FZ 745/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające zawieszenia postępowania, uznając brak związku prejudycjalnego między sprawą sądowoadministracyjną a toczącym się procesem cywilnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, mimo toczącego się procesu cywilnego o ustalenie składu osobowego spółki. Strona skarżąca wniosła zażalenie, argumentując, że wynik procesu cywilnego jest kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skład osobowy spółki jest elementem stanu faktycznego, który organy podatkowe i sąd administracyjny są zobowiązane ustalić samodzielnie, a wynik procesu cywilnego nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy sądowoadministracyjnej.
Sprawa dotyczy zażalenia wniesionego przez Aleksandra R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie toczyło się w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług. Strona skarżąca wnioskowała o zawieszenie postępowania, powołując się na toczący się przed sądem powszechnym proces o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego między wspólnikami spółki cywilnej od 1998 roku, argumentując, że jego wynik wpłynie na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Sąd I instancji odmówił zawieszenia, wskazując, że przesłanki z art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zostały spełnione, a istniejący wyrok sądu okręgowego pozwala na rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu I instancji. Stwierdził, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 par. 1 pkt 1 P.p.s.a. jest możliwe tylko wtedy, gdy wynik innego postępowania ma charakter prejudycjalny dla sprawy zawieszonej. W niniejszej sprawie NSA uznał, że skład osobowy spółki cywilnej jest elementem stanu faktycznego, który organy podatkowe i sąd administracyjny są zobowiązane ustalić samodzielnie w ramach kontroli legalności zaskarżonych aktów. Kontrola ta obejmuje stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania decyzji administracyjnej, co wyklucza dokonywanie przez sąd nowych ustaleń. W związku z tym, NSA uznał, że nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania, a orzeczenie sądowe nie może służyć ujawnieniu nowych okoliczności, które mogłyby być rozpatrzone w postępowaniu nadzwyczajnym. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie może zawiesić postępowania w takiej sytuacji, ponieważ skład osobowy spółki jest elementem stanu faktycznego, który sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić samodzielnie, a wynik postępowania cywilnego nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy sądowoadministracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji administracyjnej w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania. Skład osobowy spółki jest częścią tego stanu faktycznego, a jego ustalenie należy do kompetencji organów podatkowych i sądu administracyjnego. Wynik toczącego się postępowania cywilnego nie jest prejudycjalny dla sprawy sądowoadministracyjnej, a zatem nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 par. 1 pkt 1 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
P.p.s.a. art. 125 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Związek ten musi mieć charakter prejudycjalny, tzn. wynik innego postępowania musi mieć decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy zawieszonej.
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Istotą postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola zgodności z prawem (legalności) zaskarżonych aktów i czynności administracyjnych.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynik postępowania cywilnego dotyczącego składu osobowego spółki nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy sądowoadministracyjnej. Skład osobowy spółki jest elementem stanu faktycznego, który sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić samodzielnie. Kontrola sądu administracyjnego obejmuje stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Wynik postępowania cywilnego o ustalenie składu osobowego spółki jest kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej i powinien stanowić podstawę do zawieszenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Istotę tego postępowania (...) sprowadza się przy tym do kontroli zgodności z prawem /legalności/ zaskarżonych aktów i czynności administracyjnych. Kontrola taka obejmuje zatem stan faktyczny i prawny sprawy, który istniał w dacie podjęcia skarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Tym samym co do zasady wyklucza możliwość dokonywania przez Sąd administracyjny nowych ustaleń.
Skład orzekający
Krzysztof Stanik
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku konieczności zawieszania postępowania sądowoadministracyjnego z powodu toczącego się postępowania cywilnego, gdy ustalenie stanu faktycznego należy do kompetencji sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku prejudykatu w kontekście odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i składu spółki cywilnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zawieszania postępowań sądowoadministracyjnych i relacji z postępowaniami cywilnymi, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.
“Kiedy sąd administracyjny nie musi czekać na wyrok sądu cywilnego? Kluczowa zasada o braku prejudykatu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyFZ 745/04 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-03-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-12-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Krzysztof Stanik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Zawody prawnicze Sygn. powiązane III SA/Wa 1322/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-08-18 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 125 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1269 art. 1 par. 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Tezy Organy podatkowe są nie tylko uprawnione co wprost zobowiązane do poczynienia stosownych ustaleń, które Sąd administracyjny oceni w ramach postępowania uruchomionego skargą. Istotę tego postępowania, zgodnie z treścią art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/. sprowadza się przy tym do kontroli zgodności z prawem /legalności/ zaskarżonych aktów i czynności administracyjnych. Kontrola taka obejmuje zatem stan faktyczny i prawny sprawy, który istniał w dacie podjęcia skarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Tym samym co do zasady wyklucza możliwość dokonywania przez Sąd administracyjny nowych ustaleń. W konsekwencji tego przesłanki art. 125 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ nie zaistniały albowiem orzeczenie sądowe ma w zamyśle strony skarżącej ujawnić nową okoliczność, która ewentualnie będzie mogła być uwzględniona lecz w stosownym postępowaniu o charakterze nadzwyczajnym, gdzie będzie można ją ocenić. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I Izby Finansowej zażalenia Aleksandra R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmawiające zawieszenia postępowania sądowego z dnia 27 września 2004 r. III SA/Wa 1322/04 w sprawie ze skargi Aleksandra R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 31 maja 2004 r., (...) w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązanie spółki w podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 27.09.2004 r., III SA/Wa 1322/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi Aleksandra R. na opisaną wyżej decyzję ostateczną. W uzasadnieniu postanowienia wskazano w pierwszej kolejności, że argumentacja wniosku strony się on do tego, iż przed Sądem powszechnym zawisł proces o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego pomiędzy wspólnikami spółki cywilnej "N." od dnia 8.06.1998 r., który rozstrzygnięty nie został. Proces ten ustali zatem datę ustania członkostwa wspólników w spółce, co rzutować będzie na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Odnosząc się zatem do tej argumentacji Sąd I instancji odwołał się do treści przepisu art. 125 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ wskazując dalej, że określone nim przesłanki zawieszenia postępowania nie zachodzą. Nadmieniono równocześnie, że istniejący wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 15.06.1999 r., (...) pozwala na rozstrzygnięcie sprawy a przy tym wiąże orzekający niej Sąd. Postanowienie to zaskarżone zostało zażaleniem Aleksandra R., którym zarzucono naruszenie przepisu art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne przyjęcie, iż w sprawie nie ma przesłanek do jej zawieszenia i wniesiono o uchylenie tegoż postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do powtórnego rozpoznania. Na poparcie zgłoszonego zarzutu podniesiono w uzasadnieniu, że wyrok na który powołał się Sąd I instancji nie wskazywał składu osobowego Spółki "N." w chwili jej rozwiązania. Stąd zaistniała konieczność wszczęcia postępowania, na które powoływała się strona skarżąca w uzasadnieniu wniosku o zawieszenie przedmiotowej sprawy. Okoliczności tej Sąd I instancji jednak nie docenił przez co doprowadził do podjęcia skarżonego postanowienia z naruszeniem przepisu art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Zażalenie uzasadnione nie jest w związku z czym podlega ono oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 125 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ "Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym". Regulacja taka oznacza zatem, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem, o którym stanowi wskazany wyżej art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, istnieć musi związek tego rodzaju, że wynik tego drugiego, toczącego się już postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Innymi słowy rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona /por.: uwagi S. Dmowski do art. 177 Kpc, będącego odpowiednikiem analizowanego tu przepisu [w:] "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" pod red. prof. K. Piaseckiego, Wyd. C. H. Beck W-wa 1996 r., str. 578 - 579/. Związku takiego w niniejszej sprawie jednak nie ma, na co trafnie, acz syntetycznie, zwrócił uwagę Sąd I instancji w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Skład osobowy spółki cywilnej, wyznaczający krąg osób odpowiedzialnych za jej zobowiązania publiczno-prawne, jest bowiem elementem stanu faktycznego sprawy. Tym samym więc w tym zakresie organy podatkowe były nie tylko uprawnione co wprost zobowiązane do poczynienia stosownych ustaleń, które Sąd administracyjny oceni w ramach postępowania uruchomionego skargą. Istotę tego postępowania, zgodnie z treścią art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/. sprowadza się przy tym do kontroli zgodności z prawem /a więc legalności/ zaskarżonych aktów i czynności administracyjnych. Kontrola taka obejmuje zatem stan faktyczny i prawny sprawy, który istniał w dacie podjęcia skarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Tym samym co do zasady wyklucza możliwość dokonywania przez Sąd administracyjny nowych ustaleń. W konsekwencji tego zgodzić trzeba się z Sądem I instancji, iż w sprawie przesłanki art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zaistniały albowiem orzeczenie sądowe ma w zamyśle strony skarżącej ujawnić nową okoliczność, która ewentualnie będzie mogła być uwzględniona lecz w stosownym postępowaniu o charakterze nadzwyczajnym, gdzie będzie można ją ocenić. Stąd też kierując się przedstawionymi wyżej względami Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI