FSK 649/04

FSK 649/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Bącal /przewodniczący/
Grzegorz Borkowski /sprawozdawca/
Ryszard Pęk
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 59 par. 1 pkt 1, art. 70 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Info. o glosach
Morawski Wojciech OSP 2006 z. 1 poz. 12 str. 58
Tezy
Ściągnięcie zaległości podatkowej na drodze egzekucji administracyjnej mieści się w pojęciu zapłaty, która powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego /art. 59 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.
Sentencja
FSK 649/04 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2004r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal Sędziowie NSA Grzegorz Borkowski (spr.) Ryszard Pęk Protokolant Jan Jaworski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w O. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2003r. sygn. akt III SA 726/02 w sprawie ze skargi Anny K. i Jarosława K. na decyzję Izby Skarbowej w O. /Ośrodek Zamiejscowy w E./ z dnia 14 lutego 2002 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej podatku za 1995 r. /pkt 1/ i rozstrzygającej o kosztach postępowania /pkt 3/ i w tym zakresie skargę oddala.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej w O. w części dotyczącej podatku wymierzonego małżonkom K. za 1995 r., oddalił skargę w części dotyczącej podatku za rok 1996 i zasądził na rzecz skarżących koszty postępowania sądowego.
Jeżeli chodzi o zobowiązanie podatkowe za rok 1995 r. Sąd uznał, że uległo ono przedawnieniu. Stosownie bowiem do art. 70 par. 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r. zobowiązanie podatkowe przedawniało się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, przy czym bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany /art. 70 par. 3/ wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony. Jednocześnie, zgodnie z art. 70 par. 4 tej ustawy po przerwaniu biegu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następnego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. W rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne zakończone w dniu 7.09.2000 r. doprowadziło do wyegzekwowania całej zaległej kwoty. Spełniona zatem została przesłanka określona w art. 70 par. 4 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji wydanie decyzji ostatecznej w dniu 14.02.2002 r. nastąpiło po upływie terminu przedawnienia.
Od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną w trybie art. 101 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ Dyrektor Izby Skarbowej w O. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie art. 70 par. 1, par. 3 i par. 4 Ordynacji podatkowej przez niewłaściwe zastosowanie, w konsekwencji czego sąd z naruszeniem art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję.
Wniosek końcowy skargi kasacyjnej zmierza do zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi podatników.
Wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że po przerwaniu biegu przedawnienia zaczął on biec od nowa, to jest od dnia 8.09.2000 r., a późniejsze uchylenie decyzji organu I instancji "nie zniweczyło skutku w postaci przerwy w biegu przedawnienia, która nastąpiła po wyegzekwowaniu zaległości wraz z odsetkami". W tej sytuacji nieuzasadniony jest pogląd Sądu, że decyzja Izby Skarbowej została wydana po upływie terminu przedawnienia.
Podatnicy /skarżący/ wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna - mimo częściowo błędnego uzasadnienia - zasługiwała na uwzględnienie.
W niespornych okolicznościach faktycznych sprawy oczywistym jest, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego za 1995 r.
Bieg przedawnienia, gdyby nie doszło do jego przerwania, upłynąłby z dniem 31.12.2001 r. Przerwanie biegu przedawnienia przez czynność egzekucyjną, gdyby nie nastąpiło wyegzekwowanie należności, powoduje, że przedawnienie rozpoczyna na nowo /od nowa/ swój pięcioletni bieg, a nie - jak przyjął Sąd w zaskarżonym wyroku - biegnie w dalszym ciągu, licząc od końca roku kalendarzowego, o którym mowa w art. 70 par. 1 Ordynacji podatkowej. A zatem - w ustalonych okolicznościach sprawy - upływ biegu przedawnienia nastąpiłby dopiero w dniu 6.09.2005 r. Rozważania te są jednak bezprzedmiotowe, skoro całą należność wyegzekwowano już w dniu 7.09.2000 r. Ściągnięcie zaległości podatkowej w drodze egzekucji administracyjnej mieści się w pojęciu zapłaty, która powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego /art. 59 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej/. Pogląd ten nie budził wątpliwości w orzecznictwie. M.in. w wyroku z dnia 17 kwietnia 2003 r. I SA/Gd 637/02 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "do wykonania decyzji prowadzi zarówno dobrowolna wpłata należnego podatku przez podatnika jak i przymusowe wykonanie zobowiązania w drodze egzekucji" /Przegląd Podatkowy 2004 nr 1 str. 43, por. także wyroki wydane w sprawach III SA 6474/97 i III SA 3184/97 - nie publ./. Wprawdzie w literaturze wyrażono pogląd, że "termin przedawnienia rozpoczyna bieg na nowo następnego dnia po dniu zrealizowania /podkr. NSA/ tytułu wykonawczego" /Ordynacja podatkowa Komentarz - praca zbiorowa Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis W-wa 2004 r. str. 271/ jednakże nie wydaje się on możliwy do zaakceptowania. Oznaczałoby to w praktyce, że organ podatkowy po upływie 5 lat byłby zmuszony do zwrotu każdego wyegzekwowanego podatku /i to z odsetkami/. Skoro w dniu 7.09.2001 r. cały należny od małż. K. za 1995 r. podatek ściągnięto w drodze egzekucji, to ich zobowiązanie podatkowe w tym samym dniu wygasło i nie może wygasnąć po raz drugi, na skutek przedawnienia. Zarzut naruszenia art. 70 par. 1, jak i wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy z 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym był zatem uzasadniony.
Ponieważ w sprawie Sąd nie naruszył przepisów postępowania zasadnym był wniosek Dyrektora Izby Skarbowej o rozpoznanie skargi /art. 188 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, która jako bezzasadna, podlegała oddaleniu /art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Przemawiały za tym te same przesłanki, które Sąd przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w odniesieniu do decyzji odnoszącej się do podatku należnego za rok 1996. Brak wniosku Dyrektora o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego czyni zbędnym orzeczenie w tym przedmiocie.