FSK 424/04

FSK 424/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Nowak
Stanisław Bogucki
Sylwester Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Koszty sądowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 1995 nr 117 poz 563
par. 2 ust. 1-2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak (spr.), Sędziowie NSA Krystyna Nowak, Stanisław Bogucki, Protokolant Krzysztof Kołtan, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Andrzeja O., Kazimierza O. wspólników s.c. "M." Przedsiębiorstwo Wielobranżowe w G., od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 26 listopada 2003r. sygn. akt SA/Sz 990/03 wydanego w sprawie ze skargi Andrzeja O., Kazimierza O. wspólników s.c. "M." Przedsiębiorstwo Wielobranżowe w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2002 r. uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie postanowieniem z dnia 26 listopada 2003 r. SA/Sz 990/03 odrzucił skargę Andrzeja O., Kazimierza O. wspólników s.c. "M." Przedsiębiorstwo Wielobranżowe na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2002 r.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż wniesiona skarga dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2002 r., wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Na podstawie par. 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej /Dz.U. nr 117 poz. 563 ze zm./ w przypadku skarg na decyzje o których wyżej mowa pobierany jest wpis stały w kwocie 10 zł.
Zgodnie z par. 7 cytowanego powyżej rozporządzenia wpis stały od skargi wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego należy uiścić bez wezwania sądu.
Z uwagi na nie uiszczenie wpisu stałego, na podstawie art. 17 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /Dz.U. 2002 nr 9 poz. 88/ w związku z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd uznał, iż skargę należało odrzucić.
Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną w imieniu strony skarżącej złożył, adwokat A. D. i zarzucając naruszenie par. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne przez jego niezastosowanie, domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż powołany przez NSA w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia par. 3 ust. 2 rozporządzenia ma brzmienie "w sprawach nie wymienionych w ust. 1 wpis stały wynosi 10 zł". Natomiast par. 3 ust. 1, do którego odwołuje się wskazany przepis, zawiera wyliczenie kilkunastu kategorii spraw, w których pobiera się wpis stały, w różnych wysokościach. Każda sprawa, która nie jest sprawą z zakresu określonego w par. 3 ust. 1 rozporządzenia, jest sprawą, o której mówi par. 3 ust. 2 rozporządzenia. Nie oznacza to, że do każdej z takich spraw ma zastosowanie ma ten przepis. Jego zastosowanie jest wyłączone w sytuacji możliwości zastosowania w 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia.
W sprawach, których przedmiot dotyczy należności pieniężnych albo praw majątkowych, jeżeli wartość tych praw została określona w postępowaniu administracyjnym lub jest jeżeli jest oczywista" - nie będącymi jednocześnie sprawami z zakresu budownictwa, nadzoru budowlanego, planowania przestrzennego, materiałów budowlanych, urbanistyki i architektury, dróg publicznych, ich utrzymania i ochrony, ruchu na drogach publicznych, komunikacji, łączności, żeglugi, transportu i spedycji, działalności gospodarczej, ewidencji ludności, dowodów tożsamości, aktów stanu cywilnego, imion i nazwisk oraz obywatelstwa, gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, gospodarki gruntami i wywłaszczania nieruchomości oraz utrzymania czystości, działalności bankowej i ubezpieczeniowej, uprawnień do wykonywania zawodu lub zajęć oraz ochrony środowiska - istnieje pozorny zbieg norm z par. 2 rozporządzenia oraz par. 3 ust. 2 w zw. z par. 3 ust. 1 rozporządzenia. Zbieg taki istniał w każdej sprawie podatkowej rozpoznawanej przez NSA. Jest on usuwalny w drodze wykładni lex specialis derogat legi generali. Niewątpliwie normą o zakresie działania szerszym jest norma z par. 3 ust. 2 w zw. z par. 3 ust. 1 rozporządzenia - w zakresie jej stosowania mieszczą się sprawy podatkowe jako inne aniżeli z zakresu budownictwa, nadzoru budowlanego itd. Ta norma zatem ulega uchyleniu przez normę specjalną, wynikającą z par. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia.
Zdaniem strony skarżącej, sprawa niniejsza rzeczywiście dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości, to nie oznacza jednak, że sprawa ta nie dotyczy należności pieniężnych których wartość została określona w postępowaniu administracyjnym. Przeciwnie, sprawa dotyczy podatku od nieruchomości, którego wysokość określona została w kwocie 8.429,10 zł. Zatem niniejsza sprawa jest sprawą, w której istnieje wskazany wyżej zbieg norm-i w której zastosowanie ma par. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Niezastosowanie omawianego par. 2 ust. 1 i 2miało - a nie tylko mogło mieć - wpływ na wynik sprawy.
Organ odwoławczy nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną i nie uczestniczył w rozprawie sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W szczególności trafny okazał się zarzut strony skarżącej naruszenia par. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej /Dz.U. nr 117 poz. 563 ze zm./ przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie.
W świetle przepisów obowiązujących w czasie wniesienia skargi, jak i wydania zaskarżonego postanowienia, a mianowicie art. 36 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ od skargi pobiera się wpis /ust. 1/, Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz zasady pobierania wpisu /ust. 2/, w sprawach skarg stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /ust. 3/.
Powołane wyżej rozporządzenie zostało wydane na podstawie powyższego art. 36 ust. 2 cytowanej ustawy. W myśl par. 1 rozporządzenia, od skarg na decyzje administracyjne pobiera się wpis stosunkowy albo stały. Kolejny przepis omawianego rozporządzenia /par. 2 ust. 1/ stanowi, iż wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, których przedmiot dotyczy należności pieniężnych albo praw majątkowych, jeżeli wartość tych praw została określona w postępowaniu administracyjnym lub jeżeli jest oczywista. Natomiast ust. 2 par. 2 określa, iż wpis stosunkowy wynosi w zależności od wartości przedmiotu sprawy od 4% do 2%. Dopiero par. 3 ust. 1 omawianego rozporządzenia określa wpis stały w ściśle wymienionych kategoriach spraw, a ust. 2 tegoż paragrafu stanowi, iż w sprawach nie wymienionych w ust. 1 wpis stały wynosi 10 zł.
Niesporne jest, iż od zaskarżenia decyzji administracyjnej określającej wysokość podatku od nieruchomości, w więc dotyczącej należności pieniężnych pobiera się wpis stosunkowy. Wątpliwości budzi w praktyce sytuacja, gdy przedmiotem zaskarżenia jest taka sama decyzja lecz wydana w trybie nadzwyczajnym.
Mając na uwadze treść powyższych przepisów, uzasadniony jest pogląd, że przepisy statuują zasadę, według której wpis w sprawach sądowoadministracyjnych w pierwszym rzędzie jest wpisem stosunkowym. Od tej reguły przepis może przewidywać wyjątki w postaci wpisu stałego, który jest pobierany w wypadkach przewidzianych w rozporządzeniu. Przy czym wpis stały musi być wyraźnie i dokładnie określony w rozporządzeniu. Innymi słowy, obowiązywanie wpisu stałego i jego wysokość nie mogą budzić żadnych wątpliwości. Wskazać należy, że podobne przepisy obowiązują w procesie cywilnym, które w myśl art. 36 ust. 3 omawianej ustawy należy stosować odpowiednio w sprawach skarg.
Nie ulega wątpliwości, że par. 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia nie obejmuje niniejszej sprawy, zaś zastosowanie przez sąd administracyjny w zaskarżonym postanowieniu par. 3 ust. 2 jest o tyle chybione, że wcześniejsze paragrafy wskazują na możliwość zastosowania wpisu stosunkowego.
Wreszcie trzeba zauważyć, iż za takim rozstrzygnięciem przemawia także treść par. 2 ust. 5 obecnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 221 poz. 2193/, który wyraźnie stanowi, że wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd będzie miał na uwadze treść przepisu art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./.
Mając na względzie przytoczone okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia par. 2 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia za zasadny, w związku z czym na podstawie art. 185 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
Z uwagi na treść przepisu art. 203 pkt 1 powyższej ustawy, nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż przedmiotem zaskarżenia było postanowienie.