GSK 1037/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że termin na wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji nie jest związany z ostatecznością decyzji organu odwoławczego.
Sprawa dotyczyła klasyfikacji taryfowej importowanych tłuszczy roślinnych i terminu wydania decyzji przez organy celne. WSA stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Celnej, uznając ją za wydaną z naruszeniem przepisów o przedawnieniu. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że termin z art. 65 § 5 Kodeksu celnego dotyczy organu pierwszej instancji, a decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję pierwszej instancji, nie podlega temu ograniczeniu czasowemu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie. Sprawa dotyczyła zgłoszenia celnego z 25 października 1999 r. dotyczącego importu tłuszczy roślinnych, które organ celny pierwszej instancji zaklasyfikował do innego kodu taryfy celnej ze stawką 30% zamiast deklarowanej 14,2%. WSA uznał, że decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 65 § 5 Kodeksu celnego, ponieważ upłynął 3-letni termin od przyjęcia zgłoszenia celnego do wydania ostatecznej decyzji. NSA nie zgodził się z tym stanowiskiem, wskazując, że termin z art. 65 § 5 Kodeksu celnego dotyczy wyłącznie decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną przed upływem terminu, nie narusza tego przepisu. NSA uznał zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego za zasadny i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, termin z art. 65 § 5 Kodeksu celnego dotyczy wyłącznie decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną przed upływem terminu, nie narusza tego przepisu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 65 § 5 Kodeksu celnego ogranicza czasowo wydanie decyzji przez organ celny pierwszej instancji. Organ odwoławczy, działając w trybie art. 233 Ordynacji podatkowej, nie jest związany tym terminem w kontekście utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
k.c. art. 65 § 4
Kodeks celny
Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może wydać decyzję uznającą zgłoszenie za nieprawidłowe, rozstrzygającą o przeznaczeniu celnym i kwocie długu celnego.
k.c. art. 65 § 5
Kodeks celny
Decyzja, o której mowa w § 4, nie może być wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
k.c. art. 230 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 230 § 4
Kodeks celny
Powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności nie może nastąpić po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego.
k.c. art. 226 § 4
Kodeks celny
Organ celny zobowiązany jest do anulowania zarejestrowanej kwoty należności, o której dłużnik nie został powiadomiony przed upływem terminu z art. 230 § 4.
o.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 234
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny.
k.c. art. 283
Kodeks celny
k.c. art. 3 § 2
Kodeks celny
k.c. art. 3 § 3
Kodeks celny
k.c. art. 65 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 65 § 3
Kodeks celny
k.c. art. 3 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 70 § 1
Kodeks celny
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegający na uznaniu, że termin ten dotyczy również organu odwoławczego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji z powodu naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego oraz art. 230 § 4 i art. 226 § 4 Kodeksu celnego.
Godne uwagi sformułowania
termin z art. 65 § 5 Kodeksu celnego dotyczy wydania decyzji przez organ celny pierwszej instancji decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie podlega czasowemu ograniczeniu przewidzianemu w art. 65 § 5 Kodeksu celnego błędnie utożsamiono akt wydania decyzji i powiadomienia dłużnika z ostatecznością decyzji
Skład orzekający
Halina Wojtachnio
przewodniczący sprawozdawca
Kazimierz Brzeziński
członek
Maria Myślińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu celnego dotyczących terminów wydawania decyzji w sprawach zgłoszeń celnych oraz postępowania odwoławczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z terminami w postępowaniu celnym i administracyjnosądowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie celnym, takich jak terminy przedawnienia i zakres stosowania przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa celnego i administracyjnego.
“Kiedy przedawnia się prawo do naliczenia cła? NSA rozstrzyga kluczową kwestię terminów w prawie celnym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyGSK 1037/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2004-11-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Halina Wojtachnio /przewodniczący sprawozdawca/ Kazimierz Brzeziński Maria Myślińska Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny Hasła tematyczne Celne postępowanie Celne prawo Sygn. powiązane I SA/Ka 490/03 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2004-05-13 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Wojtachnio (spr.) Sędziowie NSA - Kazimierz Brzeziński - Maria Myślińska Protokolant - Marlena Chmielewska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Ka 490/03 w sprawie ze skargi Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...] S.A. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 27 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2) zasądza od skarżących Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. w R. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Katowicach kwotę 2000 zł (dwa tysiące) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Wojtachnio (spr.) Sędziowie NSA - Kazimierz Brzeziński - Maria Myślińska Protokolant - Marlena Chmielewska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Ka 490/03 w sprawie ze skargi Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 27 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2) zasądza od skarżących Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. w R. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Katowicach kwotę 2000 zł (dwa tysiące) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 13 maja 2004 r. sygn. akt 3/1 SA/Ka 490/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. w R. (zwana dalej w skrócie "[...]") na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 27 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego - stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie na rzecz skarżącej [...]" 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podał, że w dniu 25 października 1999 r. [...]" w R. złożyła zgłoszenie celne nr [...], wnosząc o zastosowanie procedury dopuszczenia do obrotu importowanych ze Szwecji tłuszczy roślinnych [...] i deklarując kod PCN 1516 20 98 0 taryfy celnej ze stawką celną konwencyjną 14,2%. Decyzją z dnia 22 października 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Zebrzydowicach, w następstwie dokonanej weryfikacji, uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej importowanego tłuszczu o nazwie [...] oraz stawki celnej i kwoty cła, zaklasyfikował towar do kodu PCN 1517 90 93 0 taryfy celnej ze stawką celną 30% i określił kwotę cła w podwyższonej wysokości. Dyrektor Izby Celnej w Cieszynie, rozstrzygając w sprawie na skutek odwołania, decyzją z dnia 27 stycznia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w uzasadnieniu argumentację zaprezentowaną przez organ celny pierwszej instancji oraz odniósł się do zarzutów odwołania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie [...]" wnioskowała o uchylanie decyzji organów celnych obu instancji, podnosząc zarzut naruszenia przepisów ustawy Ordynacja podatkowa i podtrzymała twierdzenia zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w Cieszynie wniósł o oddalenie skargi. Rozpoznając skargę Sąd uznał, że kierunek rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy zależy od oceny kwestii dotyczącej zachowania przez organy celne terminu wydania decyzji weryfikujących prawidłowość złożonego zgłoszenia celnego. Sąd podał, że zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej ustawą procesową) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną (w decyzji) podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Wskazana regulacja prawna oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany zakresem, w jakim decyzja została zaskarżona, zarzutami skargi ani też wnioskami skarżącej co do sposobu pozbawienia mocy wiążącej zaskarżonej decyzji. Powołując się na treść art. 145 § l pkt 2 ustawy procesowej Sąd stwierdził, że uwzględniając skargę na decyzję stwierdza się jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Zgodnie z art. 156 § l pkt 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podał, że w myśl art. 65 § 4 Kodeksu celnego, po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny, na wniosek strony wydaje lub może wydać z urzędu decyzję, w której: uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części, rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego i określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego. Wskazując, że z przytoczonego przepisu wynika kompetencja organów celnych do weryfikowania - także z urzędu -prawidłowości danych objętych zgłoszeniem celnym, Sąd zauważył, że stosownie do art. 65 § 5 Kodeksu celnego decyzja, o której mowa w art. 65 § 4 nie może być wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Sąd wskazał nadto, że zgodnie z art. 230 § l i § 4 Kodeksu celnego, po zarejestrowaniu kwoty należności, organ celny powiadamia o tym dłużnika i powiadomienie to nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. W ocenie Sądu - wydanie z urzędu decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określającej kwotę wynikającą z długu celnego, zarejestrowanie kwoty należności w prawidłowej wysokości i powiadomienie o tym dłużnika musi nastąpić przed upływem trzyletniego okresu przedawnienia, liczonego od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Decyzja taka staje się ostateczną z chwilą, gdy nie przysługuje już w stosunku do niej środek zaskarżenia w postaci odwołania wskutek upływu terminu do jego złożenia. Sąd wskazał, że w tej sprawie zgłoszenie celne przyjęto 25 października 1999 r., a zatem 3-letni okres przedawnienia upłynął z dniem 26 października 2002 r. Organ pierwszej instancji wydał decyzję w dniu 22 października 2002 r. i w tej dacie doręczył ją przedstawicielowi strony skarżącej, która w ustawowym terminie wniosła odwołanie. Tym samym decyzja wydana w trybie art. 65 § 4 Kodeksu celnego nie stała się ostateczną. Organ odwoławczy wydał natomiast decyzję w dniu 27 stycznia 2003 r. i doręczył stronie skarżącej w dniu 31 stycznia 2003 r. co, zdaniem Sądu, oznacza, że rozstrzygnięcie stało się dopiero wówczas ostateczne. Przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego ustanawia zakaz orzekania przez organ celny po upływie 3 lat i ta regulacja prawna oznacza, zdaniem Sądu. że przed upływem wskazanego terminu sprawa administracyjna winna być załatwiona przez wydanie ostatecznej decyzji. W tej sprawie organ pierwszej instancji wydał i doręczył swoją decyzję stronie w dniu 22 października 2002 r., jednakże do 26 października 2002 r. nie doszło do załatwienia sprawy administracyjnej, bowiem organ odwoławczy orzekał w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe po upływie 3 lat, od dnia, w którym powstał obowiązek uiszczenia należności celnych. Oznacza to, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 65 § 5, a nadto art. 230 § 4 Kodeksu celnego, ponieważ powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności nastąpiło z naruszeniem wskazanego tam trzyletniego terminu o charakterze materialnym. Stosownie do art. 226 § 4 Kodeksu celnego organ celny zobowiązany jest do anulowania zarejestrowanej kwoty należności, o której dłużnik nie został powiadomiony przed upływem tego terminu. Ta regulacja prawna oznacza, że doręczenie stronie ostatecznej decyzji określającej w prawidłowej wysokości kwotę wynikającą z długu celnego po upływie 3 lat od powstania długu celnego jest prawnie bezskuteczne, ponieważ zarejestrowana dodatkowa kwota należności z mocy prawa podlega anulowaniu. Następuje w tym wypadku przedawnienie prawa do określenia kwoty wynikającej z długu celnego w prawidłowej wysokości. Powyższe względy, zdaniem Sądu pierwszej instancji, uzasadniały, na podstawie art. 145 § l pkt 2 ustawy procesowej, stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na zaistnienie przyczyn określonych "w art. 156 § l pkt 2 Kpa". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wniósł Dyrektor Izby Celnej w Katowicach - działając przez pełnomocnika radcę prawnego Joannę Jarocką - Skrzyńską. Zaskarżając wyrok w całości skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 2 § 2, art. 3 § l pkt 2 i 8, art. 85 § l, art. 65 § 4 i § 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wskazując jako podstawę kasacji art. 174 pkt l ustawy procesowej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, bądź jego uchylanie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oraz o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. Zarzut naruszenia art. 65 § 4 i § 5 Kodeksu celnego skarżący uzasadnia brzmieniem pierwszego z tych przepisów, w którym ustawodawca wyraźnie wskazał, iż decyzja wymieniona w tym przepisie wydawana jest "po przyjęciu zgłoszenia celnego". Wydanie tej decyzji przedawnia się z upływem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Obowiązek uiszczenia kwoty wynikającej z długu celnego powstaje w terminie, w którym została dokonana czynność prawna rodząca taki obowiązek. Jest nią decyzja określająca kwotę wynikającą z długu celnego, wydana w trybie określonym w art. 65 § 4 Kodeksu celnego. Regulacja ta odnosi się więc tylko i wyłącznie do decyzji wydanej (w niniejszej sprawie) przez Naczelnika Urzędu Celnego w Zebrzydowicach, rozstrzygającego w pierwszej instancji, a to oznacza, że decyzja ta została wydana z zachowaniem terminu przewidzianego w Kodeksie celnym. Natomiast zaskarżona decyzja organu drugiej instancji została wydana w postępowaniu odwoławczym w trybie art. 233 Ordynacji podatkowej. W tej sprawie kwota należności celnych została zarejestrowana w terminie określonym w art. 230 § 4 Kodeksu celnego, zatem nie może być mowy o ich przedawnieniu. Kwestia wygaśnięcia długu celnego została określona w art. 244 pkt 3 Kodeksu celnego stanowiącym, że dług celny wygasa przez przedawnienie. Przedawnienie następuje z powodu upływu terminu dochodzenia należności, który wynosi 5 lat od daty zarejestrowania (art. 242 § 4 Kodeksu celnego) z uwzględnieniem przerw wynikających z zaistnienia zdarzeń, o których mowa w § 5 art. 242 (wszczęcie egzekucji, wszczęcie postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe lub postępowania przed sądem administracyjnym). Zdaniem skarżącego, WSA dokonując interpretacji pojęcia "wydanie decyzji" (art. 65 § 4 i § 5) błędnie utożsamił akt wydania decyzji i powiadomienia dłużnika z ostatecznością decyzji uznając, że przepis art. 65 § 5 dotyczy organu celnego drugiej instancji, utrzymującej w mocy decyzję wymiarową. W konkluzji skarżący stwierdził, że decyzja organu celnego pierwszej instancji, korygująca zgłoszenie celne z dnia 25 października 1999 r., została wydana w dniu 22 października 2002 r. i w tej samej dacie doręczona stronie skarżącej, a więc z zachowaniem trzyletniego terminu określonego wyżej wskazanymi przepisami. Decyzja organu odwoławczego z dnia 27 stycznia 2003 r. stanowiła instancyjną kontrolę legalności decyzji organu celnego pierwszej instancji. Utrzymując tę decyzję w mocy, decyzja organu drugiej instancji nie zawiera rozstrzygnięcia korygującego elementy zgłoszenia celnego ponad korektę organu pierwszej instancji. W konsekwencji jej wydanie nie podlegało czasowemu ograniczeniu przewidzianemu w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Brak jest zatem przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z powodu rażącego naruszenia prawa. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trafny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 65 § 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Wynikające z tej skargi zagadnienie prawne dotyczy skutków prawnych upływu 3-letniego terminu przewidzianego tym przepisem w toku postępowania odwoławczego, w sytuacji gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem tego terminu. Stosownie do art. 65 § 5 Kodeksu celnego, decyzja o której mowa w § 4 (tego przepisu) nie może być wydana, jeżeli upłynęły trzy lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Z kolei zgodnie z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny na wniosek strony wydaje lub może z urzędu wydać decyzję, w której uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części; a) rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego, b) określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego lub c) zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w literze a) i b). Z treści art. 65 § 5 Kodeksu celnego wynika, że zastrzeżony w tym przepisie termin dotyczy wydania decyzji przez organ celny pierwszej instancji. Pogląd ten znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 283 Kodeksu celnego, zgodnie z którym do zakresu zadań naczelnika urzędu celnego należy m.in. dokonywanie wymiaru i poboru należności celnych; nadawanie towarom przeznaczenia celnego oraz wykonywanie innych czynności przewidzianych przepisami prawa celnego; sprawowanie dozoru celnego i wykonywanie kontroli celnej (pkt l, 2 i 3 tego przepisu). Definicję pojęcia "przeznaczenie celne" zawiera art. 3 § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym jest to m.in. objęcie towaru procedurą celną (pkt l tego przepisu). Jedną z procedur celnych jest dopuszczenie towaru do obrotu (art. 3 § 3 pkt l Kodeksu celnego). Organ celny pierwszej instancji dokonuje czynności przyjęcia zgłoszenia celnego przedstawionego przez osobę zgłaszającą towar w celu objęcia go deklarowaną procedurą celną. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa: 1) objęcie towaru procedurą celną, 2) określenie kwoty wynikającej z długu celnego, chyba że w sprawie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego (art. 65 § l i § 3 Kodeksu celnego). Dokonywanie wymiaru i poboru należności celnych w przywozie oznacza powstanie długu celnego, jako powstałego z mocy prawa zobowiązania do uiszczenia wymierzonych należności celnych (art. 3 § l pkt 2 i 8 Kodeksu celnego). Do kompetencji organu celnego pierwszej instancji należy także weryfikacja wadliwego zgłoszenia celnego. W myśl art. 70 § l Kodeksu celnego po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji w sposób określony w pkt l i 2 tego przepisu. Jeżeli po weryfikacji organ uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe, to wówczas ma zastosowanie art. 65 § 4 pkt 2. Przepis ten nie wymaga, by decyzja wydana na jego podstawie i doręczona przed upływem terminu określonego w art. 65 § 5, była decyzją ostateczną. Do zadań dyrektora izby celnej natomiast należy m.in. rozstrzyganie w drugiej instancji w sprawach należących w pierwszej instancji do naczelników urzędów celnych. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Celnej w Cieszynie, rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym, wydał decyzję w trybie art. 233 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w której orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu celnego pierwszej instancji, a tym samym potwierdził prawidłowość dokonanych ustaleń przez Naczelnika Urzędu Celnego w Zebrzydowicach. Organ odwoławczy zgodnie z art. 234 Ordynacji podatkowej nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Zakaz ten nie dotyczy jedynie wypadku, gdy zaskarżona (odwołaniem) decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. W tej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte w dniu 25 października 1999 r., co spowodowało z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego). Decyzja organu celnego pierwszej instancji została wydana w dniu 22 października 2002 r., a więc przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, rozpoczynającego swój bieg od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Z podanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu w zaskarżonym wyroku stwierdzającego, że ustanowiony w tym przepisie zakaz orzekania przez organ celny po upływie trzech lat oznacza, że przed upływem wskazanego terminu sprawa administracyjna winna być załatwiona przez wydanie decyzji ostatecznej. W stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdzić należy, że wbrew ustaleniom zawartym w tym zakresie w zaskarżonym wyroku, decyzja Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 27 stycznia 2003 r. została wydana bez złamania zakazu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Zakaz ten bowiem dotyczy wydania decyzji przez organ celny pierwszej instancji. Błędnie także Sąd pierwszej instancji podniósł zarzut naruszenia art. 230 § 4 w związku z art. 226 § 4 Kodeksu celnego, przyjmując, że ta regulacja prawna oznacza, że doręczenie stronie ostatecznej decyzji określającej w prawidłowej wysokości kwotę wynikającą z długu celnego po upływie trzech lat od powstania długu celnego jest prawnie bezskuteczne, ponieważ zarejestrowana dodatkowa kwota należności z mocy prawa podlega anulowaniu oraz że w tym wypadku następuje przedawnienie prawa do określania kwoty wynikającej z długu celnego w prawidłowej wysokości. W myśl art. 226 § l Kodeksu celnego każda kwota należności wynikających z długu celnego jest obliczana przez organ celny z chwilą uzyskania niezbędnych danych i zostaje zarejestrowana. Termin do zarejestrowania kwoty należności został określony w art. 227 § l pkt l Kodeksu celnego i zgodnie z tą regulacją zarejestrowanie to powinno nastąpić niezwłocznie po jej obliczeniu, nie później niż w ciągu 2 dni. Organ celny, stosownie do art. 226 § 4 Kodeksu celnego ma prawny obowiązek anulowania zarejestrowanej kwoty należności, o której dłużnik nie został powiadomiony przed upływem m.in. terminu z art. 230 § 4 Kodeksu celnego, na który Sąd powołał się w zaskarżonym wyroku. Po zarejestrowaniu kwoty należności organ celny powiadamia o tym dłużnika i powiadomienie to nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego (art. 230 § l i § 4). Dług celny powstaje w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 209 § 2 Kodeksu celnego). Sąd pierwszej instancji obowiązki organu celnego dotyczące zarejestrowania kwoty należności wynikającej z długu celnego, jak i skutki prawne wynikające z niedopełnienia tych obowiązków łączy z rozstrzygnięciem sprawy w zakresie określenia długu celnego ostateczną decyzją organu celnego. W świetle przytoczonych wyżej regulacji brak jest podstaw prawnych uzasadniających trafność tego stanowiska. Poza rozważeniami Sądu pierwszej instancji pozostała kwestia, czy i kiedy w tej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w Zebrzydowicach zarejestrował kwotę wynikającą z długu celnego, określoną w decyzji z dnia 22 października 2002 r. i w jakim terminie zawiadomił o tym dłużnika. Nie można w tej sytuacji odnieść się w kwestii trafności zarzutu naruszenia przez organ celny art. 230 § 4 Kodeksu celnego. Skoro - jak to już była o tym mowa wyżej - wydanie decyzji w trybie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego nie wymaga, aby decyzja ta była ostateczną, to zarzut naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego okazał się w całości zasadny. Brak zatem było uzasadnionych podstaw do podzielenia poglądu Sądu pierwszej instancji, że w sprawie istniały przesłanki z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § l ustawy procesowej, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 2 ustawy procesowej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI