływem decyzji pierwszoinstancyjnej." "...konieczne było wydanie decyzji ostatecznej w zakreślonym tam terminie, także w brzmieniu tego przepisu obowiązującym w okresie poprzedzającym nowelę z dnia 23 kwietnia 2003 r." "...przedawnienie prawa do wydania decyzji zostało ustalone w interesie dłużnika celnego, a to oznacza, że upływ terminu przedawnienia dopiero w postępowaniu odwoławczym nie może powodować, aby wadliwie ustalona przez organ pierwszej instancji kwota wynikająca z długu celnego, nie mogła być skorygowana przez organ odwoławczy, na korzyść dłużnika celnego, jeżeli decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego."
Skład orzekający
Halina Wojtachnio
przewodniczący
Kazimierz Brzeziński
członek
Maria Myślińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów przedawnienia w postępowaniu celnym, kompetencje organu odwoławczego w zakresie korygowania decyzji organu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Kodeksu celnego z 2003 r., choć zasady interpretacji mogą być nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie celnym – terminów wydawania decyzji, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i biznesową. Interpretacja NSA jest kluczowa dla zrozumienia granic działania organów celnych.
“Czy organ celny może korygować należności po terminie? NSA wyjaśnia granice prawa.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyGSK 892/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2004-11-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-07-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Halina Wojtachnio /przewodniczący/ Kazimierz Brzeziński Maria Myślińska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych Hasła tematyczne Celne postępowanie Celne prawo Sygn. powiązane I SA/Wr 1737/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2004-01-27 Skarżony organ Prezes Głównego Urzędu Ceł Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 203 pkt. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Wojtachnio, Sędziowie NSA Kazimierz Brzeziński, Maria Myślińska (spr.), Protokolant Marlena Chmielewska, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Wr 1737/01 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w Kędzierzynie-Koźlu na decyzję Prezes Głównego Urzędu Ceł z dnia 20 kwietnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu 2. Zasądza od [...] Spółki z o.o. w Kędzierzynie-Koźlu na rzecz Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu zwrot kwoty 550 zł (pięćset pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn, akt 3 I SA/Wr 1737/01 po rozpoznaniu skargi "[...]" Spółki z o.o. w Kędzierzynie – Koźlu na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 20 kwietnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora UC we Wrocławiu z dnia 1 lutego 2000 r. nr [...], zasądził od organu na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego i orzekł, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że w dniu 9 kwietnia 1998 r. Spółka "[...] złożyła zgłoszenie celne nr [...] wnosząc o dopuszczenie do obrotu na polskim obszarze celnym sortowanej i dezynfekowanej odzieży używanej sprowadzonej z Niemiec przy zastosowaniu obniżonej stawki celnej w wysokości 4,6%. Decyzją z dnia 1 lutego 2000r. Dyrektor UC we Wrocławiu uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej i zastosował stawkę autonomiczną podwyższoną o 100% w wysokości 120%. Prezes Głównego Urzędu Ceł, po rozpatrzeniu odwołania Spółki uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz zastosowanej stawki celnej i określił kwotę długu w niższej wysokości z zastosowaniem stawki autonomicznej w wysokości 60% bez jej podwyższenia o 100%. Rozpoznając skargę na tę decyzję Sąd uznał, że kierunek rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy zależy od oceny kwestii zachowania przez organy celne terminu wydania decyzji weryfikujących prawidłowość złożonego zgłoszenia celnego. Sąd podał, że na mocy art. 65 § 4 pkt 2 lit. b) Kodeksu celnego, po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny, na wniosek strony, wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego. Wskazując, że z cytowanego przepisu wynika kompetencja organów celnych do weryfikowania – także z urzędu – prawidłowości danych objętych zgłoszeniem celnym. Sąd zauważył, że stosownie do art. 65 § 5 Kodeksu celnego decyzja, o której mowa w § 4, nie może być wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Przepis ten – zdaniem Sądu – wprowadza trzyletni termin przedawnienia, dla realizacji przez organ celny przysługującego mu uprawnienia do skorygowania kwoty wynikającej z długu celnego. Interpretując użyte w art. 65 § 5 Kodeksu celnego sformułowanie "decyzja ... wydana" Sąd stwierdził, że możliwe są dwa kierunki wykładni tego zwrotu normatywnego. W ramach pierwszego, uwzględniającego wyłącznie reguły językowej interpretacji do obrony – zdaniem Sądu – nadawałoby się stanowisko, zgodnie z którym trzyletni termin zastrzeżony w tym przepisie jest zachowany w każdym wypadku wydania przed jego upływem decyzji pierwszoinstancyjnej. Skład orzekający Sądu opowiedział się jednak za koniecznością dodatkowego uwzględnienia – oprócz zasad wykładni gramatycznej – także wniosków jakie nasuwa wykładnia celowościowa i systemowa, a po części – także historyczna. Rozważając w pierwszej kolejności ratio legis zastrzeżenia przez ustawodawcę terminu ograniczającego uprawnienie organów celnych do weryfikowania wcześniej przyjętych zgłoszeń celnych Sąd stwierdził, że jak w każdej instytucji dawności, tak i w rozważanym przypadku chodziło o uwzględnienie dwóch przeciwstawnych sobie tendencji. Z jednej strony, wyeliminowanie negatywnych (z punktu widzenia interesów państwa) skutków złożenia nieprawidłowego zgłoszenia celnego, z drugiej zaś usunięcie stanu niepewności, wynikającego z samej możliwości skorygowania takiego zgłoszenia. Zważywszy na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 127 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 262 Kodeksu celnego), stan niepewności może wyeliminować dopiero to rozstrzygnięcie, które uzyskało już walor co najmniej orzeczenia ostatecznego, a więc takiego, od którego nie przysługuje już środek odwoławczy w toku instancji. Sąd podkreślił, że w wypadku skutecznego złożenia odwołania, kompetencja do rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz do merytorycznego załatwienia sprawy zostaje przeniesiona na organ drugiej instancji, który może wydać inne rozstrzygnięcie niż organ pierwszej instancji, a dopiero to drugie orzeczenie wiązać będzie stronę jako ostateczne. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszym przypadku, ponieważ Prezes Głównego Urzędu Ceł wydał decyzję reformującą orzeczenie Dyrektora Urzędu Celnego we Wrocławiu. Powyższe uwagi – zdaniem Sądu – uzasadniają wniosek, że także organ drugiej instancji – o ile orzekał w sprawie – jest związany trzyletnim terminem zakreślonym w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Efekty wykładni celowościowej – zdaniem Sądu – znajdują dodatkowe wsparcie w konkluzjach, jakie nasuwa wykładnia systemowa. Analizowana decyzja ma niewątpliwie charakter deklaratoryjny, gdyż z art. 209 § 2 Kodeksu celnego wynika, że dług celny w przywozie powstaje już w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. W myśl art. 230 § 1 Kodeksu celnego, organ celny jest ponadto zobowiązany do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności celnych a w § 4 tego artykułu, ustawodawca przewidział także trzyletni termin przedawnienia do wykonania tego obowiązku, liczony od dnia powstania długu celnego tj. od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Zdaniem Sądu nie bez znaczenia jest i to, że w art. 230 § 5 Kodeksu celnego – także w brzmieniu obowiązującym w czasie rozpatrywania sprawy przez organy obu instancji – ustawodawca wskazał okoliczności, których zaistnienie powodowało zawieszenie biegu terminu o którym mowa w § 4 tego artykułu. Ówczesny kształt normatywny Kodeksu celnego nie przewidywał natomiast żadnej możliwości zawieszenia biegu trzyletniego terminu, zastrzeżonego w art. 65 § 5. Zmiany normatywne – ważkie z punktu widzenia interpretacji użytego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego zwrotu "wydana decyzja" – wprowadziła nowela dokonana przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 120, poz. 1122), która weszła w życie z dniem 10 sierpnia 2003 r. Z nowego ujęcia art. 230 § 5 i § 6 Kodeksu celnego wynika, że dodatkową przyczynę zawieszenia stanowi także "wniesienie odwołania od decyzji w sprawie długu celnego", do czasu "doręczenia rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym". Dwa ostatnio wymienione przepisy znajdują też aktualnie odpowiednie zastosowanie do biegu terminu, o którym mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, co wynika z odesłania przewidzianego w § 5a dodanego tą samą nowelą. W ocenie Sądu powyższe wywody w pełni uzasadniają ostateczną konkluzję, że na gruncie art. 65 § 5 Kodeksu celnego konieczne było wydanie decyzji ostatecznej w zakreślonym tam terminie, także w brzmieniu tego przepisu obowiązującym w okresie poprzedzającym nowelę z dnia 23 kwietnia 2003 r., a więc w czasie wydawania decyzji przez organ obu instancji w rozpatrywanej sprawie. Gdyby bowiem założyć, że zamiarem ustawodawcy było uzależnienie zachowania trzyletniego terminu z art. 65 § 5 wyłącznie od wydania decyzji weryfikującej zgłoszenie celne przez sam tylko organ pierwszej instancji to dokonana nowela tego przepisu byłaby po prostu zbędna. Tymczasem wprowadzenie w nim omówionych zmian – zdaniem Sądu – dowodzi niedwuznacznie, że ustawodawcy zależało raczej na wyeliminowaniu tych negatywnych skutków poprzedniego uregulowania, które wynikały z braku jakiejkolwiek możliwości zawieszenia biegu terminu. Przeszkody w ostatecznym załatwieniu spraw tego typu, wynikające z konieczności zawieszenia postępowania, toczących się postępowań karnych lub rozpatrzenia odwołania od pierwszoinstancyjnych orzeczeń, nie miały bowiem wtedy żadnego wpływu na bieg zastrzeżonego terminu. Konkludując Sąd stwierdził, że trzyletni termin zastrzeżony w art. 65 § 5 Kodeksu celnego wiązał w stanie prawnym sprawy organy obu instancji oraz, że nie został on zachowany, gdyż zgłoszenie celne zostało przyjęte w dniu 9 kwietnia 1998 r. tymczasem ostateczna decyzja Prezesa GUC została wydana dopiero w dniu 20 kwietnia 2001 r. Wydanie tej decyzji po upływie trzyletniego terminu było – zdaniem Sądu – niedopuszczalne, a upływ terminu powinien skutkować zakończeniem bezprzedmiotowego już wtedy postępowania w sprawie sprawdzenia prawidłowości zgłoszenia celnego i określenia właściwej kwoty wynikającej z długu celnego ponieważ merytoryczna decyzja w tym przedmiocie nie mogła być wydana. Uwzględniając te okoliczności organ odwoławczy powinien był – zdaniem Sądu – uchylić decyzję organu celnego pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w sprawie na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu działając przez pełnomocnika – radcę prawnego M. K. _ W. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu oraz zasądzenie ma rzecz organu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 65 § 5 w związku z art. 65 § 4 Kodeksu celnego przez błędną interpretację polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że określony w tym przepisie 3-letni termin przedawnienia ma zastosowanie również do decyzji wydanych w drugiej instancji mimo, że literalna treść tych przepisów wskazuje, że termin ten dotyczy decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, a tego typu decyzja leży wyłącznie w kompetencji organu celnego pierwszej instancji. Wydana decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określająca kwotę wynikającą z długu celnego wydawana jest przez organ I instancji, zatem – zdaniem skarżącej – tylko do niej odnosi się przepis § 5 art. 65 Kodeksu celnego. Skoro przepis art. 65 § 4 Kodeksu celnego dotyczy decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe i skoro tego rodzaju decyzja należała do wyłącznej kompetencji dyrektora urzędu celnego (obecnie naczelnika urzędu celnego) jako organu I instancji, to terminu przewidzianego na wydanie tej decyzji nie można odnosić do decyzji organu odwoławczego korygującej wysokość długu celnego. Mimo podobnego charakteru obu danin publicznych – cła i podatku, w odróżnieniu od Ordynacji podatkowej, Kodeks celny – zdaniem skarżącego – nie zawiera przepisu wprowadzającego terminy przedawnienia, ani nie uzależnia ich okresu od charakteru wydanej decyzji (konstytutywnej lub deklaratoryjnej). Decyzja organu odwoławczego wydawana jest w trybie przepisów art. 233 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, zatem nie mieści się w zakresie przedmiotowym art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Oczywiste jest, że organ celny II instancji jest uprawniony do weryfikacji decyzji organu I instancji w sposób określony w art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej, zatem może też dokonać zmiany decyzji organu I instancji polegającej na zmniejszeniu należności celnych. Zakaz orzekania w przedmiocie należności celnych, o których mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego nie oznacza jednak, że wymiar cła w wysokości nieprawidłowej nie może zostać przez organ odwoławczy skorygowany na korzyść podmiotu dokonującego obrotu prawnego z zagranica. Organ odwoławczy nie wymierza należności celnych, te zostały już określone w decyzji I instancji, lecz tylko w razie stwierdzenia, że należności zostały określone w sposób nieprawidłowy – przeprowadza ich niezbędną korektę. Skarżący podniósł, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wydanym na tle zobowiązań podatkowych ukształtował się pogląd, że 3-letni termin na wydanie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe dotyczy decyzji konstytutywnych, nie odnosi się natomiast do decyzji deklaratoryjnej, którą można wydać aż do upływu pięcioletniego terminu przedawnienia samego zobowiązania podatkowego. Skarżący stwierdził, że Kodeks celny ustanawia w art. 230 § 4 i 242 § 4 dwa odrębne terminy przedawnienia – podobnie jak w odniesieniu do zobowiązań podatkowych Ordynacja podatkowa w art. 68 § 1 i w art.70 § 1. Art. 230 § 4 Kodeksu celnego ustanawia 3-letni termin na powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu długu celnego. Termin ten został zachowany, zarejestrowanie kwoty należności nastąpiło bowiem z dniem przyjęcia zgłoszenia celnego i z chwilą zwolnienia towaru. Wskutek upływu terminu przedawnienia ustanowionego w art. 242 § 4 Kodeksu celnego następuje wygaśnięcie długu celnego stosownie do art. 244 pkt 3 tegoż Kodeksu . Okres, do którego dług celny "trwa" – zdaniem skarżącej – jest okresem, w którym można korygować decyzje pierwszoinstancyjne wydane w terminie przewidzianym w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Wskazując na powyższe skarżący zarzucił, że wbrew odmiennym ustaleniom Sądu I instancji decyzja organu II instancji z 20 kwietnia 2001 r. nie została wydana po upływie terminu przedawnienia, gdyż wobec zgłoszenia celnego dokonanego w dniu 9 kwietnia 1998 r. termin przedawnienia z art. 242 § 4 Kodeksu celnego upływał dopiero w dniu 9 kwietnia 2003 r. Odnosząc się do zawartych w zaskarżonym wyroku wywodów dotyczących konieczności uchylenia decyzji i umorzenia postępowania z uwagi na upływ terminu przedawnienia skarżący zauważył, że Kodeks celny ani przepisy działu IV Ordynacji podatkowej nie zawierają podstawy prawnej do tak wskazanego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego taka podstawa może mieć zastosowanie wyłącznie do zobowiązań podatkowych, bowiem ujęty w dziale III Ordynacji podatkowej przepis art. 70 b nakazujący umorzenie postępowania podatkowego, jeżeli w jego trakcie nastąpiło przedawnienie zobowiązania, nie może być przenoszony na grunt Kodeksu celnego w sytuacji, gdy do postępowania celnego, z mocy art. 262 Kodeksu celnego odpowiednie zastosowanie ma wyłącznie dział IV Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wynikające ze skargi kasacyjnej zagadnienie prawne dotyczy skutków prawnych upływu 3-letniego terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego – w toku postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana przed upływem tego terminu. W myśl art. 65 § 5 Kodeksu celnego, decyzja o której mowa w § 4 nie może być wydana, jeżeli upłynęły trzy lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Z kolei zgodnie z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny na wniosek strony wydaje lub może z urzędu wydać decyzję, w której uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części: a) określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego lub b) zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w lit. a) i b). Z treści art. 65 § 4 Kodeksu celnego wynika, że zastrzeżony w tym przepisie termin dotyczy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, gdyż do kompetencji tego organu należy weryfikacja wadliwego zgłoszenia celnego. Przepis ten nie wymaga, by decyzja wydana na jego podstawie była decyzją ostateczną. Odmiennego stanowiska nie uzasadnia wyrażony w zaskarżonym wyroku pogląd, że w stanie prawnym poprzedzającym nowelizację Kodeksu celnego, dokonaną ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz zmianie ustawy o Służbie Cywilnej (Dz.U. Nr 120, poz. 1122), w terminie zastrzeżonym w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, oprócz decyzji organu pierwszej instancji konieczne było wydanie decyzji ostatecznej przez organ odwoławczy. Poglądu takiego nie uzasadnia przyjęte w zaskarżonym wyroku założenie, że gdyby zamiarem ustawodawcy było uzależnienie zachowania trzyletniego terminu zastrzeżonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego wyłącznie od wydania decyzji weryfikującej zgłoszenie celne tylko przez organ pierwszej instancji, to dokonana nowela Kodeksu celnego z 23 kwietnia 2003 r. byłaby po prostu zbędna. Przyjęcie takiego założenia – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie było uprawnione, gdyż celem dokonanej nowelizacji było, przez dodanie odwołania, jako dodatkowej przyczyny uzasadniającej zawieszenie biegu terminu dla wydania decyzji (art. 65 § 5a Kodeksu celnego) wydłużenie czasu, w którym możliwe będzie uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Wydłużenie tego czasu przez ustawodawcę nie może być interpretowane w kierunku odwrotnym przez przyjęcie, że przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego musi być także wydana decyzja organu odwoławczego. Przy ocenie kwestii dopuszczalności wydania przez organ odwoławczy w stanie prawnym sprzed noweli z 23 kwietnia 2003 r., decyzji ostatecznej po upływie terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego należy mieć na uwadze, że przedawnienie prawa do wydania decyzji zostało ustalone w interesie dłużnika celnego, a to oznacza, że upływ terminu przedawnienia dopiero w postępowaniu odwoławczym nie może powodować, aby wadliwie ustalona przez organ pierwszej instancji kwota wynikająca z długu celnego, nie mogła być skorygowana przez organ odwoławczy, na korzyść dłużnika celnego, jeżeli decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Organ odwoławczy z uwagi na treść art. 234 Ordynacji podatkowej nie może orzec na niekorzyść strony i to także w warunkach, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Wbrew odmiennym ustaleniom Sądu I instancji organ odwoławczy może natomiast, aż do upływu 5-letniego terminu przedawnienia długu celnego określonego w art. 242 § 4 Kodeksu celnego wydać na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej decyzję reformatoryjną i ustalić kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości niższej niż uczynił to organ pierwszej instancji. W niniejszej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte w dniu 9 kwietnia 1998 r., co spowodowało z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego). Decyzja organu celnego pierwszej instancji została wydana w dniu 1 lutego 2000 r., a więc przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, natomiast decyzja organu odwoławczego obniżająca kwotę długu celnego została wydana w dniu 20 kwietnia 2001 r., a zatem przed upływem 5-letniego terminu przewidzianego w art. 242 § 5 Kodeksu celnego. Wbrew zatem ustaleniom zawartym w zaskarżonym wyroku decyzja Prezesa GUC została wydana bez złamania zakazu sformułowanego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, gdyż zakaz ten, jak to już wyżej wskazano dotyczy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Koszty postępowania kasacyjnego na rzecz organu, który wniósł skargę kasacyjną zasądzono od "[...]" Spółki z o.o. w Kędzierzynie-Koźlu na podstawie art. 203 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI