FSK 402/04

FSK 402/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edmund Łój
Grzegorz Borkowski /przewodniczący/
Jerzy Rypina /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Ulgi podatkowe
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 27c ust. 8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Tezy
Przepis art. 27c ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./ wiąże podwyżkę ulgi wyłącznie z prowadzeniem przez podatnika działalności gospodarczej na terenie gminy, o której w tym przepisie mowa. Sformułowanie to nie pozostawia organowi podatkowemu żadnego wyboru co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy /tzw. decyzja związana/.
Przyjęcie, że podwyżka ta przysługuje tylko tym podatnikom, u których cały okres szkolenia ucznia pokrywał się z okresem, w którym gmina figurowała w "wykazie" byłoby zabiegiem prawotwórczym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędziowie NSA Edmund Łój, Jerzy Rypina /spr./, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 3 lutego 2003r. sygn. akt I SA/Ka 2599/01 w sprawie ze skargi Romana J. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 27 listopada 2001 r. (...) w przedmiocie ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz Romana J. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej w sprawie przyznania ulgi uczniowskiej z tytułu wyszkolenia ucznia, którą utrzymano w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w W. z dnia 8.08.2001 r.
Rozstrzygnięcie sporu sprowadzało się do odpowiedzi na pytanie: czy kwota przyznanej "ulgi uczniowskiej" w podatku dochodowym od osób fizycznych może być podwyższona o 20% tylko tym podatnikom, którzy przez cały okres szkolenia prowadzili działalność na terenie gminy wymienionej w wykazie gmin zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem czy też dotyczy również tych podatników, u których okres szkolenia częściowo pokrywał się z okresem, w którym gmina uznana została za zagrożoną strukturalnym bezrobociem. Zdaniem Sądu wykładnia językowa art. 27c ust. 8 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./ prowadzi do wniosku, iż dla nabycia prawa do 20% zwyżki "ulgi uczniowskiej" wystarczające jest, by w okresie trwania szkolenia podatnik prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w gminie o szczególnym zagrożeniu wysokim bezrobociem strukturalnym za okres, w którym danej gminie został przyznany taki status. Przemawia za tym również wykładnia celowościowa tego przepisu. Sąd nie zgodził się z interpretacją dokonaną przez organy podatkowe, w myśl której umieszczenie gminy w odpowiednim wykazie w trakcie trwania szkolenia do dnia jego zakończenia nie upoważniało do podwyższenia "ulgi uczniowskiej" o 20% i że nie było możliwe proporcjonalne podwyższenie kwoty tej ulgi za okres, w jakim gmina, objęta była wykazem do chwili zakończenia szkolenia.
Skargą kasacyjną wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 102 par. 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/ Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj. art. 27c ust. 8 cyt. ustawy przez błędną jego wykładnię polegającą na rozstrzygnięciu o prawie skarżącego do proporcjonalnego podwyższenia ulgi o 20% za okres, w którym gmina W. zaliczona była do gmin o szczególnym zagrożeniu wysokim bezrobociem strukturalnym. Wskazując na powyższe podstawy pełnomocnik skarżącego domagał się zmiany zaskarżonego wyroku, względnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu tej skargi podniesiono, iż z treści przepisu art. 27c ust. 8 powołanej ustawy podatkowej wynika, że kwota przyznanej "ulgi uczniowskiej" może być podwyższona o 20% tylko tym podatnikom, którzy przez cały okres szkolenia wynikający z umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego prowadzili działalność na terenie gminy wymienionej w wykazie gmin zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Natomiast W., w którym podatnik prowadził działalność w wykazie takim znalazł się dopiero w dniu 1.01.2000 r. 20% zwyżka "ulgi uczniowskiej" dotyczy sytuacji, kiedy gmina znajduje się w wykazie gmin szczególnie zagrożonych wysokim bezrobociem strukturalnym w momencie podjęcia szkolenia i pozostaje w nim przez cały ten cykl. Brak jest zatem podstawy prawnej do proporcjonalnego podwyższenia kwot tej ulgi za okres, w którym gmina była objęta tym wykazem. Przepisy regulujące "ulgę uczniowską", zdaniem skarżącego, należy interpretować ściśle. Kontynuowanie zatrudnienia ucznia w momencie ujęcia gminy w ww. wykazie nie wpływa na zmniejszenie bezrobocia, ani nie przyczynia się do wzrostu zatrudnienia. Przyjęte przez Sąd rozstrzygnięcie nie jest również zgodne z zasadą równości, na którą powołuje się on w uzasadnieniu wyroku. Zasada równości jest spełniona, gdy cały cykl szkolenia odbywa się w gminie zagrożonej wysokim bezrobociem strukturalnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną podatnik wniósł o jej oddalenie i o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżony wyrok nie narusza wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego.
Identyczne w treści skargi kasacyjne wniesione w sprawach o takim samym stanie prawnym i faktycznym, z udziałem tych samych stron, były już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten m.in. wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2004 r. oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w K. W uzasadnieniu tego wyroku /FSK 396/04/ sąd kasacyjny podzielił w całej rozciągłości argumentację prawną zamieszczoną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Skład orzekający w niniejszej sprawie również tę argumentację podziela. Uzupełniając te wywody należy jedynie dodać, że sporny przepis /art. 27c ust. 8/ wiąże podwyżkę ulgi wyłącznie z prowadzeniem przez podatnika działalności gospodarczej na terenie gminy, o której w tym przepisie mowa. Sformułowanie to nie pozostawia organowi podatkowemu żadnego wyboru co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy /tzw. decyzja związana/.
Przyjęcie, w ślad za poglądem wnoszącego skargę kasacyjną, że podwyżka ta przysługuje tylko tym podatnikom, u których cały okres szkolenia ucznia pokrywał się z okresem, w którym gmina figurowała w "wykazie" byłoby zabiegiem prawotwórczym. Zwrócić jeszcze należy uwagę, że w skardze kasacyjnej nie wskazano na jakiej podstawie skarga się opiera /art. 174 p.p.s.a./. Ponieważ w uzasadnieniu tej skargi zakwestionowano dokonaną przez sąd wykładnie art. 27c ust. 8 ustawy o podatku dochodowym, przedstawiając własną interpretację, sąd kasacyjny uznał, że skarga kasacyjna - mimo tego uchybienia - spełnia wymogi formalne określone w art. 176 p.p.s.a., a jej podstawę stanowił art. 174 pkt 1 tej ustawy.
Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.