GSK 1045/04

GSK 1045/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba /sprawozdawca/
Edward Kierejczyk /przewodniczący/
Jan Bała
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Edward Kierejczyk, Sędzia NSA, Sędziowie (NSA Jan Bała, Andrzej Kuba (spr.), Protokolant Anna Tomaka, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2005r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej MARIE CLAIRE COSMETICS od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2004r. sygn.akt 6 II SA 1176/02 w sprawie ze skargi MARIE-CLAIRE ALBUM S. A. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 października 2000r. Nr Sp. 83/99 w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego I. Oddala skargę kasacyjną. II. Zasądza od Marie Claire Cosmetics Polska – Maciej Pieński na rzecz Marie Claire Album S.A. z siedzibą w Paryżu kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 14 kwietnia 2004 r. (6 II SA 1176/02) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Urzędu Patentowego z 19 października 2000 r. (Sp. 83/99) w przedmiocie unieważnienia prawa ze znaku towarowego.
Z akt sprawy wynika, że 20 stycznia 1995 r. wpłynął do Urzędu Patentowego wniosek Mac-Impol Macieja Pieńskiego o zarejestrowanie znaku słowno-graficznego MARIE CLAIRE dla towarów z klasy 3 i 39 (kosmetyki, dystrybucja kosmetyków). Decyzją z 22 kwietnia 1996 r. UP zarejestrował ten znak.
Dnia 16 kwietnia 1999 r. do UP wpłynął wniosek spółki Marie Claire Album S.A. o unieważnienie prawa z rejestracji tego znaku. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że spółka Marie Claire Album S.A. jest uprawniona z rejestracji znaku towarowego MARIE CLAIRE oraz z międzynarodowej rejestracji znaku MARIE CLAIRE IDEE dla towarów w klasie 16 (czasopisma). Przede wszystkim jednak MARIE CLAIRE to tytuł prasowy miesięcznika o światowej sławie, wydawanego w 27 krajach świata. Ponadto zaś MARIE CLAIRE stanowi również firmę spółki MARIE CLAIRE ALBUM S.A., podlegającą ochronie na podstawie art. 8 ust. 2 u.z.t. oraz art. 8 Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej z 20 marca 1983 r. Urząd Patentowy oddalił wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku MARIE CLAIRE, uznając, że ta rejestracja nie narusza art. 8 ust. l ustawy o znakach towarowych, ponieważ w dacie zgłoszenia pismo MARIE CLAIRE ukazywało się na rynku polskim w niewielkim nakładzie jedynie we francuskiej wersji językowej. Rejestracja nie narusza również art. 8 ust. 2 ustawy o znakach towarowych, ponieważ w dacie zgłoszenia spółka MARIE CLAIRE ALBUM S.A. nie prowadziła w Polsce działalności gospodarczej, nie miała przedsiębiorstwa ani spółki pod tą nazwą, a dystrybucja pisma pod tą nazwą nie jest równoznaczna z naruszeniem dóbr osobistych francuskiego wydawcy. Nie został też naruszony art. 8 ust. 3 ustawy o znakach towarowych ani art. 9 ust. l pkt l, ponieważ oba znaki służą do oznaczania towarów z innych klas.
W skardze na tę decyzję Urzędu Patentowego spółka MARIE CLAIRE ALBUM S.A. wniosła o jej uchylenie. Skarżąca spółka zarzuciła Urzędowi Patentowemu naruszenie przepisów prawa materialnego art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych poprzez niedokonanie oceny komplementarności towarów, na którą powołała się wnioskodawczyni we wniosku.
Podobieństwo towarów polegało na wzajemnym uzupełnianiu się i przenikaniu w świadomości klientek takich towarów jak czasopisma poświęcone urodzie, którego tematyka ogniskuje się głównie wokół kosmetyków i porad kosmetycznych oraz samych kosmetyków.
Ponadto zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o znakach towarowych i art. 8 Konwencji Paryskiej. Znak towarowy MARIE CLAIRE jest zdaniem skarżącego znakiem renomowanym i podlega szczególnej ochronie i zarejestrowanie tego znaku przez firmę Mac Pol było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż zmierzało do wykorzystania renomy cudzego znaku towarowego, jakim jest znak towarowy (R-66289) oraz międzynarodowy znak towarowy MARIE CLAIRE idee (nr IR-574652). Rejestracja znaku towarowego przejmującego brzmienie firmy spółki działającej na terenie Rzeczypospolitej pozostaje w sprzeczności ze wskazanym przepisem art. 8 ust. 2 u.z.t.
Orzekając o prowadzeniu działalności gospodarczej w Polsce przez wnioskodawcę Urząd Patentowy pominął w zupełności fakt, że wnioskodawca jest przedsiębiorcą pochodzącym z kraju należącego do sygnatariuszy Konwencji Paryskiej z 1883 r.
Zatem analizując ochronę prawa do jego firmy oraz prowadzenia przez niego działalności na terytorium RP, Urząd Patentowy zdaniem skarżącego dopuścił się naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie art. 8 Konwencji Paryskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że niektóre z zarzutów skargi zasługują na uwzględnienie i uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojego wyroku z 14 kwietnia 2004 r. Sąd podkreślił, że na uwzględnienie zasługuje zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przez UP art. 8 ust. 2 ustawy o znakach towarowych. Sąd uznał, że w toku postępowania zostało wykazane, iż spółka MARIE CLAIRE ALBUM S.A. prowadziła działalność gospodarczą na terenie Polski w dacie zgłoszenia do rejestracji znaku MARIE CLAIRE, ponieważ wydawane było pismo "MARIE CLAIRE" w wersji obcojęzycznej. Zdaniem Sądu fakt, że spółka francuska istniała na rynku prasowym w Polsce w dacie zgłoszenia spornego znaku MARIE CLAIRE "jest wystarczającą okolicznością dla uznania praw tej spółki w zakresie ochrony jej dobra osobistego, jakim jest jej nazwa". Sąd uznał ponadto, że Urząd Patentowy dopuścił się naruszenia art. 7, 77 oraz 107 § 3 k.p.a., ponieważ art. 8 Konwencji Paryskiej "był wskazywany jako jedna z podstaw złożonego wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego MARIE CLAIRE", a Urząd "nie rozpatrzył w tej części zgłoszonego zarzutu". Zdaniem Sądu, UP nie odniósł się również do zarzutu naruszenia przy rejestracji art. 9 ust. l pkt l ustawy o znakach towarowych. Urząd Patentowy stwierdził jedynie, że przeciwstawiane znaki służą do oznaczania towarów z innych klas, a nie odniósł się do twierdzenia spółki francuskiej, że "środki do pielęgnacji urody i pismo im poświęcone są towarami komplementarnymi, wzajemnie uzupełniającymi się i posiłkującymi, a co najważniejsze tak postrzeganymi przez odbiorców".
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawniona ze znaku MARIE CLAIRE COSMETICS wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej merytorycznie w trybie art. 188 ustawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w trybie art. 185 ustawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 9 ust. l pkt l oraz art. 8 ust. 2 ustawy o znakach towarowych, a także art. 8 Konwencji Paryskiej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że Sąd wadliwie zastosował art. 9 ust. l pkt l ustawy o znakach towarowych, ponieważ w rozpatrywanej sprawie przeciwstawiane znaki służą do oznaczania towarów różnego rodzaju. Zwrócono uwagę, że towarów tych nie można uznać za towary wzajemnie się uzupełniające, ponieważ są to towary z innych branż, sprzedawane w różnych miejscach, a ponadto pismo "MARIE CLAIRE" jest pismem, "gdzie sprawy kosmetyków są jednym z wielu omawianych tematów". Ponadto podkreślono, że błędne stanowisko Sądu, iż rejestracja znaku MARIE CLAIRE narusza dobro osobiste spółki MARIE CLAIRE ALBUM S.A., ponieważ w dacie zgłoszenia spółka ta nie prowadziła w Polsce przedsiębiorstwa pod tą nazwą. Sprzedawanie czasopisma w wersji obcojęzycznej nie stanowi - zdaniem skarżącego - działalności gospodarczej. Podkreślono również, że WSA pominął fakt, iż istnieje w Polsce wiele znaków MARIE CLAIRE zarejestrowanych na rzecz różnych uprawnionych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka MARIE CLAIRE ALBUM S.A. wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały sformułowane prawidłowo. Niezależnie od tego - zdaniem spółki francuskiej - zarzuty te są bezzasadne. Podkreślono, że Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił podobieństwo towarów oznaczanych przeciwstawionymi znakami, skarżący zaś nie wykazał w skardze, że WSA "przy wydawaniu wyroku dopuścił się błędnej wykładni ani tym bardziej niewłaściwego zastosowania przepisu art. 9 ust. l pkt l u.z.t.". Także zarzut naruszenia przez Sąd art. 8 Konwencji Paryskiej oraz art. 8 ust. 2 ustawy o znakach towarowych należy - zdaniem spółki francuskiej - uznać za bezzasadny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści przepisów art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, rozpoznając zgodnie z przepisem art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. sprawę w granicach skargi kasacyjnej i biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił Sąd.
W przypadku oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia prawa materialnego i wskazania konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone, skarga powinna zawierać określenie na czym to naruszenie polegało, czy na błędnej wykładni, czy też na niewłaściwym jego zastosowaniu do niekwestionowanego ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, będącego podstawą rozstrzygnięcia.
Zarzut naruszenia prawa materialnego z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. nie może polegać na wadliwych ustaleniach stanu faktycznego. Powinien być sformułowany w zasadzie w oderwaniu od błędów w ustaleniach faktycznych, odnosić się do bezspornych okoliczności faktycznych sprawy i uzasadnienia w czym tkwiły błędy w rozumowaniu Sądu przeprowadzającego wykładnię konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też dlaczego ten przepis nie powinien być w tym konkretnym przypadku zastosowany lub jeśli nie został zastosowany przez Sąd, a powinien, to dlaczego.
Związanie Sądu granicami skargi uniemożliwia mu poszukiwanie brakujących lub błędnie określonych jej elementów konstrukcyjnych w skardze kasacyjnej.
Niepostawienie w skardze zarzutów procesowych (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) sprawia, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd pierwszej instancji.
W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna oparta została jedynie na naruszeniu prawa materialnego, a konkretnie przepisów art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 2 ustawy o znakach towarowych oraz art. 8 Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej z dnia 20 maja 1883 r., zatem należało przyjąć za bezsporne ustalenie faktyczne poczynione przez Wojewódzki Sąd Administracyjnym, chociaż jak to wynika z treści uzasadnienia skargi te właśnie ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji są przez skarżącego kwestionowane.
Jednakże z przyczyn wskazanych wyżej Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł poszukiwać w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) – odnoszący się do "błędnych ustaleń stanu faktycznego".
Na wstępie rozważań jedynego zarzutu skargi kasacyjnej, a mianowicie naruszenia prawa materialnego, powołanych wyżej trzech przepisów art. 8 ust. 2, art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. i art. 8 Konwencji Paryskiej należy stwierdzić, że skarga nie zawiera wymaganego przepisem art. 174 pkt 1 p.s.a. określenia na czym to naruszenie polegało. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący nie zakwestionował przyjętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykładni przepisu art. 8 pkt 2 u.z.t. Zarzucił Sądowi jedynie nieuzasadnione – jego zdaniem – przyjęcie, że spółka MARIE CLAIRE ALBUM S.A. prowadziła w Polsce działalność gospodarczą, podczas gdy z uzasadnienia wyroku wynika, iż fakt prowadzenia przez spółkę francuską działalności gospodarczej w dniu zgłoszenia znaku został wykazany w postępowaniu administracyjnym. Zarzut ten zatem dotyczy okoliczności faktycznych sprawy i nie ma nic wspólnego ze stosowaniem przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 P.p.s.a.
Sąd pierwszej instancji miał prawo przyjąć, że prowadzenie sprzedaży na terenie Polski periodyku wydawanego prze uprawnioną firmę MARIE CLAIRE ALBUM S.A. z siedzibą we Francji należy uznać za przejaw prowadzenia działalności gospodarczej, a ponadto te ustalenia faktyczne nie zostały skutecznie zakwestionowane w skardze kasacyjnej i nie podlegały kontroli instancyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Nie można również zgodzić się ze skarżącym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. przyjmując, że środki do pielęgnacji urody i pismo im poświęcone są towarami komplementarnymi, wzajemnie się uzupełniającymi i posiłkującymi, a co najważniejsze tak postrzeganymi przez odbiorców, gdyż podobnie jak odnośnie zarzutów naruszenia art. 8 ust. 2 u.z.t. mamy w tym miejscu do czynienia z zarzutem dotyczącym ustaleń faktycznych i ich oceny i zarzut ten mógłby być podniesiony jedynie w ramach naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jedynie, że Urząd Patentowy nie rozpatrzył i nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do zgłoszonego przez wnioskodawcę zarzutu naruszenia przy rejestracji art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. polegającego na tym, że zarejestrowano znak towarowy skarżącemu wbrew zakazowi wynikającemu z tego przepisu.
Naruszenie to polegało zdaniem Sądu na poprzestaniu przy analizowaniu powyższego przepisu na stwierdzeniu, że porównywane towary pochodzą z różnych klas i jest to niewystarczające w ustalonym stanie faktycznym. Brak pogłębionych rozważań poprzez odniesienie się do zarzutów wnioskodawcy w tym zakresie stanowiło naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy, albowiem fakt, że towary te zaliczone zostały do różnych klas nie eliminuje innych czynników przemawiających za uznaniem, że towary obu firm są towarami tego samego rodzaju.
W świetle powyższego uzasadnienia wyroku oraz uzasadnienia sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 9 ust. 1 pkt 1 brak było podstaw do prowadzenia rozważań merytorycznych odnośnie tego zarzutu, który nie odpowiadał wymogom z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., a znowu w istocie odnosił się do naruszenia przepisów postępowania polegających na błędnej ocenie ustalonego stanu faktycznego, a taki zarzut nie został w niniejszej skardze sformułowany.
Odnosząc się do ostatniego zarzutu naruszenia prawa materialnego, a konkretnie przepisów art. 8 Konwencji Paryskiej, to należy również podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzucił Urzędowi Patentowemu w zaskarżonym wyroku, że nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych i w ogóle nie rozważał zarzutu naruszenia tego przepisu, gdyż w ogóle nie wziął pod uwagę zarzutów spółki MARIE CLAIRE ALBUM S.A. z siedzibą we Francji odnośnie zastosowania przepisu art. 8 Konwencji, mimo że we wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego ta podstawa prawna została przez wnioskodawcę podana. Zatem prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny wytknął Urzędowi Patentowemu naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezbadanie tego zarzutu i nierozważenie możliwości zastosowania przepisu prawa materialnego art. 8 Konwencji Paryskiej.
Dlatego też konsekwentnie ustosunkowując się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia prawa materialnego art. 8 Konwencji Paryskiej należy po raz kolejny stwierdzić, że jest on całkowicie chybiony, gdyż w rzeczywistości nie mieści się on w ramach art. 174 pkt 1 P.p.s.a., albowiem zabrakło jakichkolwiek ustaleń faktycznych organu i rozważań w zakresie stosowania tego przepisu, których to ustaleń i rozważań organ miał obowiązek dokonać zgodnie z wymogami powoływanymi wielokrotnie przez Sąd przepisami postępowania administracyjnego.
Naruszenie tych przepisów K.p.a. niewątpliwie, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 8 Konwencji odnosi się tak jak poprzednio do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, który nie został postawiony.
Reasumując powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny winien stwierdzić, że brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że Sąd pierwszej instancji naruszył prawo materialne, skoro oceniał decyzję Urzędu Patentowego pod względem zgodności z przepisami postępowania i podstawą uchylenia tej decyzji było wykazane w uzasadnieniu wyroku wielokrotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organ, które doprowadziło do wadliwych ustaleń faktycznych i które nie pozwoliło Sądowi na ocenę prawidłowości zastosowania przez organ omawianych wyżej przepisów prawa materialnego art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. i ewentualnie niezastosowanie art. 8 Konwencji Paryskiej.
Skarżący podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego w skardze kasacyjnej mógł jedynie te zarzuty oprzeć na błędnej wykładni prawa, polegającej w przedmiotowej sprawie na mylnym zrozumieniu treści przepisu lub jego znaczenia, czy też niezrozumieniu intencji ustawodawcy, ewentualnie na niewłaściwym zastosowaniu prawa przez Sąd pierwszej instancji, polegającym na nieprawidłowej subsumcji hipotezy danej normy prawnej do ustalonego stanu faktycznego, czy też uznaniu braku związku między normą prawną a konkretnym stanem faktycznym i tylko w tym zakresie.
Niewątpliwie zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniły powyższych wymagań i nie zostały przedstawione w sposób prawidłowy, co wykazano powyżej, a Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł podejmować próby dostosowania podstawy skargi kasacyjnej do zawartej w jej uzasadnieniu argumentacji stojącej w sprzeczności ze sformułowaniem zarzutów skargi.
Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na mocy art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.