FZ 745/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-03-22
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od towarów i usługodpowiedzialność osób trzecichzawieszenie postępowaniaprejudykatsąd administracyjnykontrola legalnościstan faktyczny

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające zawieszenia postępowania, uznając brak związku prejudycjalnego między sprawą sądowoadministracyjną a toczącym się procesem cywilnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, mimo toczącego się procesu cywilnego o ustalenie składu osobowego spółki. Strona skarżąca wniosła zażalenie, argumentując, że wynik procesu cywilnego jest kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skład osobowy spółki jest elementem stanu faktycznego, który organy podatkowe i sąd administracyjny są zobowiązane ustalić samodzielnie, a wynik procesu cywilnego nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy sądowoadministracyjnej.

Sprawa dotyczy zażalenia wniesionego przez Aleksandra R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie toczyło się w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług. Strona skarżąca wnioskowała o zawieszenie postępowania, powołując się na toczący się przed sądem powszechnym proces o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego między wspólnikami spółki cywilnej od 1998 roku, argumentując, że jego wynik wpłynie na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Sąd I instancji odmówił zawieszenia, wskazując, że przesłanki z art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zostały spełnione, a istniejący wyrok sądu okręgowego pozwala na rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu I instancji. Stwierdził, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 par. 1 pkt 1 P.p.s.a. jest możliwe tylko wtedy, gdy wynik innego postępowania ma charakter prejudycjalny dla sprawy zawieszonej. W niniejszej sprawie NSA uznał, że skład osobowy spółki cywilnej jest elementem stanu faktycznego, który organy podatkowe i sąd administracyjny są zobowiązane ustalić samodzielnie w ramach kontroli legalności zaskarżonych aktów. Kontrola ta obejmuje stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania decyzji administracyjnej, co wyklucza dokonywanie przez sąd nowych ustaleń. W związku z tym, NSA uznał, że nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania, a orzeczenie sądowe nie może służyć ujawnieniu nowych okoliczności, które mogłyby być rozpatrzone w postępowaniu nadzwyczajnym. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie może zawiesić postępowania w takiej sytuacji, ponieważ skład osobowy spółki jest elementem stanu faktycznego, który sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić samodzielnie, a wynik postępowania cywilnego nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy sądowoadministracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji administracyjnej w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania. Skład osobowy spółki jest częścią tego stanu faktycznego, a jego ustalenie należy do kompetencji organów podatkowych i sądu administracyjnego. Wynik toczącego się postępowania cywilnego nie jest prejudycjalny dla sprawy sądowoadministracyjnej, a zatem nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 par. 1 pkt 1 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 125 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Związek ten musi mieć charakter prejudycjalny, tzn. wynik innego postępowania musi mieć decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy zawieszonej.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Istotą postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola zgodności z prawem (legalności) zaskarżonych aktów i czynności administracyjnych.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynik postępowania cywilnego dotyczącego składu osobowego spółki nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy sądowoadministracyjnej. Skład osobowy spółki jest elementem stanu faktycznego, który sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić samodzielnie. Kontrola sądu administracyjnego obejmuje stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Wynik postępowania cywilnego o ustalenie składu osobowego spółki jest kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej i powinien stanowić podstawę do zawieszenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Istotę tego postępowania (...) sprowadza się przy tym do kontroli zgodności z prawem /legalności/ zaskarżonych aktów i czynności administracyjnych. Kontrola taka obejmuje zatem stan faktyczny i prawny sprawy, który istniał w dacie podjęcia skarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Tym samym co do zasady wyklucza możliwość dokonywania przez Sąd administracyjny nowych ustaleń.

Skład orzekający

Krzysztof Stanik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku konieczności zawieszania postępowania sądowoadministracyjnego z powodu toczącego się postępowania cywilnego, gdy ustalenie stanu faktycznego należy do kompetencji sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku prejudykatu w kontekście odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i składu spółki cywilnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zawieszania postępowań sądowoadministracyjnych i relacji z postępowaniami cywilnymi, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Kiedy sąd administracyjny nie musi czekać na wyrok sądu cywilnego? Kluczowa zasada o braku prejudykatu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
FZ 745/04 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Stanik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Zawody prawnicze
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1322/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-08-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
art. 125 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1269
art. 1 par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Tezy
Organy podatkowe są nie tylko uprawnione co wprost zobowiązane do poczynienia stosownych ustaleń, które Sąd administracyjny oceni w ramach postępowania uruchomionego skargą. Istotę tego postępowania, zgodnie z treścią art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/. sprowadza się przy tym do kontroli zgodności z prawem /legalności/ zaskarżonych aktów i czynności administracyjnych. Kontrola taka obejmuje zatem stan faktyczny i prawny sprawy, który istniał w dacie podjęcia skarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Tym samym co do zasady wyklucza możliwość dokonywania przez Sąd administracyjny nowych ustaleń. W konsekwencji tego przesłanki art. 125 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ nie zaistniały albowiem orzeczenie sądowe ma w zamyśle strony skarżącej ujawnić nową okoliczność, która ewentualnie będzie mogła być uwzględniona lecz w stosownym postępowaniu o charakterze nadzwyczajnym, gdzie będzie można ją ocenić.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I Izby Finansowej zażalenia Aleksandra R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmawiające zawieszenia postępowania sądowego z dnia 27 września 2004 r. III SA/Wa 1322/04 w sprawie ze skargi Aleksandra R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 31 maja 2004 r., (...) w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązanie spółki w podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27.09.2004 r., III SA/Wa 1322/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi Aleksandra R. na opisaną wyżej decyzję ostateczną.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano w pierwszej kolejności, że argumentacja wniosku strony się on do tego, iż przed Sądem powszechnym zawisł proces o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego pomiędzy wspólnikami spółki cywilnej "N." od dnia 8.06.1998 r., który rozstrzygnięty nie został. Proces ten ustali zatem datę ustania członkostwa wspólników w spółce, co rzutować będzie na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Odnosząc się zatem do tej argumentacji Sąd I instancji odwołał się do treści przepisu art. 125 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ wskazując dalej, że określone nim przesłanki zawieszenia postępowania nie zachodzą. Nadmieniono równocześnie, że istniejący wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 15.06.1999 r., (...) pozwala na rozstrzygnięcie sprawy a przy tym wiąże orzekający niej Sąd.
Postanowienie to zaskarżone zostało zażaleniem Aleksandra R., którym zarzucono naruszenie przepisu art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne przyjęcie, iż w sprawie nie ma przesłanek do jej zawieszenia i wniesiono o uchylenie tegoż postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do powtórnego rozpoznania.
Na poparcie zgłoszonego zarzutu podniesiono w uzasadnieniu, że wyrok na który powołał się Sąd I instancji nie wskazywał składu osobowego Spółki "N." w chwili jej rozwiązania. Stąd zaistniała konieczność wszczęcia postępowania, na które powoływała się strona skarżąca w uzasadnieniu wniosku o zawieszenie przedmiotowej sprawy. Okoliczności tej Sąd I instancji jednak nie docenił przez co doprowadził do podjęcia skarżonego postanowienia z naruszeniem przepisu art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:
Zażalenie uzasadnione nie jest w związku z czym podlega ono oddaleniu.
Zgodnie z przepisem art. 125 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ "Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym". Regulacja taka oznacza zatem, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem, o którym stanowi wskazany wyżej art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, istnieć musi związek tego rodzaju, że wynik tego drugiego, toczącego się już postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Innymi słowy rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona /por.: uwagi S. Dmowski do art. 177 Kpc, będącego odpowiednikiem analizowanego tu przepisu [w:] "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" pod red. prof. K. Piaseckiego, Wyd. C. H. Beck W-wa 1996 r., str. 578 - 579/.
Związku takiego w niniejszej sprawie jednak nie ma, na co trafnie, acz syntetycznie, zwrócił uwagę Sąd I instancji w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
Skład osobowy spółki cywilnej, wyznaczający krąg osób odpowiedzialnych za jej zobowiązania publiczno-prawne, jest bowiem elementem stanu faktycznego sprawy. Tym samym więc w tym zakresie organy podatkowe były nie tylko uprawnione co wprost zobowiązane do poczynienia stosownych ustaleń, które Sąd administracyjny oceni w ramach postępowania uruchomionego skargą. Istotę tego postępowania, zgodnie z treścią art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/. sprowadza się przy tym do kontroli zgodności z prawem /a więc legalności/ zaskarżonych aktów i czynności administracyjnych. Kontrola taka obejmuje zatem stan faktyczny i prawny sprawy, który istniał w dacie podjęcia skarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Tym samym co do zasady wyklucza możliwość dokonywania przez Sąd administracyjny nowych ustaleń.
W konsekwencji tego zgodzić trzeba się z Sądem I instancji, iż w sprawie przesłanki art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zaistniały albowiem orzeczenie sądowe ma w zamyśle strony skarżącej ujawnić nową okoliczność, która ewentualnie będzie mogła być uwzględniona lecz w stosownym postępowaniu o charakterze nadzwyczajnym, gdzie będzie można ją ocenić.
Stąd też kierując się przedstawionymi wyżej względami Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI