FZ 545/04

FZ 545/04 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2004-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Stanik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
art. 141 par. 1-2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
W świetle przepisów art. 141 par. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w przypadku uwzględnienia skargi uzasadnienie wyroku jest każdorazowo sporządzane i doręczane z urzędu. W przypadku zaś oddalenia skargi uzasadnienie sporządzane jest na wniosek strony, które winno być zgłoszone w terminie siedmiu dni licząc od dnia ogłoszenia wyroku chyba, że wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym /art. 139 par. 4 w zw. z art. 119-121 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ lub strona była pozbawiona wolności /art. 140 par. 2 cyt. wyżej ustawy/, w których termin do zgłoszenia przedmiotowego żądania rozpoczyna swój bieg z datą doręczenia odpisu sentencji wyroku.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Przedsiębiorstwa Turystyczno-Gastronomicznego W. S.A. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalające wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 15 kwietnia 2004 r. z dnia 14 czerwca 2004 r. I SA/Kr 2078/01 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Turystyczno-Gastronomicznego W. S.A. w K. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 28 sierpnia 2001 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące listopad i grudzień 1994 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14.06.2004 r., podjętym w sprawie I SA/Kr 2078/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek Przedsiębiorstwa Turystyczno-Gastronomicznego W. S.A. w K. w sprawie sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 15.04.2004 r., którym oddalono skargę wymienionej Spółki na opisaną wyżej decyzję Izby Skarbowej w K.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że skarżąca pismem z dnia 4.06.2004 r. zwróciła się o uzasadnienie wydanego w sprawie wyroku, którego odpis sentencji doręczono na wniosek z dnia 12.05.2004 r. Powyższe uzasadniono tym, że "art. 141 par. 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270/ inaczej niż art. 328 par. 1 Kpc nie wskazuje przypadków, kiedy wniosek o uzasadnienie wyroku składa się w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku. Pozwala to na przyjęcie, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona może wybrać jedną albo drugą możliwość złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, określone w art. 141 par. 2".
Odnosząc się do powyższej argumentacji Sąd uznał, iż na uwzględnienie nie zasługuje.
Na poparcie tego stanowiska przywołano przepisy art. 141 oraz art. 139 par. 2 zd. 1 i par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ akcentując, że w ich świetle przyjąć należy, iż określają one hipotezy dwóch norm prawnych. Pierwsza dotyczy przypadku, gdy wyrok wydany został, jak w niniejszej sprawie, na posiedzeniu jawnym skarżąca może domagać się sporządzenia jego uzasadnienia w terminie 7 dni do daty, w której go ogłoszono. Skoro zaś tego nie uczyniła to jej wniosek w tym zakresie uznać należy za bezskuteczny. Druga natomiast sytuacji, gdy wyrok wydany został na posiedzeniu niejawnym. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie miała miejsca.
W konsekwencji tego uznano, że jej żądanie jest bezzasadne.
Powyższe postanowienie zaskarżone zostało przez pełnomocnika skarżącej, który, powołując się na naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 141 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
Na poparcie tego żądania nawiązano do stanowiska Sądu I instancji akcentując, iż jest ono błędne. Podniesiono bowiem, że z treści art. 139 par. 4 cyt. wyżej ustawy prawo o postępowaniu (...) nie wynika, żeby odpis sentencji wyroku doręczano stronie tylko w przypadku, gdy wydano go na posiedzeniu niejawnym. Stanowisko takie jest zresztą nie do przyjęcia z uwagi na treść innych przepisów ustawy /np. art. 140 par. 2/. Nadto wskazano, że hipoteza tej normy nie pokrywa się z hipotezą norm określonych w art. 141 par. 2 i art. 140 par. 2 prawa o postępowaniu (...). Nadto podniesiono, że art. 141 par. 2 prawa o postępowaniu (...), inaczej niż art. 328 par. 1 Kpc, nie wskazuje przypadków, kiedy wniosek o uzasadnienie wyroku składa się w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku. Pozwala to zatem na przyjęcie, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona może wybrać jedną albo drugą możliwość złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, określone w art. 141 par. 2.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:
Zażalenie uzasadnione nie jest w związku z czym należało je oddalić.
Zaskarżone postanowienie dotyczy istotnej z punktu widzenia procesowego kwestii trybu sporządzania uzasadnień wyroków podejmowanych przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne.
Stąd też w punkcie wyjścia rozważań nad tym zagadnieniem zauważyć trzeba, że tryb ten uzależniony jest w pierwszej kolejności od sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Otóż z treści postanowień zawartych w przepisach par. 1 i 2 art. 141 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ wynika, że Sąd administracyjny I instancji sporządza uzasadnienie z urzędu w każdym przypadku, gdy skargę uwzględnia.
Powyższa zasada doznaje jednak wyjątku wtedy, gdy zapada rozstrzygnięcie dla strony niekorzystne, tj. gdy skarga podlega oddaleniu. Zgodnie bowiem z treścią zd. 1 zawartego w par. 2 art. 141 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w powyższej sytuacji uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od daty ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku.
Treść powyższej regulacji /art. 141 par. 2 zd. 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, iż w sytuacji, gdy skarga podlega oddaleniu uzasadnienie wyroku sporządzane jest tylko i wyłącznie na żądanie strony zgłoszone w terminie określonym tym przepisem.
Konsekwencją tak sformułowanego wniosku staje się tym samym konieczność odpowiedzi na pytanie, kiedy ów termin do zgłoszenia żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku rozpoczyna swój bieg. Ażeby zaś odpowiedzieć na nie przede wszystkim wskazać trzeba, w jakich przypadkach doręczeniu podlega odpis sentencji wyroku. Przepisy ustawy prawo o postępowaniu (...) pozwalają zaś stwierdzić, że przypadków takich jest dwa. Pierwszy uregulowany został w przepisie art. 139 par. 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dotyczy sytuacji, gdy wyrok wydany został na posiedzeniu niejawnym /vide: art. 119-121 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Drugi natomiast stanowi przedmiot regulacji art. 140 par. 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dotyczy sytuacji, gdy wyrok wydany /ogłoszony/ został na posiedzeniu jawnym, na którym strona działająca bez adwokata lub radcy prawnego była nieobecna z powodu pozbawienia wolności. Jest zatem oczywiste w kontekście dyspozycji zawartej w art. 139 par. 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że regulacja ta ma charakter ochronny. Chroni bowiem interes prawny osób pozbawionych wolności, dla których taki stan rzeczy jest konsekwencją wykonania orzeczeń uprawnionych do tego władz /sądu karnego/. Swoją zaś drogą podobne regulacje gwarancyjne odnaleźć można także i w innych procedurach sądowych /vide: art. 419 par. 2 Kpk; art. 327 par. 2 Kpc/.
Skoro zatem nie ma innych przypadków, w których istniałby obowiązek doręczenia stronie sentencji wyroku, która to czynność skutkuje rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku na piśmie, to w pozostałych przypadkach termin ten rozpoczyna swój bieg z dniem ogłoszenia wyroku /z uwzględnieniem rzecz jasna reguł wynikających z art. 82-83 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 110-116 Kc/.
Reasumując zatem powyższe uwagi można zatem wyrazić pogląd, że w świetle przepisów art. 141 par. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w przypadku uwzględnienia skargi uzasadnienie wyroku jest każdorazowo sporządzane i doręczane z urzędu. W przypadku zaś oddalenia skargi uzasadnienie sporządzane jest na wniosek strony, które winno być zgłoszone w terminie siedmiu dni licząc od dnia ogłoszenia wyroku chyba, że wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym /art. 139 par. 4 w zw. z art. 119-121 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ lub strona była pozbawiona wolności /art. 140 par. 2 cyt. wyżej ustawy/, w których termin do zgłoszenia przedmiotowego żądania rozpoczyna swój bieg z datą doręczenia odpisu sentencji wyroku.
Odnosząc tym samym powyższe spostrzeżenia do okoliczności przedmiotowej sprawy zauważyć trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził, iż wyrok negatywny dla skarżącej /oddalono skargi/ zapadł na posiedzeniu jawnym. W takim przypadku termin do zgłoszenia żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku rozpoczął swój bieg z datą jego ogłoszenia. Skoro zaś żądania takiego w terminie nie zgłoszono to przedmiotowy wniosek inicjujący niniejsze postępowanie uznać należało za bezskuteczne, którego to stanowiska argumentacja żalącego zmienić nie może. Nie znajduje ona bowiem jakiegokolwiek wsparcia w obowiązujących, wyżej omówionych, przepisach prawa.
Mając zatem powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 par. 2 cyt. wyżej ustawy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.